کد خبر: ۱۸۰۰
تاریخ انتشار: ۲۱ بهمن ۱۳۸۹ - ۱۳:۱۷- 10 February 2011
اصل نود و چهارم :

کلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی باید به شورای نگهبان فرستاده شود. شورای نگهبان موظف است آن را حداکثر ظرف ده روز از تاریخ وصول از نظر انطباق بر موازین اسلام و قانون اساسی مورد بررسی قرار دهد و چنانچه آن را مغایر ببیند برای تجدید نظر به مجلس باز گرداند. در غیر این صورت مصوبه قابل اجرا است.



تفسیر 1

تفسیر 2


تفسیر اول

شماره 21660 تاریخ‌ 20/10/1359

شورای‌ محترم‌ نگهبان‌ قانون‌ اساسی

قانون‌ اداره‌ صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ که‌ مورد تأیید آن‌ شورا قرار گرفته‌ به‌جهات‌ و دلایل‌ زیر مخالف‌ قانون‌ اساسی‌ است‌:

1_ طبق‌ اصل‌ 175 قانون‌ اساسی‌ رسانه‌های‌ گروهی‌ (رادیو و تلویزیون‌) زیر نظر مشترک‌ قوای‌ سه‌گانه‌ قضائیه‌ (شورای‌ عالی‌ قضائی‌) مقننه‌ و مجریه‌ اداره‌ خواهد شد.

2_ طبق‌ اصل‌ 60 اعمال‌ قوه‌ مجریه‌ از طریق‌ رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر و وزرا است‌.

3_ به‌موجب‌ اصل‌ 113 رئیس‌ جمهور ریاست‌ قوه‌ مجریه‌ و تنظیم‌ روابط‌ قوای‌ سه‌ گانه‌ و مسئولیت‌ اجرای‌ قانون‌ اساسی‌ را بر عهده‌ دارد.

در بند ب‌ ماده‌ (2) قانون‌ اداره‌ صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ برای‌ رئیس جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، برای‌ رئیس‌ جمهوری‌ که‌ اعمال‌ کننده‌ قوه‌ مجریه‌ و تنظیم‌ کننده‌ قوای‌ سه‌ گانه‌ و مسئول‌ اجرای‌ قانون‌ اساسی‌ است‌ در انتخاب‌ نماینده‌ قوه‌ مجریه‌ حقی‌ قائل‌ نشده‌ و فقط‌ مقرر داشته‌اند نماینده‌ قوه‌ مجریه‌ از طرف‌ هیأت‌ دولت‌ تعیین‌ و بر اساس‌ اصل‌ 126 باطلاع‌ رئیس‌ جمهور می‌رسد. در حقیقت‌ قوه‌ مجریه‌ را تجزیه‌ کرده‌ و فقط‌ به‌ قسمتی‌ از آن‌ قوه‌ (هیأت‌ وزیران‌) حق‌ تعیین‌ نماینده‌ داده‌اند. نماینده‌ منتخب‌ به‌جای‌ آنکه‌ طبق‌ مدلول‌ اصل‌ 175 نماینده‌ تمام‌ قوه‌ مجریه‌ باشد، نماینده‌ قسمتی‌ از آن‌ است‌. اصل‌ 126 هم‌ که‌ راجع‌ به‌ تصویبه‌ نامه‌ و آئین‌نامه‌های‌ صادره‌ازطرف‌هیأت‌وزیران‌می‌باشدارتباطی‌ به‌ موضوع‌ اصل‌ 175 ندارد. (خاصه‌ که‌ ضمانت‌ اجرایی‌ هم‌ برای‌ آن‌ مقرر نگردیده‌ است‌).

نظر شورای‌ نگهبان‌ نسبت‌ به‌ طرح‌ سابق‌ قانون‌ صدا و سیما که‌ اصول‌ 134 و 138 و 126 قانون‌ اساسی‌ را مانع‌ از مباشرت‌ و مداخله‌ رئیس‌ جمهوری‌ در انتخاب‌ نماینده‌ قوه‌ مجریه‌ تلقی‌ کرده‌اند موجه‌ نیست‌ زیرا اصول‌ مذکور به‌ترتیب‌ راجع‌ است‌ به‌: وظائف‌ و اختیارات‌ ـ نخست‌وزیر ـ وضع‌ تصویبه‌ نامه‌ها و آئین‌نامه‌ها به‌ وسیله‌ هیأت‌ وزیران‌ یا هر یک‌ از وزرا، ارسال‌ تصویبه‌ نامه‌ها و آئین‌نامه‌های‌ مصوب‌ هیأت‌ وزیران‌ برای‌ اطلاع‌ و اظهار نظر رئیس‌ جمهوری‌ است‌ و ارتباطی‌ به‌حکم‌ خاص‌ اصل 175 که‌ نظارت‌ قوای‌ سه‌ گانه‌ در اداره‌ رادیو و تلویزیون‌ باشد ندارد (اصول‌ سه گانه‌ فوق به‌اصطلاح‌ خروج‌ موضوعی‌ دارند).

