کد خبر: ۸۱۹۰
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۴۰۰ - ۱۴:۴۸- 06 December 2021
یادداشت وارده؛
قانون اساسی برای اقتدار و ثبات کشور جایگاه ویژه‌ای دارد زیرا تأمین‌کننده حمایت مردمی برای نقش‌آفرینی در نظام بین‌الملل است.

علی هادی زاده

حقوقدان و پژوهشگر حقوق اساسی

سالروز تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مجالی برای تفکر پیرامون این سند حقوقیِ مهم و بنیادین در جامعه سیاسی ایران را فراهم می‌کند. با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، رفراندوم تعیین نوع حکومت در کشور برگزار شد و «جمهوری اسلامی» به‌عنوان الگوی حکمرانی در کشور انتخاب شد. علی‌رغم تعیین نوع حکومت، اداره امور کشور نیازمند قانون یا قوانینی است که زمام امور کشور را براساس منطق، مبنا و چارچوب مشخص تعیین کند و سلایق فردی را از زندگی مردم خارج کند. تصویب قانون اساسی گامی در راستای تحقق حاکمیت قانون و اجتناب از نگاه‌های سلیقه‌ای و فردی در جامعه بود. اگرچه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مانند هر سند بشری در گذر زمان و کسب تجربه نیازمند بهبود است و حکم امام خمینی (ره) برای بازنگری قانون اساسی در سال 1368 مصداق مفهوم اصلاح‌پذیری قانون اساسی بوده است اما تا قبل از آن قانون اساسی باید به‌طور کامل اجرا شود و از هرگونه بی‌توجهی یا نقض آن پرهیز شود زیرا حاکمیت قانون اساسی آثار مثبت فراوانی دارد که یکی از مهمترین موارد آن، ثبات ملی و داخلی کشور و همچنین اقتدار بین‌المللی است. مقصود از ثبات ملی و داخلی کشور، وحدت، یکپارچگی و همبستگی ملی است بدین صورت که کلیه افراد ملت خود را در سرنوشت کشور دخیل می‌دانند و برای پیشرفت کشور نیز تلاش می‌کنند. انشقاق و جدایی در بین افراد ملت در بسیاری از کشورها باعث شده است تا اقتدار کشور به عنوان یک واحد قدرتمند شکسته شود و در بسیاری از موارد تبدیل به کشورهای ذره‌ای، فاقد اهمیت و جایگاه در جهان شوند. این در حالی است که مشارکت همگانی در شئون مختلف کشور که در قانون اساسی دیده شده است، باعث می‌شود هرگونه مداخله، مشارکت، اعتراض و اصلاح امور کشور از طریق سازکارهای قانونی پی‌ریزی‌شده در قانون اساسی صورت گیرد. اصول متعدد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران راهکارهای انتخابات و انتخاب کارگزاران کشور، نظارت همگانی مردم بر دولت در کلیه شئون کشور و دادخواهی مردم علیه تصمیمات دولتی را وضع کرده است تا مشارکت و مداخله مردم در کلیه شئون کشور به رسمیت شناخته شود. از طرف دیگر، قانون با تعیین حقوق و تکالیف موجب بقای نظام اجتماعی است و قانون اساسی به طریق اولویت حائز این جایگاه است زیرا باعث تعیین حقوق و تکالیف دولت و ملت می‌شود تا همگان با شناخت آن مانع بی‌نظمی، استبداد فردی یا گروهی، تعدی به حقوق افراد ملت و نظایر آن شود. امروزه هرکدام از افراد ملت به طور مشخص دارای حقوق و تکالیفی هستند که قانون اساسی شاکله و اساس آن را معین کرده است. از طرف دیگر، هرکدام از مسئولین نیز دارای صلاحیت‌ها و اختیاراتی هستند که باید در حدود و چارچوب‌های قانون اقدام به اعمال آن کنند. این مسئولین در برابر هریک از صلاحیت‌ها و اختیارات اعطایی در برابر قانون، شرع و افراد ملت مسئول و پاسخگو هستند. با توجه به آنچه گفته شد، ثمره قانون اساسی از منظر ملی، تحقق ثبات، نظم، حاکمیت قانون و احترام افراد ملت به یکدیگر است؛ زیرا قاعده بنیادین پذیرفته شده لزوم احترام به قانون است و نقض آن قبیح است و موجبات مسئولیت فرد می‌شود. از منظر بین‌المللی نیز قانون اساسی برای اقتدار و ثبات کشور جایگاه ویژه‌ای دارد زیرا تأمین‌کننده حمایت مردمی برای نقش‌آفرینی در نظام بین‌الملل است. استقلال و حاکمیت ملی و اجتناب از دخالت‌های بیگانه در امور یک کشور ثمره قانون اساسی در عرصه بین‌المللی است.

با توجه به آنچه در خصوص ثمرات داخلی و بین‌المللی قانون اساسی گفته شد، تلاش بیش از پیش برای شناخت قانون اساسی از یکسو و پاسداشت و صیانت از قانون اساسی از سوی دیگر ضروری باشد. البته صیانت از قانون اساسی از طرق مختلف قانونی، فرهنگی و نظایر آن امکان‌پذیر است.

انتهای پیام/

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
* :
آخرین اخبار

وبینار بین المللی تخصصی حقوقی با عنوان «نظارت اساسی و نقش اصول اسلامی در نظام حقوقی پاکستان»

مجمع مشورتی حقوقی شورای نگهبان برگزار شد

بیانیه شورای نگهبان به مناسبت فرارسیدن «هفته‌ی بسیج»

قدردانی دکتر طحان نظیف از تیم ملی فوتبال ایران: بچه‌ها عالی بودید؛ گل کاشتید

امیدوارم قانون انتخابات اصلاح و به انتخابات مجلس در سال ۱۴۰۲ برسد

تولید محتوای مفید برای نسل جدید یکی از مصادیق جهاد تبیین است

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۲ آذر ۱۴۰۱

بسیجی‌ که امروز برای تأمین امنیت جان می‌دهد در سیل و زلزله هم کنار مردم است/ جهاد تبیین وظیفه مهم همه مردم است

رئیس دفتر جدید نظارت و بازرسی انتخابات البرز منصوب شد

برخی سلبریتی‌ها در مسیری قدم برداشتند که موجب لطمه به کشور شد

پربازدید ها

از خبر خوش سخنگوی شورای نگهبان درباره ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان دولت تا ایراد به یک مصوبه در حمایت از حقوق مردم

اولين فراخوان ارسال خاطرات و تجربيات ناظران انتخابات

نظر شورای نگهبان درباره آخرین مصوبات مجلس و دولت + جزئیات

امیدوارم قانون انتخابات اصلاح و به انتخابات مجلس در سال ۱۴۰۲ برسد

تایید لایحه اصلاح قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور و ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان کشوری و لشگری

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۱۱ آبان ۱۴۰۱

جنایت در ‎ایذه و ‎اصفهان همان چیزی است که عاملان فاجعه شاهچراغ برای تمام شهرهای ایران آرزو می‌کنند

ترمیم حقوق کارکنان و بازنشستگان لشکری و کشوری خلاف قانون اساسی شناخته نشد/ اساسنامه صندوق ملی مسكن در شورای نگهبان تایید شد

یادداشت دکتر ره‌پیک درباره قانون اساسی

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۱۸ آبان ۱۴۰۱