قوانین و مقررات مرتبط با انتخابات مجلس شورای اسلامی 
 



 






 

قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ مجلس شورای اسلامی با اصلاحات بعدی[۱]

فصل اول- كلیات

‌ماده ۱- انتخابات مجلس شورای اسلامی برطبق مقررات این قانون انجام می‌گیرد و دولت موظف است در برگزاری انتخابات ترتیبی اتخاذ نماید كه پیش از پایان دورۀ قبل انتخابات را برگزار نماید؛ به‌طوری‌كه كشور در هیچ‌زمان بدون مجلس نباشد.

تبصره ۱-[2] مقصود از کلمه‏‌ی «‏مجلس» در این قانون، مجلس شورای اسلامی می‏‌باشد.
تبصره ۲ (الحاقی 1395/3/3)- در دوره‌هایی که علاوه‏ بر انتخابات مجلس شورای اسلامی، انتخابات مجلس خبرگان نیز برگزار می‏‌شود، وزارت‏ كشور موظف است ترتیبی اتخاذ نماید تا انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات مجلس خبرگان به‏‌صورت هم‏زمان در یک روز برگزار شود.
تبصره ۳ (الحاقی 1395/3/3)- اخذ رأی باید با فاصله‌‏ی زمانی حداقل هفتاد روز تا پایان هر دوره‏‌ی مجلس شورای اسلامی برگزار گردد.

ماده ۲- عدّۀ نمایندگان مجلس شورای اسلامی دویست‌ونود نفر می‌باشد و افزایش تعداد آن براساس اصل شصت‌وچهارم (۶۴) قانون‌اساسی‌خواهد بود. ‌

تبصره- از تعداد كل نمایندگان، پنج نفر به ترتیب ذیل مربوط‌به اقلیت‌های دینی می‌باشد: ‌زرتشتیان و كلیمیان هركدام یك نماینده، مسیحیان آشوری و كلدانی مجموعاً یك نماینده و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هركدام یك نماینده. ‌

ماده ۳- نظارت بر انتخابات مجلس شورای اسلامی به‌عهدۀ شورای نگهبان می‌باشد. این نظارت، استصوابی، عام و در تمام مراحل، در كلیۀ امور ‌مربوط‌به انتخابات جاری است.[3]

ماده ۴ (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس شورای اسلامی در حوزه‌های فاقد نماینده هم‌زمان با یكی از انتخابات مذكور در اصل ششم قانون‌اساسی جمهوری اسلامی ایران انجام خواهد شد. چنانچه تعداد نمایندگان مجلس كمتر از چهار پنجم مجموع نمایندگان گردد و بیشتر از یك سال به پایان دورۀ نمایندگی باقی باشد و یا در مدت باقی‌مانده هیچ‌یك از انتخابات مذكور برگزار نگردد، انتخابات میان‌دوره‌ای انجام خواهد شد. ‌

ماده ۵- سرپرستان وزارت‌كشور، استانداری، فرمانداری و بخشداری در اجرای این قانون به‌جای وزیركشور، استاندار، فرماندار و بخشدار خواهند بود. ‌

ماده ۶- سنوات نمایندگی مستخدمین رسمی دولت اعم از لشكری و كشوری و سازمان‌ها و شركت‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت، نهادهای‌ عمومی و شهرداری‌ها پس از انتخاب‌شدن و صدور اعتبارنامه با اعطای گروه و افزایش سنواتی مربوطه جزء سنوات خدمتی آنان محسوب خواهد شد و ‌در دوران نمایندگی فقط حقوق نمایندگی را دریافت خواهند كرد. ‌

تبصره- سال‌های دورۀ نمایندگی مجلس جزء سنوات خدمت آن تعداد از نمایندگانی هم كه در طول دورۀ نمایندگی و یا پس از آن به استخدام‌ دستگاه‌های دولتی و وابسته به دولت درمی‌آیند، محسوب می‌گردد.[4]

فصل دوم- كیفیت انتخابات ‌

ماده ۷- انتخابات به‌صورت مستقیم و عمومی و با رأی مخفی خواهد بود. ‌

ماده ۸ (اصلاحی 1395/3/3)- در انتخابات مجلس شورای اسلامی فرد منتخب در مرحله ‏اول انتخابات، باید حداقل بیست‏ درصد (۲۰%) از کل آرا را کسب نماید و انتخاب در مرحله‏ دوم و همچنین انتخابات میان‌‏دوره‏ای با کسب اکثریت نسبی به هر میزان است.
‏تبصره ۱- در صورتی‌‏که آرای دو یا چند نفر از نامزدها مساوی باشد، ملاک انتخاب یک یا چند نفر از آنان، قرعه می‏‌باشد که در جلسه‏‌ی مشترک ‏هیئت‌‏های اجرایی و نظارت مرکز حوزه‏‌ی انتخابیه انجام خواهد گرفت. نامزدهای مذکور و یا نمایندگان آنان می‏‌توانند در مراسم قرعه‏‌کشی حضور داشته ‏باشند.

تبصره ۲ (اصلاحی ۲۵/ ۸/ ۱۳۷۹)- چنانچه انتخابات یك یا چند حوزۀ انتخابیه متوقف یا باطل گردد و یا اعتبارنامۀ منتخبین مورد تأیید مجلس واقع نشود، وزارت‌كشور ‌مكلف است با هماهنگی شورای نگهبان، حداكثر ظرف مدت هفت ماه، انتخابات مجدد را هم‌زمان در حوزه‌های انتخابیۀ مذكور برگزار نماید. مهلت هفت ماه، از تاریخ تعیین وضعیت آخرین حوزه در بین حوزه‌های انتخابیۀ موردنظر محاسبه می‌شود. ‌

تبصره ۳ (اصلاحی ۲۵/ ۸/ ۱۳۷۹)- چنانچه به علت فوت، استعفا و یا هر علت دیگر، حوزۀ انتخابیه‌ای یك یا چند نمایندۀ خود را از دست بدهد، وزارت‌كشور مكلف ‌است ظرف مدت هفت ماه پس از تاریخ اعلام آن توسط مجلس شورای اسلامی با هماهنگی شورای نگهبان، انتخابات را در حوزۀ مربوطه برگزار نماید.[5] ‌

تبصره ۴ (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- پس از تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان، وزارت‌كشور موظف است اعتبارنامۀ كلیۀ منتخبین را صادر و به مجلس شورای اسلامی ارسال نماید. پذیرش انصراف هریك از منتخبین پس از تأیید صحت انتخابات و قبل از تصویب اعتبارنامه نیز می‌بایست به‌تصویب مجلس شورای اسلامی برسد.

تبصره ۵[6]- منتخبین حوزه‌های انتخابیه كه اعتبارنامۀ آنان به‌علت عدم‌صلاحیت شخص در مجلس شورای اسلامی رد می‌شود، نمی‌توانند در انتخابات همان دورۀ مجلس شورای اسلامی شركت نمایند.

تبصره ۶[7]- [به‌موجب قانون اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶ حذف شده است.][8]