البته‌ چنانکه‌ شورا در نظر سابق‌ بیان‌ داشته‌ است‌ وفق‌ قانون‌ اساسی‌ رئیس‌ جمهوری‌ را نباید در عداد نخست‌وزیر و هر یک‌ از وزرا قرارداد ولی‌ ترتیب‌ معقول‌ و منطقی‌ رعایت‌ اصول‌ قانون‌ اساسی‌ این‌ است‌ که‌ نماینده‌ قوه‌ مجریه‌ یا به‌ وسیله‌ رئیس‌ آن‌ قوه‌ (که‌ منتخب‌ مردم‌ است‌) انتخاب‌ شود یا به‌ پیشنهاد هیأت‌ وزیران‌ و تصویب‌ رئیس‌ جمهوری‌ تعیین‌ گردد.

از لحاظ‌ مسئولیتی‌ که‌ در اجرای‌ قانون‌ اساسی‌ و تنظیم‌ روابط‌ قوای‌ سه‌ گانه‌ بر عهده‌ دارم‌ به‌ تذکرات‌ قانونی‌ فوق مبادرت‌ نمودم‌.

رئیس‌ جمهور _ ابوالحسن‌ بنی‌ صدر



شماره 785 تاریخ 7/11/1359

جناب‌ آقای‌ سیدابوالحسن‌ بنی‌ صدر

ریاست‌ محترم‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران

عطف‌ به‌ نامه 21660 مورخ‌ 29/10/59 جنابعالی‌ در مورد مخالفت‌ قانون‌ ادارة‌ صدا و سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ که‌ به‌ تأیید شورای‌ نگهبان‌ رسیده‌ با قانون‌ اساسی‌، اشعار می‌دارد که‌:

«تشخیص‌ مغایرت‌ مصوبات‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ با قانون‌ اساسی‌ طبق‌ اصول‌ 94 و 96 قانون‌ مزبور با شورای‌ نگهبان‌ است‌ و رئیس‌جمهور در این‌ خصوص‌ وظیفه‌ و مسئولیتی‌ ندارد. شورای‌ نگهبان‌ در موقع‌ بررسی‌ قانون‌ مزبور کلیة‌ جهات‌ و نظریات‌ مختلف‌ از جمله‌ نظریاتی‌ را که‌ جنابعالی‌ مرقوم‌ داشته‌اید مورد توجه‌ و بحث‌ قرار داده‌ است‌ و به‌ حول‌ و قوة‌ الهی‌ در هر مورد با عنایت‌ کامل‌ به‌ جوانب‌ موضوع‌ و موازین‌ شرعی‌ و اصول‌ قانون‌ اساسی‌ اظهار نظر می‌نماید.»

دبیر شورای‌ نگهبان _ لطف‌الله صافی


تفسیر دوم

شماره 4830 / ق تاریخ 20/5/1362

شورای‌ محترم‌ نگهبان

در پاسخ‌ به‌ نامه‌ مورخ‌ 18/5/1362 شماره 9361 :

تفسیر قوانین‌ چیزی‌ جز اظهار نظر درباره‌ مفاد قانونی‌ نیست‌ که‌ در گذشته‌ تصویب‌ شده‌ و ارتباطی‌ به‌ فرمان‌ امام‌ «مدّظلّه‌العالی‌»ندارد. و به‌ همین‌ جهت‌ مراعات‌ نصاب‌ دو سوم‌ آرای‌ نشده‌ و ضمناً مستدعی‌ است‌ نظر آن‌ شورای‌ محترم‌ را درباره‌ اینکه‌ آیا تفسیر قوانین‌ هم‌ احتیاج‌ به‌ تأیید شورای‌ نگهبان‌ دارد یا خیر اعلان‌ فرمایند.

