واکاوی اصل ششم قانون اساسی در سلسله جلسات شرح مبسوط قانون اساسی

به گزارش مرکز رسانه پژوهشکده شورای نگهبان، در این جلسه علیرضا نصرالهی، پژوهشگر پژوهشکده شورای نگهبان ، به تحلیل ابعاد متعددی از اصل ۶ قانون اساسی پرداخت که از جمله محورهای پر اهمّیت طرح‌شده موضوعاتی همچون «مفهوم اصلی اتکا به آرای مردمی»، «ضمانت اجرا در استناد به اصل شش» و «قابلیت ابطال مصوبات غیرمنتظره» بودند.

وی با اتکا بر این مفهوم که اساس ساختار جمهوری اسلامی ایران قدرتی مردم پایه است، لذا می‌بایست در همه‌ جوانب حاکمیتی از سرمایه اجتماعی بهره برد و ملت را در امور جاری حکمرانی وارد کرد، افزود: تمرکز صرف بر انتخابات به عنوان مهم‌ترین جلوه دخالت در امر حکمرانی، شایسته نظام سیاسی ایران نخواهد بود و می‌بایست در مراتب دیگر قوانین عادی برای استفاده از نظرات مردمی بهره برد.

نصراللهی همچنین این نظر را مطرح کرد که در مورد تعارض بعضی از تصمیمات حاکمیتی اتخاذ شده توسط مدیران ارشد کشور با خواسته جامعه، می‌بایست حدود مشخصی تکلیف شود که در صورت عدم پذیرش جامعه، آن تصمیم ماخوذه قابلیت ملغی و یا ابطال را دارا باشد.

در ادامه جلسه، سایر کارشناسان و پژوهشگران حاضر در جلسه درباره این پژوهش اظهارنظر کردند. قائلین به دیدگاه فوق با استناد به ایفای نقش موثر نهادهای مردم پایه، به گسترش اختیارات نهادهای خصوصی و مردمی در امور اجرایی و تصمیم‌گیری با توجه به ادله موجود پرداختند. در مقابل، نگاه دیگر مبتنی بر متن اصل ششم بر این باور بود که  چینش ساختار در حقیقت باید منطبق با قدرت متمرکز در راس باشد که در بخش‌هایی این مهم مغفول واقع شده است.

اعتقاد به نظام یکپارچه و تمرکز بر قدرت اصلی حاکمیت به منظور حفظ نظم و تعالی سیستم، از دیگر موارد مطرح شده توسط پژوهشگران حاضر در جلسه بود. همچنین عواملی چون آسیب‌شناسی صحیح و عدم درگیرشدن در عوام‌گرایی و جلوه‌های دیگر مشارکت مردمی غیر از همه‌پرسی و انتخابات، مانند امر به معروف و نهی از منکر نیز جزو موارد فوق‌الذکر بود. 

در ادامه جلسه ارائه کننده موضوع ضمن تشکر از دقت نظر حاضران، درباره مطالب مطرح شده توضیحاتی داد و افزود قطعا به‌کارگیری این نظرات در تکمیل شدن مطالب موثر خواهد بود

سپس دکتر کدخدایی، عضو حقوقدان و رییس پژوهشکده شورای نگهبان در خاتمه جلسه ضمن جمع‌بندی مطالب مطرح شده، با ذکر این نکته که برخی از اصول ماهیت اساسی و اصولی دارند، همچون نقش حضور مردم و اهمیت حضور آن‌ها، افزود:با توجه به سیره ما در تربیت و اداره جامعه، نظر مردم الزام‌آور است. 

دکتر کدخدایی در ادامه درباره مشارکت به عنوان تکلیف اجتماعی  و امکان جرم‌انگاری در صورت عدم مشارکت افزود: قانونگذار باید به دنبال راهکار‌های دیگری برای جذب آرای مردم برود.  آنچه که در اصل ششم قانون اساسی به آن پرداخته شده است و محل بحث است، همه‌پرسی و انتخابات است.

رییس پژوهشکده شورای نگهبان در پایان گفت: با توجه به شأن قانون اساسی به نظر می‌رسد طرح ایرادات انتخاباتی و موارد تشویقی و تنبیهی آن در این جایگاه کار صحیحی نیست.

گفتنی است شرح مبسوط قانون اساسی از جمله رخدادهای علمی پژوهشکده شورای نگهبان است که در آن پژوهشگران این پژوهشکده ضمن بررسی ابعاد مختلف اصول قانون اساسی، به واکاوی کلیه ظرفیت‌های نهفته در این اصول که می‌تواند باعث اثربخشی، رفع ابهام و ارتقاء نظام حقوق عمومی کشور شود می‌پردازند. تاکنون بیش از ۷۱ اصل قانون اساسی در این سلسله جلسات بررسی شده است که پس از اتمام فرآیند در قالب کتاب «شرح قانون اساسی» توسط پژوهشکده شورای نگهبان منتشر خواهد شد و در اختیار جامعه حقوقی کشور قرار خواهد گرفت.

انتهای پیام/