ماده ۹ (اصلاحی 1395/3/3)- چنانچه در مرحله‌‏اول برای یک یا چند نفر از داوطلبان، حداقل یک پنجم آرا حاصل نگردید، انتخابات دومرحله‏‌ای خواهد شد؛ بدین معنی که از بین نامزدهایی که حداقل یک پنجم آرا را در مرحله ‏اول به‏‌دست نیاورده‌‏اند، فقط به تعداد دو برابر نمایندگان مورد نیاز از بین کسانی‏‌که بیشترین آرا را در مرحله‏ اول داشته‌‏اند، در انتخابات مرحله‌‏دوم شرکت می‏‌کنند و در صورتی‏‌که تعداد نامزدهای باقی‏مانده، کمتر از دو برابر باشد، تمام آنان در مرحله‌‏دوم انتخابات شرکت خواهند نمود.
تبصره ۱ (اصلاحی 1395/3/3)- اگر تعداد نامزدهای باقی‏مانده، مساوی یا کمتر از نمایندگان مورد نیاز باشد، انتخابات مرحله دوم انجام نخواهد شد و نامزد یا نامزدهای مذکور با همان تعداد آرای مکتسبه‏‌ی مرحله‌‏اول به مجلس راه می‏ یابند.
تبصره ۲ (اصلاحی 1395/3/3)- هیچ‏‌یک از داوطلبان نمایندگی نمی‏‌توانند در بیش از یک حوزه‏‌ی انتخابیه خود را نامزد کنند، در غیر این صورت نامزدی آن‏ها کلاً باطل و از شرکت در انتخابات آن دوره‌‏ی مجلس محروم می‏‌شوند.
تبصره ۳ (اصلاحی 1395/3/3)- وزارت ‏کشور با هماهنگی شورای نگهبان زمان انجام مرحله‌‏دوم انتخابات را ظرف مدت یک ماه پس از اعلام نتیجه‌‏ی مرحله ‏اول و تأیید صحت انتخابات توسط شورای نگهبان تعیین و اعلام خواهد کرد.
تبصره ۴ (اصلاحی 1395/3/3)- کلیه‏ی رأی‌‏دهندگان مرحله‌‏دوم منحصراً در حوزه‏‌ی انتخابیه‏‌ای که در مرحله اول انتخابات رأی داده‏‌اند، شرکت خواهند نمود و کسانی‏که در مرحله‏‌اول در هیچ‏یک از حوزه‌های انتخابیه رأی نداده باشند، در مرحله‌‏دوم انتخابات می‏‌توانند شرکت کنند.
‏تبصره ۵ (اصلاحی 1395/3/3)- در انتخابات میان‏دوره‌‏ای حوزه‏‌های انتخابیه‏‌ی هر دوره‏‌ی مجلس، کسانی حق رأی دارند که در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رأی داده باشند و یا در هیچ‏یک از حوزه‏‌های انتخابیه شرکت نکرده و رأی نداده باشند.
تبصره ۶ (اصلاحی 1395/3/3)- وزارت‏ کشور موظف است ظرف مدت شش ماه از زمان تصویب این قانون، نسبت ‏به نوین‌‏سازی شیوه‌‏های اخذ رأی و شمارش آرا، به‌‏منظور دقت، سلامت و نظارت بهتر در اخذ، شمارش و اعلام نتایج و همین‌‏طور استانداردسازی صندوق‏‌های اخذ رأی در حدود اعتبارات مصوب و پس از تأیید شورای نگهبان اقدام نماید.
تبصره ۷ (اصلاحی 1395/3/3)- وزارت‏ کشور موظف است با هماهنگی و موافقت شورای نگهبان تمام مراحل انتخابات را در حدود اعتبارات مصوب با استفاده از روش‏ها و فناوری‏‌های نوین برگزار کند.
تبصره ۸ (الحاقی 1395/3/3)- در انتخابات الکترونیکی با تأیید شورای نگهبان از امضاهای الکترونیکی مجریان و ناظران استفاده می‏‌شود. همچنین در صورت برگزاری  هم‏زمان چند انتخابات،  در هر شعبه‌‏ی اخذ رأی از یک دستگاه به‏‌طور مشترک برای تمامی انتخابات در اخذ رأی و شمارش آرا با تأیید شورای نگهبان استفاده می‏شود

ماده ۱۰ (اصلاحی 1395/3/3)- در هر مرحله‏‌ی انتخاباتی هر شخص واجد شرایط فقط می‌‏تواند یک بار با ارائه‌‏ی شناسنامه و شماره‌‏ی ملی یا کارت ملی رأی دهد.
‏‏تبصره ۱ (اصلاحی 1395/3/3)- اخذ رأی در زندان‏‌ها و پادگان‏‌ها و بیمارستان‏‌ها نیز فقط با ارائه‏‌ی شناسنامه و شماره‏‌ی ملی یا کارت ملی می‏‌باشد

‌تبصره ۲ (اصلاحی ۲۵/ ۸/ ۱۳۷۹)- شناسنامۀ رأی‌دهنده ممهور می‌گردد. ‌

تبصره ۳ (اصلاحی ۲۵ /۸/ ۱۳۷۹)- اخذ رأی در كلیۀ حوزه‌های انتخابیۀ كشور در یك روز انجام می‌شود و مدت آن حداقل ده ساعت است و درصورت ضرورت قابل‌تمدید می‌باشد. ‌

تبصره ۴- تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی در یك حوزه یا سراسر كشور به‌عهدۀ وزیركشور است. ‌

تبصره ۵- اخذ رأی باید در یكی از روزهای تعطیل رسمی باشد. ‌
تبصره ۶ (الحاقی 1395/3/3)- در انتخابات الکترونیکی ملاک اخذ رأی از رأی‌‏دهندگان، احراز عدم‏‌ثبت شماره‏‌ی ملی رأی‌‏دهنده در سامانه‌‏ی انتخاباتی است. بعد از ثبت شماره‏‌ی ملی رأی‏‌دهنده در سامانه، شناسنامه‏‌ی وی ممهور می‏‌گردد.

ماده ۱۱- كلیۀ وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و ادارات و نهادهای قانونی و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شهرداری‌ها و مؤسسات عمومی موظف‌اند‌ حسب درخواست وزارت‌كشور، استانداران، فرمانداران، بخشداران، كاركنان و سایر امكانات خود را تا خاتمۀ انتخابات در اختیار آنان قرار دهند. بدیهی است مدت همكاری كاركنان مذكور جزء ایام مأموریت نام‌بردگان محسوب خواهد شد.

‌تبصره ۱- در جهت اعمال نظارت بر انتخابات، كلیۀ نهادها و ارگان‌های فوق‌الذكر موظف‌اند حسب درخواست شورای نگهبان و هیئت‌های منصوب از‌ جانب آن، كاركنان خود را در اختیار آنان قرار دهند و همچنین وزارت‌كشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران موظف‌اند امكانات لازم را در اختیار آنان ‌قرار دهند. ‌

تبصره ۲- حق مأموریت كاركنان مذكور از محل اعتبارات سازمان متبوع آنان تأمین و پرداخت می‌گردد. ‌

ماده ۱۲- انتخابات اقلیت‌های دینی زرتشتی، كلیمی، آشوری، كلدانی و ارامنۀ شمال به مركزیت حوزۀ انتخابیۀ فرمانداری تهران و ارامنۀ جنوب به ‌مركزیت حوزۀ انتخابیۀ فرمانداری اصفهان توسط فرمانداران و بخشدارانی كه اقلیت‌های مزبور در آنجا سكونت دارند، انجام خواهد شد. ‌

ماده ۱۳- درصورتی‌كه هم‌زمان با برگزاری انتخابات مجلس، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، به دستور وزارت‌كشور، یك شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی با اعضای واحد و با صندوق‌های مجزا برای هر دو انتخابات درنظر گرفته خواهد شد. ‌

ماده ۱۴- سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران مكلف است علاوه‌بر تبیین جایگاه مجلس و وظایف نمایندگان، برنامه‌های آموزش ‌انتخاباتی را كه وزارت‌كشور یا هیئت‌مركزی نظارت منتخب شورای نگهبان ضروری تشخیص می‌دهند و همچنین كلیۀ اعلامیه‌ها و اطلاعیه‌های‌ مربوط‌به انتخابات را از شبكۀ سراسری یا محلی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران پخش نماید. ‌

ماده ۱۵- انتخابات مجلس در حوزه‌های انتخابیه‌ای كه دچار حوادثی از قبیل سیل، زلزله، جنگ و غیره شوند، با تشخیص و پیشنهاد وزارت‌كشور ‌و موافقت شورای نگهبان در شهرهای محل استقرار مهاجرین و در صورت امكان در حوزه‌های مذكور نیز برگزار خواهد گردید و مراتب به اطلاع عموم‌ خواهد رسید. ‌

تبصره- شعب ثبت‌نام و اخذ رأی مخصوص حوزه‌های انتخابیۀ مناطق مذكور، در شهرستان‌هایی دایر می‌شود كه حداقل دوهزاروپانصد مهاجر ‌ناشی از وضعیت مزبور از آن حوزۀ انتخابیه، در محدودۀ شهرستان مهاجر بوده و اسكان یافته باشند و امكان بازگشت به حوزۀ انتخابیۀ خود را نداشته ‌باشند. ‌

ماده ۱۶- مأموران انتظامی در حدود قانون موظف به ایجاد نظم و جلوگیری از هرگونه بی‌نظمی در جریان انتخابات و حفاظت صندوق‌ها بوده و‌ حق دخالت در امور اجرایی و نظارت را ندارند.

‌تبصره- در صورت نیاز نیروی انتظامی به نیروهای كمكی با تصویب مراجع ذی‌صلاح قانونی، نیروهای نظامی با نیروی انتظامی همكاری ‌می‌نمایند. ‌

ماده ۱۷- محاكم صالحۀ قضایی موظف‌اند به تخلفات و جرایم انتخابات به‌صورت فوق‌العاده و خارج از نوبت رسیدگی نمایند. ‌

ماده ۱۸- [به‌موجب قانون اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶ حذف شده است.][9] ‌

ماده ۱۹ (اصلاحی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶)- در موارد ذیل با تأیید هیئت‌نظارت حوزۀ انتخابیۀ مربوطه، برگ‌های رأی، باطل و مراتب در صورت‌جلسه، ‌قید و آرای مذكور ضمیمۀ صورت‌جلسه خواهد شد:

الف- در موارد ذیل برگه‌های رأی، باطل و جزء آرای مأخوذه محسوب می‌گردد:

۱- آرا، ناخوانا باشد.

۲- آرایی كه كلاً حاوی اسامی غیر از نامزدهای تأییدشده باشد.

