کد خبر: ۸۱۹۰
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۴۰۰ - ۱۴:۴۸- 06 December 2021
یادداشت وارده؛

قانون اساسی؛ عامل ثبات داخلی و اقتدار بین‌المللی کشور

قانون اساسی برای اقتدار و ثبات کشور جایگاه ویژه‌ای دارد زیرا تأمین‌کننده حمایت مردمی برای نقش‌آفرینی در نظام بین‌الملل است.

علی هادی زاده

حقوقدان و پژوهشگر حقوق اساسی

سالروز تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مجالی برای تفکر پیرامون این سند حقوقیِ مهم و بنیادین در جامعه سیاسی ایران را فراهم می‌کند. با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، رفراندوم تعیین نوع حکومت در کشور برگزار شد و «جمهوری اسلامی» به‌عنوان الگوی حکمرانی در کشور انتخاب شد. علی‌رغم تعیین نوع حکومت، اداره امور کشور نیازمند قانون یا قوانینی است که زمام امور کشور را براساس منطق، مبنا و چارچوب مشخص تعیین کند و سلایق فردی را از زندگی مردم خارج کند. تصویب قانون اساسی گامی در راستای تحقق حاکمیت قانون و اجتناب از نگاه‌های سلیقه‌ای و فردی در جامعه بود. اگرچه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مانند هر سند بشری در گذر زمان و کسب تجربه نیازمند بهبود است و حکم امام خمینی (ره) برای بازنگری قانون اساسی در سال 1368 مصداق مفهوم اصلاح‌پذیری قانون اساسی بوده است اما تا قبل از آن قانون اساسی باید به‌طور کامل اجرا شود و از هرگونه بی‌توجهی یا نقض آن پرهیز شود زیرا حاکمیت قانون اساسی آثار مثبت فراوانی دارد که یکی از مهمترین موارد آن، ثبات ملی و داخلی کشور و همچنین اقتدار بین‌المللی است. مقصود از ثبات ملی و داخلی کشور، وحدت، یکپارچگی و همبستگی ملی است بدین صورت که کلیه افراد ملت خود را در سرنوشت کشور دخیل می‌دانند و برای پیشرفت کشور نیز تلاش می‌کنند. انشقاق و جدایی در بین افراد ملت در بسیاری از کشورها باعث شده است تا اقتدار کشور به عنوان یک واحد قدرتمند شکسته شود و در بسیاری از موارد تبدیل به کشورهای ذره‌ای، فاقد اهمیت و جایگاه در جهان شوند. این در حالی است که مشارکت همگانی در شئون مختلف کشور که در قانون اساسی دیده شده است، باعث می‌شود هرگونه مداخله، مشارکت، اعتراض و اصلاح امور کشور از طریق سازکارهای قانونی پی‌ریزی‌شده در قانون اساسی صورت گیرد. اصول متعدد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران راهکارهای انتخابات و انتخاب کارگزاران کشور، نظارت همگانی مردم بر دولت در کلیه شئون کشور و دادخواهی مردم علیه تصمیمات دولتی را وضع کرده است تا مشارکت و مداخله مردم در کلیه شئون کشور به رسمیت شناخته شود. از طرف دیگر، قانون با تعیین حقوق و تکالیف موجب بقای نظام اجتماعی است و قانون اساسی به طریق اولویت حائز این جایگاه است زیرا باعث تعیین حقوق و تکالیف دولت و ملت می‌شود تا همگان با شناخت آن مانع بی‌نظمی، استبداد فردی یا گروهی، تعدی به حقوق افراد ملت و نظایر آن شود. امروزه هرکدام از افراد ملت به طور مشخص دارای حقوق و تکالیفی هستند که قانون اساسی شاکله و اساس آن را معین کرده است. از طرف دیگر، هرکدام از مسئولین نیز دارای صلاحیت‌ها و اختیاراتی هستند که باید در حدود و چارچوب‌های قانون اقدام به اعمال آن کنند. این مسئولین در برابر هریک از صلاحیت‌ها و اختیارات اعطایی در برابر قانون، شرع و افراد ملت مسئول و پاسخگو هستند. با توجه به آنچه گفته شد، ثمره قانون اساسی از منظر ملی، تحقق ثبات، نظم، حاکمیت قانون و احترام افراد ملت به یکدیگر است؛ زیرا قاعده بنیادین پذیرفته شده لزوم احترام به قانون است و نقض آن قبیح است و موجبات مسئولیت فرد می‌شود. از منظر بین‌المللی نیز قانون اساسی برای اقتدار و ثبات کشور جایگاه ویژه‌ای دارد زیرا تأمین‌کننده حمایت مردمی برای نقش‌آفرینی در نظام بین‌الملل است. استقلال و حاکمیت ملی و اجتناب از دخالت‌های بیگانه در امور یک کشور ثمره قانون اساسی در عرصه بین‌المللی است.