رئیس‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی _ اکبر هاشمی



شماره‌ 9404 تاریخ 24/5/1362

ریاست‌ محترم‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی

عطف‌ به‌ نامه‌ شماره‌ 4830 / ق مورخ‌ 20/5/1363: موضوع‌ مجدداً در شورای‌ نگهبان‌ مطرح‌ و بررسی‌ و به‌ شرح‌ زیر اظهار نظر شد:

«1_ در مورد اصل‌ تفسیر علاوه‌ بر اینکه‌ به‌ موجب‌ اصل‌ 94 کلیه‌ مصوبات‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ باید به‌ شورای‌ نگهبان‌ ارسال‌ شود و تفسیر قوانین‌ نیز مصوبه‌ است‌. از سایر اصول‌ مربوط‌ به‌ انطباق قوانین‌ با موازین‌ اسلامی‌ و عدم‌ مغایرت‌ با قانونی‌ اساسی‌ نیز استفاده‌ می‌شود که‌ تفسیر قوانین‌ عادی‌ از لحاظ‌ اینکه‌ متضمن‌ رفع‌ اجمال‌ و ابهام‌ و تضییق‌ یا توسعه‌ قانون‌ است‌ قابل‌ عدم‌ انطباق با موازین‌ شرعی‌ و مغایرت‌ با قانون‌ اساسی‌ است‌ لذا باید به‌ شورای‌ نگهبان‌ ارسال‌ شود.

2_ در مورد مصوبه‌ای‌ که‌ به‌ عنوان‌ تفسیر مواد 9 و 14 و 15 قانون‌ اراضی‌ شهری‌ تصویب‌ شده‌ است‌ نیز نظر به‌ اینکه‌ صورت‌ توسعه‌ ضرورت‌ مذکور در قانون‌ فوق را دارد و به‌ تصویب‌ دو ثلث‌ نمایندگان‌ محترم‌ نرسیده‌ است‌ با موازین‌ شرع‌ منطبق‌ نمی‌باشد.

تفسیر ماده‌ 15 که‌ در رابطه‌ به‌ دخالت‌ قوای‌ انتظامی‌ است‌ در مواردی‌ که‌ طرف‌ مدعی‌ حقی‌ برای‌ خود می‌باشد با موازین‌ شرعی‌ منطبق‌ نیست‌ و اصل‌ دخالت‌ قوای‌ انتظامی‌ بدون‌ نظر مقام‌ قضائی‌ صالح‌ با قانون‌ اساسی‌ مغایرت‌ دارد.»

دبیر شورای‌ نگهبان _ لطف‌الله صافی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
* :
آخرین اخبار

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۱۶ آذر ۱۴۰۱

دشمن به دنبال تغییر اولویت‌های جریان دانشجویی است/ جامعه دانشجویی با حفظ روحیات انقلابی، آرمان خواهی را در فضای جامعه حاکم کنند

روایت دکتر طحان نظیف از دو ساعت گفت‌وگوی صمیمی و صریح با دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی

گزارش تصویری حضور دکتر طحان نظیف در جمع صمیمی دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی

تبیین نظریه حقوقی – نوعی تشخیص صلاحیت داوطلبان انتخابات در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران

قانون اساسی سند مطالبه‌گری و آرمان‌خواهی دانشجویان است/ آینده نزدیک در انتظار شما جوانان و دانشجویان برای ساختن ایران پیشرفته و قوی است

رویداد ایده نگاری الزامات حقوقی تجمعات و اعتراضات در نظام جمهوری اسلامی ایران

نشست تخصصی با موضوع بایسته‌های حکمرانی اسلام با حضور دکتر شهریار زرشناس

راهکار آیت‌الله شب زنده دار برای برون رفت از حوادث اخیر کشور

آمریکایی‌ها بودجه براندازی را به اندازه کل بودجه سالانه جمهوری اسلامی افزایش داده‌اند

پربازدید ها

اولين فراخوان ارسال خاطرات و تجربيات ناظران انتخابات

امیدوارم قانون انتخابات اصلاح و به انتخابات مجلس در سال ۱۴۰۲ برسد

از خبر خوش سخنگوی شورای نگهبان درباره ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت تا ایراد به یک مصوبه در حمایت از حقوق مردم

نظر شورای نگهبان درباره آخرین مصوبات مجلس و دولت + جزئیات

تایید لایحه اصلاح قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان کشوری و لشگری

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۱۱ آبان ۱۴۰۱

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۱۸ آبان ۱۴۰۱

یادداشت دکتر ره‌پیک درباره قانون اساسی

جنایت در ‎ایذه و ‎اصفهان همان چیزی است که عاملان فاجعه شاهچراغ برای تمام شهرهای ایران آرزو می‌کنند

ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان لشکری و کشوری خلاف قانون اساسی شناخته نشد/ اساسنامه صندوق ملی مسكن در شورای نگهبان تایید شد