۳- آرایی كه سفید به صندوق ریخته شده باشد.

ب- در موارد ذیل برگه‌های رأی، باطل و جزء آرای مأخوذه محسوب نمی‌گردد:

۱- صندوق، فاقد لاك‌ومهر انتخاباتی باشد.

۲- آرا، زائد بر تعداد تعرفه باشد.

۳- آرای كسانی‌كه به سن قانونی رأی نرسیده باشند.

۴- آرایی كه با شناسنامۀ افراد فوت‌شده یا غیرایرانی داده شده باشد.

۵- آرایی كه با تقلب و تزویر (در تعرفه‌ها، آرا، صورت‌جلسات، شمارش) به‌دست آمده باشد.

۶- (اصلاحی 1395/3/3)- آرایی که با شناسنامه و شماره‏‌ی ملی یا کارت ملی غیر یا جعلی اخذ شده باشد.

۷- آرای تكراری.

۸- (اصلاحی 1395/3/3)- آرایی که با شناسنامه و شماره‏‌ی ملی یا کارت ملی کسانی‏‌که حضور ندارند، اخذ شده باشد.

۹- آرایی كه فاقد مهر انتخاباتی باشد.

۱۰- آرایی كه از طریق تهدید به‌دست آمده باشد.

۱۱- آرایی كه روی ورقه‌ای غیر از برگ رأی نوشته شده باشد.

۱۲- آرایی كه از طریق خریدوفرش به‌دست آمده باشد. ‌

تبصره ۱ (اصلاحی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶)- كل آرای مندرج در صورت‌جلسه‌ای كه صندوق اخذ رأی آن فاقد اوراق رأی یا برگه‌های تعرفه باشد، باطل و جزء آرای مأخوذه محسوب‌ نخواهد شد. ‌‌

تبصره ۲ (اصلاحی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶)- آرای زائد مذكور در جزء «۲» بند «ب» به قید قرعه از كل برگه‌های رأی كسر می‌شود.

‌‌تبصره ۳ (الحاقی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶)- آرای باطل مأخوذه[10]، در حد نصاب انتخاب نماینده، موضوع ماده (۸) این قانون، محاسبه نمی‌گردد. ‌

ماده ۲۰- درصورتی‌كه در برگ رأی علاوه‌بر اسامی نامزدهای تأییدشده، اسامی دیگری نوشته شده باشد، برگ رأی باطل نبوده و فقط اسامی ‌اضافی خوانده نمی‌شود.

‌تبصره ۱- درصورتی‌كه نام یك داوطلب در برگۀ رأی، مكرر نوشته شده باشد، فقط یك رأی برای او محسوب می‌شود.

تبصره ۲- چنانچه آرای ریخته‌شده به صندوق به‌علت تشابه اسمی نامزدهای انتخاباتی به‌هیچ‌وجه قابل تشخیص و تفكیك نباشد، به نسبت آرای‌ نامزدهای دارای تشابه اسمی در آن صندوق، میان آنان تقسیم می‌شود و در مورد رأی یا آرای باقی‌ماندۀ غیرقابل‌تقسیم، به حكم قرعه عمل خواهد شد. ‌

تبصره ۲ مكرر (الحاقی ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸)- به‌منظور تسهیل امر نظارت و حفظ آرای واقعی مردم و جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان نمایندگی، چنانچه نامزدی در حوزۀ انتخابیه به تشخیص هیئت‌اجرایی یا نظارت برای عامۀ مردم، ناشناخته و گمنام باشد ولی نام‌خانوادگی و یا نام و نام‌خانوادگی او مشابه نام‌خانوادگی و یا نام و نام‌خانوادگی یكی از داوطلبان سرشناس و معروف آن حوزه باشد، باید مشخصه‌ای مانند شماره (كد)، شغل، محل سكونت، نام پدر و غیره برای او تعیین و در آگهی انتشار اسامی نامزدهای انتخاباتی درج گردد. آرای فاقد آن مشخصه، برای او منظور نخواهد شد. فرد مذكور می‌تواند در تبلیغات انتخاباتی خود مشخصۀ تعیین‌شده را قید نماید و چنانچه در ایام تبلیغات انتخاباتی اعلام انصراف نماید، داوطلب همنام او می‌تواند قبل از روز انتخابات از طریق روزنامه و یا صدور اطلاعیه، ادامۀ داوطلبی خود را برای رفع ابهام اعلام نماید.

تبصره ۳- در مواردی كه دو انتخابات به‌طور هم‌زمان انجام گیرد، آرایی كه اشتباهاً به صندوق دیگر ریخته شود، با حضور ناظرین شورای نگهبان، ‌قبل از هر اقدامی، به صندوق مربوطه انتقال داده شده و سپس وظیفۀ قانونی انجام می‌گیرد. ‌

ماده ۲۱- درصورتی‌كه اسامی نوشته‌شده بیش از تعداد لازم باشد، اسامی اضافی از آخر خوانده نمی‌شود. ‌

ماده ۲۲- قبل از شروع رأی‌گیری باید در حضور نمایندگان هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه مربوط، صندوق‌های خالی، بسته و ممهور به مهر هیئت‌‌نظارت حوزۀ انتخابیه گردد و در صورت‌جلسه‌ای كه قبل از آغاز زمان انتخابات در محل اخذ رأی تنظیم می‌گردد، نمایندگان هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیۀ ‌مربوط، تعداد صندوق‌ها و خالی‌بودن آن‌ها را گواهی نمایند و درصورتی‌كه در جریان رأی‌گیری، نیاز باشد كه صندوقی را اضافه نمایند، باید به همین ترتیب عمل نموده و صورت‌جلسه گردد. ‌

ماده ۲۳- وزارت‌كشور موظف است در طول برگزاری انتخابات با توجه به وظایفی كه به‌عهده دارد، مطالب مربوط‌به انتخابات را به اطلاع عموم‌ برساند. ‌

ماده ۲۴- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از خاتمۀ رأی‌گیری و شمارش آرا، نتایج حاصله را با هیئت‌های ‌نظارت حوزۀ انتخابیه خود تطبیق داده و طی صورت‌جلسه‌ای به وزارت‌كشور و شورای نگهبان ارسال و سپس از رسانه‌های گروهی اعلام نمایند. ‌

ماده ۲۵- وزارت‌كشور مأمور اجرای قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی بوده و مسئول حسن جریان انتخابات است. بدین‌منظور می‌تواند ‌مأمورینی جهت بازرسی و كنترل جریان انتخابات به حوزه‌های انتخابیه و شعب ثبت‌نام و اخذ رأی اعزام دارد.

‌تبصره- هیچ سازمان یا دستگاهی جز وزارت‌كشور و شورای نگهبان تحت عنوان اجرای قانون انتخابات یا نظارت، مجاز نیست در امر انتخابات‌ دخالت كند و یا مأموران و بازرسانی اعزام نماید.

‌ماده ۲۶- پس از پایان انتخابات، بلافاصله صورت‌جلسۀ نتیجۀ انتخابات با امضای هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه و هیئت‌نظارت بر انتخابات حوزۀ مربوطه در پنج نسخه تهیه می‌شود كه یك نسخه نزد هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه می‌ماند و بقیه برای هیئت‌نظارت بر انتخابات مزبور و ‌وزارت‌كشور (‌دو نسخه) و هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات ارسال می‌شود.

فصل سوم- شرایط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان ‌

ماده ۲۷- انتخاب‌كنندگان باید دارای شرایط ذیل باشند:

۱- تابعیت كشور جمهوری اسلامی ایران.

۲ (اصلاحی ۱۲/ ۱۰/ ۱۳۸۵)- هجده سال تمام.

۳- عاقل‌بودن. ‌

ماده ۲۸- انتخاب‌شوندگان هنگام ثبت‌نام باید دارای شرایط زیر باشند:[11]

۱- (اصلاحی 1395/3/3)- اعتقاد و التزام عملی به اسلام.
2- (اصلاحی 1395/3/3)- التزام عملی به نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران.

3- [۱2] تابعیت كشور جمهوری اسلامی ایران.[۱3]

4- ابراز وفاداری به قانون‌اساسی و اصل مترقی ولایت مطلقۀ فقیه.

5- (اصلاحی ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۸۵)- داشتن مدرك تحصیلی كارشناسی‌ارشد یا معادل آن.[14]

6- نداشتن سوء شهرت در حوزۀ انتخابیه.

7- سلامت جسمی در حد برخورداری از نعمت بینایی، شنوایی و گویایی.