با توجه به آنچه در خصوص ثمرات داخلی و بین‌المللی قانون اساسی گفته شد، تلاش بیش از پیش برای شناخت قانون اساسی از یکسو و پاسداشت و صیانت از قانون اساسی از سوی دیگر ضروری باشد. البته صیانت از قانون اساسی از طرق مختلف قانونی، فرهنگی و نظایر آن امکان‌پذیر است.

انتهای پیام/

ارسال نظر
captcha
آخرین اخبار

رژیم صهیونیستی تا زمانی که پاسخ محکمی دریافت نکند، دست از جنایت‌ برنمی‌دارد

رژیم صهیونیستی در ماه‌های اخیر چهره واقعی خود را به جهانیان نشان داد

صهیونیسم جهانی از صحنه روزگار محو خواهد شد

ما از مردم غزه تا نابودی رژیم صهیونیستی حمایت می‌کنیم

دکتر طحان نظیف با اشاره راهپیمایی امسال روز قدس: ایستادن در کنار مردم فلسطین و مبارزه با رژیم اشغالگر قدس افتخار ملت ایران است

با حضور حماسی در روز قدس نابودی اسرائیل را به مظلومان بشارت بدهیم

بیانیه شورای نگهبان به‌مناسبت فرارسیدن روز قدس؛ صهیونیست‌ها منتظر ضربات جبهه مقاومت و خروش مردم جهان باشند

دکتر طحان‌نظیف: حمله رژیم‌صهیونیستی نقض فاحش کنوانسیون روابط دیپلماتیک ۱۹۶۱ است

الگوی مردم سالاری دینی حرکت جهانی علیه نظام استکباری ایجاد کرد

بیانیه شورای نگهبان به مناسبت ۱۲ فروردین روز جمهوری اسلامی

پربازدید ها

دکتر طحان نظیف: قانون اساسی ظرفیت‌های فراوانی درباره مشارکت مردم پیش‌بینی کرده/ همه قوا در سال ۱۴۰۳ نسبت به بسترسازی برای جهش تولید با مشارکت مردم تلاش کنند

نظر شورای نگهبان درباره لایحه برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

اعلام صحت انتخابات در ۸۱ حوزه انتخابیه دیگر توسط سخنگوی شورای نگهبان/ تعداد حوزه‌های تاییدشده به ۱۳۳ رسید

لایحه کولبری تایید شد و مدت زمان سربازی کاهش یافت/ انتخابات الکترونیک در مرحله دوم برگزار می‌شود

تایید صحت انتخابات مجلس در ۵۲ حوزه انتخابیه از ۱۱ استان/ سخنگوی شورای نگهبان: وضعیت سایر حوزه‌ها در روز‌های آینده اعلام می‌شود

نظر شورای نگهبان درباره آخرین مصوبات مجلس + جزئیات

نظر شورای نگهبان درباره طرح ساماندهی کارکنان دستگاههای موضوع ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه

صحت انتخابات مجلس خبرگان رهبری تایید شد/ اعلام صحت انتخابات مجلس شورای اسلامی در ۵۶ حوزه دیگر + اسامی

صحت انتخابات مجلس شورای اسلامی در تمامی حوزه‌های انتخابیه تایید شد/ مرحله دوم ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ برگزار می‌شود

۴۵ مصوبه مجلس در سال ۱۴۰۲ در شورای نگهبان بررسی شد/ مانند همه دوره‌ها گزارش‌ها و شکایات داشتیم، اما انتخابات در سلامت کامل برگزار شد