8- حداقل سن سی سال تمام و حداكثر هفتادوپنج سال تمام. ‌

تبصره ۱- داوطلبان نمایندگی اقلیت‌های دینی مصرح در قانون‌اساسی از التزام عملی به اسلام، مذكور در بند «۱»، مستثنی بوده و باید در دین خود‌ ثابت‌‌العقیده باشند. ‌

تبصره ۲- [به‌موجب قانون اصلاحی ۲۸/ ۱/ ۱۳۹۰ حذف شده است.][15]

تبصره ۳ (الحاقی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- هر دورۀ نمایندگی مجلس شورای اسلامی معادل یك مقطع تحصیلی فقط برای شركت در انتخابات محسوب می‌شود. ‌
تبصره ۴ (الحاقی 1395/3/3)- ملاک محاسبه‌‏ی سن اشخاص برای ثبت‏‌نام در انتخابات، براساس تاریخ تولد اولیه‏‌ی ثبت‏‌شده در شناسنامه‏‌ی رسمی است و تغییرات بعدی توسط دستگاه‏‌های ذی‏ربط، به‏‌استثنای محاکم قضایی، ملاک عمل نمی‏‌باشد.

ماده ۲۹- اشخاص زیر به‌واسطۀ مقام و شغل خود از داوطلب‌شدن محروم‌اند: ‌

الف (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- اشخاص زیر از داوطلب‌شدن در حوزه‌های انتخابیۀ سراسر كشور محروم‌اند مگر اینكه حداقل شش ماه قبل از ثبت‌نام از سمت خود استعفا ‌نموده و به‌هیچ‌وجه در آن پست شاغل نباشند:

۱- رئیس‌جمهور و معاونین و مشاورین وی.

۲- دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و معاونین وی.

۳- مشاورین معاونین رئیس‌جمهور.

۴- رؤسای دفاتر سران سه قوه.

۵- وزرا و سرپرستان وزارتخانه‌ها.

۶- معاونین و مشاورین وزرا.

۷- مدیران كل و سرپرستان ادارات كل وزارتخانه‌ها و مدیران كل حوزۀ وزارتی و رؤسای دفاتر وزرا.

۸- اعضای شورای نگهبان و هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات.

۹- رئیس قوه‌قضائیه و معاونین و مشاورین وی.

۱۰- رئیس دیوان عالی كشور و معاونین و مشاورین وی.

۱۱- دادستان كل كشور و معاونین و مشاورین وی.

۱۲- رئیس دیوان عدالت اداری و معاونین و مشاورین وی.

۱۳- رئیس سازمان بازرسی كل كشور و معاونین و مشاورین وی.

۱۴- رؤسا و سرپرستان سازمان‌ها و ادارات كل و ادارات عقیدتی‌سیاسی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و جانشینان و معاونین آنان در سراسر كشور.

۱۵- رئیس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران و معاونین وی.

۱۶- رئیس جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران و معاونین وی.

۱۷- استانداران.

۱۸- معاونین و مشاورین استانداران.

۱۹- فرمانداران.

۲۰- بخشداران.

۲۱- شهرداران و رؤسای مناطق شهرداری.

۲۲- رؤسا و سرپرستان سازمان‌های دولتی.

۲۳- رئیس دانشگاه آزاد اسلامی.

۲۴- اعضای هیئت‌مدیره و مدیران عامل بانك‌ها.

۲۵- اعضای هیئت‌مدیره و مدیران عامل شركت‌های دولتی و وابسته به دولت كه حیطۀ وظایف و اختیارات آن‌ها به كل كشور تسری دارد.

۲۶- رئیس كل بانك مركزی ایران و معاونین و مشاورین وی.

۲۷ (اصلاحی 1394/2/29)- رؤسا و سرپرستان بنیادهای «‏مستضعفان، شهید، ۱۵ خرداد، مسکن»، کمیته‌‏امداد امام‏‌خمینی(‏ره)، نهضت سوادآموزی، سازمان تبلیغات‏ اسلامی، ‏دفتر تبلیغات حوزه‏‌علمیه‏‌ی قم و رئیس سازمان تعزیرات حکومتی و رؤسای اتاق‏‌های بازرگانی و صنایع و معادن و تعاون ایران، معاونین و مشاورین آنان.

۲۸- شاغلین در نیروهای مسلح و وزارت‌اطلاعات.

۲۹- (الحاقی 1394/2/29)- اعضای شوراهای اسلامی شهرها.

ب (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- اشخاص زیر از داوطلب شدن در حوزه‌های انتخابیۀ قلمروی مأموریت خود محروم‌اند مگر اینكه حداقل شش ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا‌ نموده و به هیچ وجه در آن پست شاغل نباشند:

۱- ائمۀ جمعۀ دائمی.

۲ (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- قضات شاغل در امر قضا و رؤسای دادگستری شهرستان‌ها و استان‌ها.

۳- مدیران كل و سرپرستان دفاتر و ادارات كل استان‌ها و معاونین آنان.

۴- مدیران كل و سرپرستان دفاتر و ادارات كل استانداری‌ها و معاونین آنان.

۵- رؤسا و سرپرستان ادارات و سازمان‌های دولتی و وابسته به دولت و معاونین آنان در استان و شهرستان.

۶- رؤسا و سرپرستان دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌عالی اعم از دولتی و غیردولتی و رؤسا و سرپرستان واحدها و شعب آن‌ها.

۷- اعضای هیئت‌مدیره و مدیران عامل شركت‌های دولتی و وابسته به دولت در استان و شهرستان.

۸- سرپرستان مناطق و رؤسای شعب بانك‌ها در استان و شهرستان.

۹- سرپرستان دفاتر سازمان تبلیغات‌اسلامی در مركز استان و شهرستان‌ها.

۱۰- مدیران مراكز صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.

۱۱ (اصلاحی ۲۹/ ۲/ ۱۳۹۴)- اعضای‌ شوراهای اسلامی روستا.[16]

۱۲ (الحاقی ۲۹/ ۲/ ۱۳۹۴)- رؤسای اتاق‌های با‌زرگانی، صنایع، معادن و كشاورزی و رؤسای اتاق‌های اصناف و تعاون در استان.

ج- اعضای هیئت‌های اجرایی و ناظرین شورای نگهبان در حوزۀ انتخابیۀ تحت مسئولیت خود. ‌

تبصره ۱- كلیۀ مقامات دارای عناوین هم‌طراز با عناوین مذكور در بندهای «‌الف» و «ب»، مشمول این ماده می‌باشند. تشخیص هم‌طرازی با سازمان ‌امور اداری و استخدامی كشور می‌باشد. ‌

تبصره ۲- در مورد كسانی‌كه طبق قوانین استخدامی و یا تعهد خدمت، استعفای آنان منوط‌به پذیرش آن از سوی مسئولین مربوطه باشد، قبول‌ استعفا شرط است. همچنین استعفای پرسنل نیروهای مسلح منوط‌به قبول فرماندهی كل قوا می‌باشد. ‌

تبصره ۳ (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- به‌هنگام ثبت‌نام، ارائۀ گواهی رسمی مبنی‌بر قبول استعفا و عدم‌اشتغال در پست و مقام و مشاغل یادشده در بندهای «‌الف» و «ب» ‌این ماده شش ماه قبل از ثبت‌نام الزامی است.

تبصره ۴ (الحاقی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- جایگزین فرد مستعفی باید از سوی مرجع ذی‌صلاح بالاتر، حداكثر به مدت یك ماه به‌طور رسمی معرفی شود و فرد مستعفی در آن حوزه مسئولیتی نداشته باشد.

تبصره ۵ (الحاقی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- هریك از مسئولین استانی و شهرستانی نظیر رئیس ستاد اقامه‌نماز و رئیس ستاد امربه‌معروف و نهی‌ازمنكر مشمول حكم فوق می‌گردند.

تبصره ۶([17] (اصلاحی ۲۵/ ۸/ ۱۳۷۹)- وزارت‌كشور موظف است حداقل سه ماه قبل از ثبت‌نام از داوطلبان، مراتب را از طریق رسانه‌های گروهی به آگاهی عموم برساند.

ماده ۳۰- اشخاص زیر از داوطلب‌شدن نمایندگی مجلس محروم‌اند:[۱8]

۱- كسانی‌كه در جهت تحكیم مبانی رژیم سابق نقش مؤثر داشته‌اند.

۲- ملاكیــن بزرگ كه زمین‌های موات را به‌نـام خود ثبت داده‌اند.

۳- وابستگان تشكیلاتی و هواداران احزاب، سازمان‌ها و گروه‌هایی كه غیرقانونی‌بودن آن‌ها از طرف مقامات صالحه اعلام شده است.

۴- كسانی‌كه به جرم اقدام علیه جمهوری اسلامی ایران محكوم شده‌اند.

۵- محكومین به ارتداد به حكم محاكم صالحه قضایی.

۶- مشهورین به فساد و متجاهرین به فسق.

۷- محكومین به حدود شرعی مگر آنكه توبۀ آنان ثابت شده باشد.

۸- قاچاقچیان مواد مخدر و معتادین به این مواد.

۹- محجورین و كسانی‌كه به حكم دادگاه مشمول اصل چهل‌ونهم (٤٩) قانونی‌اساسی باشند.

۱۰- وابستگان به رژیم سابق از قبیل اعضای انجمن‌های شهر و شهرستان و وابستگان به تشكیلات فراماسونری و هیئت‌رئیسۀ كانون‌های حزب رستاخیز و حزب ایران‌نوین و اعضای فعال آن‌ها، نمایندگان مجلسین سنا، شورای ملی سابق و مأموران ساواك.

۱۱- محكومین به خیانت و كلاهبرداری، اختلاس و ارتشا و غصب اموال دیگران و محكومین به سوءاستفادۀ مالی به حكم محاكم صالحۀ قضایی.

فصل چهارم- هیئت اجرایی

ماده ۳۱- (اصلاحی 1395/3/3)- بلافاصله پس از صدور دستور شروع انتخابات از طرف وزارت‏ کشور، فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه‏‌ی انتخابیه دستور تشکیل هیئت‏‌های اجرایی حوزه‏‌های فرعی را به فرماندار یا بخشدار حوزه‏‌های فرعی صادر نموده و خود موظف است ظرف شش روز در مرکز حوزه‌‏ی انتخابیه، هیئت‏ اجرایی انتخابات را با حضور هیئت ‏نظارت شورای نگهبان به ریاست خود و عضویت دادستان و رئیس ثبت ‏احوال مرکز حوزه‏‌ی انتخابیه و هشت نفر معتمدین موضوع ماده (٣٢) تشکیل دهد.
تبصره (اصلاحی 1395/3/3)- در دوره‏‌هایی که انتخابات مجلس شورای اسلامی هم‏زمان با انتخابات مجلس خبرگان رهبری برگزار می‏‌شود، هیئت‏ اجرایی مرکز حوزه‌‏ی انتخابیه و حوزه‌‏ی فرعی در انتخابات مجلس شورای اسلامی، در صورت عدم‏‌مخالفت مجلس خبرگان رهبری، حسب مورد همان هیئت‏های اجرایی شهرستان و بخش در انتخابات مجلس خبرگان رهبری می‏‌باشد.
ماده ۳۲- (اصلاحی 1395/3/3)- فرماندار یا بخشدار مرکز هر حوزه‌‏ی انتخابیه، جهت انتخاب معتمدین اصلی و علی‏‌البدل هیئت ‏اجرایی موضوع ماده (٣١)، تشکیل جلسه داده و سی نفر از روحانیون و معتمدان اقشار مختلف مردم حوزه‏‌ی انتخابیه را که بومی بوده و یا حداقل دارای سه سال سابقه‏‌ی سکونت در حوزه‌‏ی انتخابیه باشند را از بین کلیه‌‏ی اقشار واجد شرایط در این قانون انتخاب و به‏‌منظور تأیید صلاحیت به هیئت‏ نظارت مربوط معرفی می‏‌نماید.
هیئت‏ نظارت مزبور حداکثر ظرف مدت دو روز اظهارنظر کتبی خود نسبت‏ به تأیید صلاحیت آنان را به فرماندار یا بخشدار ارسال می‏‌دارد.
فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه‌‏ی انتخابیه بلافاصله از سی نفر معتمدین محلی تأییدشده از سوی هیئت‌‏نظارت کتباً دعوت به‏‌عمل آورده و مدعوین حداکثر ظرف دو روز از تاریخ دعوت تشکیل جلسه می‏‌دهند و پس از حضور حداقل دو سوم مدعوین (بیست نفر) در حضور هیئت‏ نظارت، از بین خود، هشت نفر را به‏‌عنوان معتمدین اصلی و پنج نفر را به‌‏عنوان معتمدین علی البدل هیئت‌‏اجرایی با رأی مخفی و اکثریت نسبی آرا انتخاب می‌‏نمایند.

تبصره ۱- چنانچه هیئت‌نظارت، معتمدین پیشنهادی فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه را تأیید ننمود، فرماندار یا بخشدار مربوطه موظف است به تعداد دو برابر، افراد واجد شرایط دیگری را به هیئت‌نظارت پیشنهاد نماید. هیئت‌نظارت موظف است حداكثر ظرف بیست‌وچهار ساعت نظر خود را كتباً اعلام نماید. اگر برای بار دوم، معتمدین پیشنهادی، مورد تأیید هیئت‌نظارت مربوطه قرار نگیرند، درصورتی‌كه حداقل بیست نفر موردتأیید باشند، اعضای اصلی و علی‌البدل را از میان خود انتخاب خواهند كرد و در صورت عدم‌توافق فرماندار، بخشدار و هیئت‌نظارت شهرستان، هیئت‌نظارت استان با هماهنگی استاندار ظرف بیست‌وچهار ساعت، باقی‌مانده از سی نفر معتمد را انتخاب خواهند كرد.

تبصره ۲- معتمدین این ماده باید دارای ایمان و التزام عملی به اسلام (به‌جز حوزه‌های اقلیت دینی) و قانون‌اساسی و حسن شهرت و سواد خواندن ‌و نوشتن بوده و از عوامل مؤثر در تحكیم رژیم سابق و وابسته به گروه‌های غیرقانونی نباشند.

تبصره ۳- تعداد اعضای هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه و حوزه‌های فرعی و كیفیت و مهلت تشكیل آن‌ها یكسان است.

تبصره ۴- فرمانداران و بخشداران حوزۀ انتخابیه موظف‌اند از معرفی كسانی‌كه در هیئت‌های اجرایی و شعب اخذ رأی انتخابات قبل مرتكب تخلف شده باشند، برای عضویت در لیست معتمدین و عضویت شعب اخذ رأی خودداری نمایند.

ماده ۳۳- هیچ‌یك از اعضای هیئت‌اجرایی و ناظرین شورای نگهبان و اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی نباید در حوزۀ انتخابیه با داوطلبان انتخابات به‌ترتیب ذیل خویشاوندی نسبی یا سببی داشته باشند.

الف- خویشاوندی نسبی: پدر- مادر- فرزند- برادر و خواهر.

ب- خویشاوندی سببی: همسر و پدر- مادر- برادر و خواهر او.

ماده ۳۴- اعضای هیئت‌اجرایی پس از پذیرفتن عضویت، ملزم به شركت در جلسات و امضای صورت‌جلسات و اعتبارنامۀ منتخبین و انجام سایر وظایف قانونی می‌باشند.

تبصره ۱ (اصلاحی 1395/3/3)- در صورت عدم‏‌شرکت فرماندار یا بخشدار حوزه‏‌ی انتخابیه یا دادستان و یا رئیس ثبت‌‏احوال در جلسات، هیئت‏‌اجرایی موظف است مراتب را طی صورتجلسه‏‌ای به مقامات اجرایی مافوق آن‏ها اعلام داشته، کسب تکلیف نماید.
تبصره ۲ (اصلاحی 1395/3/3)- در صورت غیبت فرماندار یا بخشدار یا دادستان و یا رئیس ثبت‏‌احوال حوزه‏‌ی انتخابیه و یا بروز هر نوع اختلاف در هیئت‌‏اجرایی که منجر به توقف انتخابات شود، هیئت‏‌نظارت موظف است مراتب را به‏‌فوریت به هیئت‏‌نظارت مافوق گزارش دهد

تبصره ۳- هیئت‌اجرایی موظف است در صورت‌جلسات و گزارش‌كار خود موارد غیبت اعضا را با ذكر علت غیبت به وزارت‌كشور اعلام دارد.

ماده ۳۵- هرگاه در جریان انتخابات یك یا چند نفر از معتمدین هیئت‌اجرایی دو جلسۀ متوالی یا چهار جلسۀ متناوب از حضور در جلسات هیئت‌اجرایی خودداری نمایند یا از سمت خود استعفا دهند و یا هیئت‌اجرایی را از اكثریت ساقط كنند، به‌جای آنان به‌ترتیبِ تعداد رأی از معتمدین علی‌البدل وسیلۀ فرماندار یا بخشدار دعوت به‌عمل خواهد آمد. درصورتی‌كه با دعوت از اعضای علی‌البدل باز هم اكثریت حاصل نگردد، از باقی‌مانده از معتمدین (تا سی نفر) تأمین خواهند نمود.

ماده ۳۶- هیئت‌های اجرایی فرعی بلافاصله پس از انتخاب معتمدین تشكیل‌ جلسه داده و تعداد و محل استقرار شعب ثبت‌نام و اخذ رأی را تعیین نموده و به‌وسیلۀ رئیس هیئت به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه جهت طرح در هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه اعلام می‌دارند.

ماده ۳۷- جلسات هیئت‌های اجرایی اصلی و فرعی با حضور دو سوم كلیۀ اعضا رسمیت یافته و اخذ تصمیم با اكثریت مطلق حاضرین خواهد بود.

تبصره- رأی ممتنع در حكم رأی مخالف خواهد بود.

ماده ۳۸- هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه پس از تعیین محل‌های استقرار شعب ثبت‌نام و اخذ رأی در مركز حوزۀ انتخابیه و بررسی و تأیید و تصویب مصوبات هیئت‌های اجرایی فرعی در مورد تعداد و محل شعب ثبت‌نام و اخذ رأی، نُه روز قبل از روز اخذ رأی مبادرت به انتشار آگهی انتخابات حاوی تاریخ برگزاری انتخابات، ساعات اخذ رأی، شرایط انتخاب‌كنندگان، جرائم و تخلفات و مقررات جزایی و محل شعب ثبت‌نام و اخذ رأی در سراسر حوزۀ انتخابیه می‌نمایند.

تبصره- در صورت بروز بعضی از مشكلات با موافقت وزارت‌كشور، مهلت نُه روز تا هفت روز تقلیل می‌یابد.

ماده ۳۹- فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه موظف است سه نسخه از آگهی‌های منتشره در سطح حوزۀ انتخابیه را به وزارت‌كشور ارسال دارد. یك نسخه از این آگهی‌ها به‌وسیلۀ وزارت‌كشور به هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات منتخب شورای نگهبان فرستاده می‌شود.

ماده ۴۰- هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه و حوزه‌های فرعی پس از انتشار آگهی انتخابات، برای هر شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی، پنج نفر (و در شعب پرتراكم به تشخیص هیئت‌اجرایی، هفت نفر) از معتمدین محل كه دارای سواد خواندن ‌و نوشتن باشند، انتخاب و به فرماندار یا بخشدار جهت صدور حكم معرفی می‌نمایند.

تبصره ۱- اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی از بین خود یك نفر رئیس، یك نفر نایب‌رئیس و بقیۀ اعضا را به‌عنوان منشی انتخاب می‌نمایند و بایستی ترتیبی اتخاذ نمایند كه یك روز قبل از روز اخذ رأی، محل شعبه آماده برای اخذ رأی باشد.

تبصره ۲- محل شعب ثبت‌نام و اخذ رأی مندرج در آگهی انتخابات غیرقابل‌تغییر است، مگر اینكه دایرنمودن شعبه و یا ادامۀ كار آن در محل اعلام‌شدۀ قبلی به علت حوادث غیرمترقبه یا هر علت دیگری مقدور نباشد كه در این صورت مراتب تغییر شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی توسط هیئت‌اجرایی و ناظران شورای نگهبان با ذكر علت صورت‌جلسه شده و شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی جدید در كوتاه‌ترین فاصله نسبت‌به شعبۀ سابق به‌نحوی دایر خواهد شد كه خللی در مراجعۀ رأی‌دهندگان و تشخیص محل شعبه ایجاد نشود و تبدیل شعبه باید به اطلاع مردم محل برسد.

تبصره ۳- تشكیل شعب ثبت‌نام و اخذ رأی در موزه‌ها ممنوع می‌باشد.

ماده ۴۱- فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه موظف است مستقیماً یا با تفویض اختیار به فرماندار یا بخشدار حوزه‌های فرعی برای هریك از شعب ثبت‌نام و اخذ رأی یك نفر نماینده تعیین نماید.

ماده ۴۲ – هیئت‌های اجرایی انتخابات مسئول صحت جریان انتخابات در حوزۀ انتخابیه خود می‌باشند.

تبصره- در مواردی كه وزارت‌كشور برای حسن انجام انتخابات در برگزاری مرحله‌دوم ضروری بداند، با اطلاع و تأیید هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات دستور تجدید انتخاب معتمدین هیئت‌اجرایی حوزۀ انتخابیه را صادر خواهد نمود.

ماده ۴۳- كلیۀ امور انتخابات بخش مركزی را هیئت‌اجرایی حوزۀ انتخابیۀ شهرستان انجام می‌دهد.

ماده ۴۴- هیئت‌اجرایی فرعی با تصویب هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه می‌تواند برای مناطق صعب‌العبور و كوهستانی و مسافت‌های دور و نقاطی كه تأسیس شعب ثابت اخذ رأی مقدور نیست، شعب اخذ رأی سیار تشكیل دهد. هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه نیز می‌تواند درصورتی‌كه لازم بداند، نسبت‌به تأسیس شعب اخذ رأی سیار در مركز حوزۀ انتخابیه و بخش مركزی اقدام نماید و در هر دو مورد باید به اطلاع هیئت‌نظارت برسد و همچنین نماینده‌ای از هیئت‌نظارت در معیت صندوق سیار بوده و مسیر گردش صندوق را در صورت‌جلسه قید و تأیید نماید.

فصل پنجم- اعلام داوطلبی و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان

ماده ۴۵- داوطلبان نمایندگی مجلس باید ظرف هفت روز از تاریخ انتشار دستور شروع انتخابات به‌وسیلۀ وزارت‌كشور با مراجعه به فرمانداری یا بخشداری مركز حوزۀ انتخابیه، پرسش‌نامۀ مخصوص اعلام داوطلبی را دریافت و تكمیل و تسلیم نمایند. مراتب قبلاً به‌وسیلۀ وزارت‌كشور از طریق رسانه‌های گروهی به آگاهی عموم خواهد رسید و فرمانداران و بخشداران مكلف‌اند مراتب را به وسایل مقتضی به اطلاع كلیۀ اهالی حوزۀ انتخابیه برسانند.

تبصره ۱- داوطلبان نمایندگی مجلس كه واجد شرایط بوده و در خارج از كشور به‌سر می‌برند، باید ضمن مراجعه به سفارتخانه یا كنسولگری یا نمایندگی سیاسی مربوط، پرسشنامۀ داوطلبی خود را در حضور مقامات ذی‌صلاح سفارت یا كنسولگری یا نمایندگی سیاسی تنظیم كرده و سفارتخانه نیز مفاد مندرج در پرسش‌نامه و مشخصات كامل داوطلب را به‌وسیلۀ تلكس یا سریع‌ترین وسیلۀ مخابراتی و از طریق وزارت امورخارجه به وزارت‌كشور اعلام می‌نماید تا در مهلت قانونی نسبت‌به بررسی صلاحیت وی در هیئت‌اجرایی حوزۀ انتخابیه اقدام قانونی به‌عمل آید.

تبصره ۲- داوطلبان نمایندگی می‌توانند فرم داوطلبی را از وزارت‌كشور، دریافت و پس از تكمیل به وزارت‌كشور ارجاع نمایند. وزارت‌كشور موظف است در اسرع وقت مراتب را به فرمانداری یا بخشداری حوزۀ انتخابیه مربوطه اعلام نماید.

تبصره ۳- تصویری از فرم داوطلبی و تصویر شناسنامه و دو قطعه عكس كلیۀ داوطلبان ظرف حداكثر سه روز پس از خاتمۀ ثبت‌نام توسط وزارت‌كشور به هیئت‌مركزی نظارت ارسال می‌گردد.

ماده ۴۶- هریك از داوطلبان نمایندگی مجلس شخصاً و به‌صورت كتبی می‌توانند انصراف خود را به فرمانداری یا بخشداری مركز حوزۀ انتخابیه و یا وزارت‌كشور اعلام نمایند و مراتب انصراف توسط وزارت‌كشور فوراً به اطلاع هیئت‌مركزی نظارت می‌رسد. عدول از انصراف پذیرفته نمی‌شود.

ماده ۴۷- فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه موظف است روزانه مشخصات كامل داوطلبان حوزۀ انتخابیه خود را براساس مفاد مندرج در پرسش‌نامه با سریع‌ترین وسیله به وزارت‌كشور اعلام نماید. وزارت‌كشور نیز موظف است تصویری از مشخصات كامل داوطلبان را روزانه به هیئت‌مركزی نظارت اعلام نماید.

ماده ۴۸- وزارت‌كشور و شورای نگهبان پس از وصول مشخصات داوطلبان، روزانه لیست كامل آنان را تهیه و به‌منظور بررسی سوابق آنان در رابطه با صلاحیت‌های مذكور در این قانون، به وزارت‌اطلاعات، دادستانی كل، سازمان ثبت‌احوال كشور و ادارۀ تشخیص هویت و پلیس بین‌الملل در مركز ارسال می‌دارد. مراكز مزبور موظف‌اند ظرف پنج روز نتیجۀ بررسی را با دلیل و سند به وزارت‌كشور و شورای نگهبان اعلام نمایند. تبصره- وزارت‌كشور می‌تواند درصورت لزوم از داوطلب نمایندگی مجلس انگشت‌نگاری به‌عمل آورد.

ماده ۴۹- وزارت‌كشور موظف است پس از وصول نتایج بررسی از مراجع مذكور در ماده (۴۸)، مراتب را به فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه به‌نحو مقتضی اعلام نماید و فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند عیناً مدارك و نتایج بررسی را در جلسۀ مشترك هیئت‌اجرایی و هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه مربوطه مطرح نمایند.

ماده ۵۰- هیئت‌های اجرایی مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند حداكثر ظرف ده روز پس از پایان مهلت ثبت‌نام با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از بررسی‌های لازم در محل و با استفاده از نتایج اعلام‌شده توسط وزارت‌كشور، صلاحیت داوطلبان در رابطه با صلاحیت‌های مذكور در این قانون را مورد رسیدگی قرار داده و نتیجه را كلاً به هیئت‌های نظارت اعلام نمایند.

تبصره- رد صلاحیت داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی باید مستند به قانون و براساس مدارك و اسناد معتبر باشد.

ماده ۵۱- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه مكلف‌اند نظریۀ رد هیئت‌اجرایی انتخابات را با ذكر استناد قانونی ظرف یك روز به داوطلبان ابلاغ نموده و با سریع‌ترین وسیله به‌ضمیمۀ اسناد و مدارك به اطلاع هیئت‌نظارت استان برسانند.

تبصره- كسانی‌كه صلاحیت آنان موردتأیید قرار نگرفته حق دارند ظرف چهار روز از تاریخ ابلاغ به داوطلب، شكایت خود را مستدلاً به هیئت‌نظارت استان اعلام نمایند.

ماده ۵۲ (اصلاحی 1395/3/3)- گزارش‌ها و شکایات واصله ظرف مدت بیست روز پس از پایان مهلت دریافت شکایت در جلسه‏‌ی هیئت‏ نظارت استان، رسیدگی و نتیجه صورت‏‌جلسه می‏‌شود. چنانچه نظر هیئت‏‌اجرایی مبنی‏‌بر ردّ صلاحیت داوطلب، مورد تأیید هیئت‏‌نظارت استان نیز باشد، هیئت‏‌نظارت مذکور موظف است در این خصوص، نظر هیئت‌‏مرکزی نظارت را نیز کسب نماید. هیئت‏‌نظارت استان در مورد صلاحیت سایر داوطلبان نیز نظر خود را به هیئت‏‌مرکزی نظارت اعلام می‏نماید.
تبصره ۱ (الحاقی 1395/3/3)- هیئت‏‌نظارت استان موظف است رأساً یا از طریق نمایندگان خود، توضیحات و اظهارات داوطلبانی که صلاحیتشان رد شده یا رد می‏‌شود و یا احراز نگردیده است را تا پایان مهلت مقرر در این ماده استماع نماید.
تبصره ۲-[۱۹] هیئت‏‌نظارت استان پس از کسب نظر هیئت‌‏مرکزی نظارت، موظف است مراتب تأیید یا ردّ صلاحیت کلیه‌‏ی داوطلبان را با استناد قانونی طی صورت‏‌جلسه‏‌ای به فرماندار یا بخشدار مربوط اعلام نماید

ماده ۵۳- درصورتی‌كه معتمدین هیئت‌اجرایی در بررسی صلاحیت داوطلبان و سایر وظایف خود مقررات قانونی انتخابات را رعایت ننمایند، فرماندار یا بخشدار موظف است با اطلاع و تأیید هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه و با اطلاع وزارت‌كشور نسبت‌به تعویض هریك از معتمدین هیئت‌اجرایی یا به‌طور كلی تشكیل مجدد هیئت‌اجرایی اقدام نماید. تعویض بعض اعضا و یا تغییر كل هیئت‌اجرایی حسب مورد طبق مواد (٣٢) و (٣٥) این قانون انجام خواهد شد.

ماده ۵۴- در مواردی كه طبق گزارش‌ها و شكایات و اعتراضات واصله برای شورای نگهبان معلوم گردد كه اعضای هیئت‌های نظارت از قوانین و مقررات تخلف نموده‌اند، شورای نگهبان موظف است حسب مورد و متناسب با تخلفات انجام‌شده برخورد قانونی نماید.

ماده ۵۵- هریك از نامزدها به‌تنهایی یا چند نامزد مشتركاً می‌توانند به طریق زیر برای شعب اخذ رأی یك نفر نماینده به هیئت‌نظارت حوزۀ انتخابیه معرفی نمایند:

الف- حوزه‌های دارای یك نماینده، به‌ازای هر صندوق یك نماینده.

ب- حوزه‌های دارای دو نماینده، به‌ازای هر دو صندوق یك نماینده.

ج- حوزه‌های دارای سه نماینده، به‌ازای هر سه صندوق یك نماینده.

د- حوزه‌های دارای چهار نماینده، به‌ازای هر چهار صندوق یك نماینده.

ه‍- حوزه‌های دارای پنج نماینده، به‌ازای هر پنج صندوق یك نماینده.

و- حوزه‌های دارای شش نماینده، به‌ازای هر شش صندوق یك نماینده. همچنین متناسب با تعداد نمایندگان هر حوزۀ انتخابیه، به همان تعداد از صندوق‌ها یك نماینده. این نمایندگان می‌توانند در محل شعب اخذ رأی حضور داشته باشند. چنانچه تخلفی در شعب اخذ رأی صورت گیرد، بدون دخالت، مراتب را به هیئت‌های اجرایی و نظارت بخش یا مراكز شهرستان كتباً اعلام خواهند نمود. حضور نمایندگان هریك از كاندیداها تا پایان اخذ رأی و شمارش آرا و تنظیم صورت‌جلسه بلامانع است. ممانعت از حضور نمایندگان كاندیداها در شعب اخذ رأی ممنوع بوده و جرم محسوب می‌گردد و متخلف به مجازات مقرر در ماده(۸۳) قانون محكوم خواهد شد.

تبصره- حضور دیگر افراد به‌جز مسئولین (مسئولین و اعضای صندوق‌های اخذ رأی، ناظرین شورای نگهبان، نمایندگان و بازرسان وزارت‌كشور، نمایندگان نامزدها) در شعب اخذ رأی تحت هر عنوان كه باشد، ممنوع است و جرم محسوب می‌گردد. مأمورین انتظامی و مسئولین در صندوق‌های اخذ رأی موظف‌اند از حضور افراد غیرمسئول جلوگیری به‌عمل آورند. متخلفین به مجازات مقرر در ماده(٧٥) محكوم خواهند شد.

فصل ششم- تبلیغات

ماده ۵۶ (اصلاحی 1395/3/3)- تبلیغات و شیوه‏ های تبلیغی مجاز منحصر به موارد مجاز مذکور در این قانون است و مراجع اداری، انتظامی و قضایی موظف به برخورد با تبلیغات غیرمجاز هستند.
فعالیت تبلیغات انتخاباتی نامزدهای نمایندگی هشت روز قبل از روز اخذ رأی (مرحله‏ ی اول و دوم) آغاز و تا بیست‏ وچهار ساعت قبل از اخذ رأی ادامه خواهد داشت.[20]

ماده ۵۷ (اصلاحی ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸)- استفاده از هرگونه پلاكارد، پوستر، دیوارنویسی و كاروان‌های تبلیغاتی و استفاده از بلندگوهای سیار در خارج از محیط سخنرانی و امثال آن به‌استثنای عكس برای تراكت و زندگی‌نامه و جزوه و همچنین سخنرانی و پرسش‌وپاسخ از طرف نامزدهای انتخاباتی و طرفداران آنان ممنوع می‌باشد. متخلفین از این ماده به سه تا سی روز زندان[۲1] محكوم می‌گردند.[22]

تبصره ۱[۲3]- اعلام‌نظر شخصیت‌ها در تأیید نامزدها به‌شرطی مجاز است كه بدون ذكر عنوان و مسئولیت آن‌ها باشد و مدرك كتبی مربوط‌به امضای آنان تسلیم هیئت‌اجرایی انتخابات شده باشد.

تبصره ۲ (الحاقی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶)- نصب و الصاق عكس و پوستر ممنوع می‌باشد و چاپ عكس صرفاً محدود به زندگی‌نامه، جزوه، بروشور و كارت حداكثر در قطع ۱۰×۱۵ مجاز می‌باشد. نصب بنر و پارچه در محل ستادهای اصلی نامزدها به تفكیك برادران و خواهران مجاز می‌باشد. تخلف از مفاد این تبصره توسط چاپخانه مستوجب مجازات مندرج در این ماده می‌باشد.[24]

ماده ۵۸ (اصلاحی ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸)- هیچ‌كس حق ندارد آگهی تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی را كه در محل‌های مجاز الصاق گردیده، در زمان قانونی تبلیغات پاره و یا معدوم یا مخدوش نماید و عمل مرتكب جرم محسوب می‌شود.

ماده ۵۹- انجام هرگونه فعالیت تبلیغاتی از تاریخ اعلام رسمی اسامی نامزدها برای نامزدهای نمایندگی مجلس از صداوسیما و میز خطابۀ نمازجمعه و یا هر وسیلۀ دیگری كه جنبۀ رسمی و دولتی دارد و فعالیت كارمندان در ساعات اداری و همچنین استفاده از وسایل و سایر امكانات وزارتخانه‌ها، ادارات، شركت‌های دولتی و مؤسسات وابسته به دولت و شهرداری‌ها و شركت‌ها و سازمان‌های وابسته به آن‌ها و نهادها و مؤسساتی كه از بودجۀ عمومی (به هر مقدار) استفاده می‌كنند و همچنین دراختیارگذاشتن وسایل و امكانات مزبور ممنوع بوده و مرتكب مجرم شناخته می‌شود.

تبصره ۱- مؤسسات و نهادهایی كه دارایی آنان از اموال عمومی است، همانند بنیادمستضعفان، مشمول این ماده می‌باشند.

تبصره ۲- نشریات و مطبوعات متعلق به سازمان‌ها، وزارتخانه‌ها، ادارات، نهادها و مؤسسات یادشده در متن این ماده، حق تبلیغ برای نامزدهای انتخاباتی را ولو به‌صورت درج آگهی ندارند.

ماده ۶۰ (اصلاحی 1395/3/3)- اعضای شورای نگهبان، اعضای هیئت‏‌های نظارت شورای نگهبان، رئیس‏‌جمهور، وزیرکشور و معاونان و مشاوران آن‏ها، رئیس و اعضای ستادانتخابات کشور، رئیس و اعضای ستادانتخابات استان، استانداران، فرمانداران و معاونان و مشاوران آن‏ها و اعضای هیئت‏‌های اجرایی انتخابات و بازرسان و سایر دست‌‏اندرکاران امور اجرایی و نظارتی انتخابات، نمی‏‌توانند به نفع یا به ضرر نامزدها و جریانات سیاسی در انتخابات اعلام‌‏نظر کنند.
تبصره (الحاقی 1395/3/3)- در صورت تخلف از حکم این ماده، مرتکبان به جزای نقدی درجه‌‏شش، موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1[25] محکوم می‏شوند.
ماده ۶۱ (اصلاحی 1395/3/3)- الصاق اعلامیه، پوستر و هرگونه آگهی تبلیغاتی روی علائم راهنمایی، تابلوی بیمارستان‏‌ها و تابلوی مدارس و سایر مؤسسات آموزشی و سازمان‏‌های عمومی و ادارات دولتی و سازمان‏‌های وابسته به دولت و خودروهای دولتی و اتوبوس‏های شرکت واحد اتوبوس‏رانی و تأسیسات عمومی و دولتی و صندوق‏‌های پست، باجه‏‌های تلفن، پست‏‌های برق و تلفن، تابلوها و همچنین اماکن بخش خصوصی (مگر با رضایت اشخاص ذی‏‌حق) در سراسر کشور ممنوع می‏باشد.
تبصره (الحاقی 1395/3/3)- شهرداری‌‏ها، فرمانداری‌‏ها و بخشداری‏‌ها می‌‏توانند با استفاده از امکانات محلی، مکان‏‌های مناسبی اعم از ثابت یا سیار را برای الصاق یا ارائه‌‏ی آثار تبلیغاتی نامزدها تعیین کنند.

ماده ۶۲- هرگونه آگهی و آثار تبلیغاتی باید قبل از شروع اخذ رأی از محل شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی توسط اعضای شعب امحا گردد.

ماده ۶۳ (اصلاحی ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸)- ستادهای تبلیغات انتخاباتی تنها در مراكز بخش‌ها، شهرها و شهرستان‌ها دایر می‌گردد. در شهرهای بزرگ در هر منطقۀ شهرداری یك محل به‌عنوان ستاد انتخاباتی می‌تواند دایر گردد. در مواردی‌ كه یك منطقه، چند عنوان از عناوین فوق‌الذكر را داشته باشد، در حكم یك عنوان می‌باشد.

تبصره ۱- ستاد تبلیغات انتخابات، مركزی است كه فعالیت‌های تبلیغاتی نامزدها مندرج در مواد فصل ششم این قانون در آن ساماندهی و انجام پذیرد.

تبصره ۲- تشكیل ستاد تبلیغات انتخاباتی بدون اعلام نشانی محل ستاد و نام مسئول آن به فرمانداری یا بخشداری ممنوع است.

ماده ۶۴- مطبوعات و نشریات حق ندارند آگهی یا مطالبی علیه نامزدهای انتخاباتی درج كنند و یا برخلاف واقع مطلبی بنویسند كه دال‌بر انصراف گروه یا اشخاصی از نامزدهای معین باشد و در هر صورت نامزدها حق دارند پاسخ خود را ظرف هجده ساعت پس از انتشار[26] نشریۀ مزبور بدهند و آن نشریه مكلف به چاپ فوری آن طبق قانون مطبوعات می‌باشد. درصورتی‌كه آن نشریه منتشر نشود، مسئول آن باید با هزینۀ خود پاسخ نامزد را به نشریۀ مشابه دیگری ارسال دارد و آن نشریه مكلف به درج آن در اولین چاپ خود خواهد بود. انتشار این‌گونه مطالب در غیر مطبوعات نیز ممنوع است و نامزد معترض حق ‌دارد‌ نظر ‌خود را منتشر نماید.

ماده ۶۵- داوطلبان نمایندگی و طرفداران آنان به‌هیچ‌وجه مجاز به تبلیغ علیه داوطلبان دیگر نبوده و تنها می‌توانند شایستگی‌های خود یا داوطلب موردنظرشان را مطرح نمایند و هرگونه هتك حرمت و حیثیت نامزدهای انتخاباتی برای عموم ممنوع بوده و متخلفین طبق مقررات مجازات خواهند شد.
ماده ۶۵ مکرر (الحاقی 1395/3/3)- در فعالیت‏‌های تبلیغاتی انتخابات، انجام امور زیر ممنوع است و مرتکبان تحت پیگرد قانونی قرار می‌‏گیرند:
۱- نوشتن یا اظهار مطالب خلاف واقع؛
۲- دیوارنویسی؛
۳- انتشار اعلام ‏نظر مقامات و اشخاص موضوع ماده (۶۰) این قانون؛
۴- فریب و اغوای مردم از طریق سوءاستفاده از اعلام ‏نظر یا عکس شخصیت‏‌ها و مقامات دولتی مذکور در ماده (۲۹) این قانون؛
۵- تبلیغ علیه نامزدها و هرگونه هتک حرمت و حیثیت آنان؛
۶- تخریب یا پاره‏‌کردن عکس و دیگر آثار تبلیغاتی نامزدها در مهلت قانونی تبلیغات که در محل‏‌های مجاز الصاق شده و یا قرار گرفته باشد؛
۷- انجام هرگونه فعالیت تبلیغاتی نظیر سخنرانی و انتشار محموله‏‌های تبلیغاتی به نفع نامزد خاص، خارج از مهلت قانونی تبلیغات؛
۸- اخلال و برهم‌‏زدن اجتماعات و سخنرانی‏‌های قانونی و تعرض به ستادهای انتخاباتی نامزدها؛
۹- استفاده از هرگونه آثار تبلیغاتی از سوی نامزدها و طرفداران آنان، اعم از آثار کاغذی، پارچه‏ای، مقوایی، فلزی یا هر جنس دیگر، با ابعاد بیشتر از ۵۰ در ۷۰ سانتی‏متر؛
 ۱۰- استفاده از کاروان‏‌های تبلیغاتی و استفاده از بلندگو در خارج از محیط سخنرانی؛
۱۱- انجام هریک از موارد فوق از طریق کلیه‏‌ی شبکه‌‏های اجتماعی و فضاهای مجازی.
تبصره (الحاقی 1395/3/3)- متخلفان از مفاد این ماده به یکی از مجازات‏های درجه‌‏شش محکوم می‌‏شوند.

فصل هفتم- جرائم و تخلفات

ماده ۶۶- علاوه‌بر جرائم مندرج در این قانون، ارتكاب امور ذیل جرم محسوب می‌شود:

۱- (اصلاحی 1395/3/3)- خرید و فروش رأی از قبیل هرگونه اقدام به خرید و فروش مستقیم و غیرمستقیم رأی، توزیع اقلام و لوازمی که برای دریافت‏ کننده جنبه‌ی انتفاعی داشته باشد و همچنین کمک‏های نقدی و غیرنقدی به اشخاص، اماکن عمومی و مذهبی و هیئت‏ها و امور خیریه بعد از ثبت‏‌نام در انتخابات.

۲- رأی‌گرفتن با شناسنامۀ كسی‌كه حضور ندارد.

۳- تهدید یا تطمیع در امر انتخابات.

۴- رأی‌دادن با شناسنامۀ جعلی.

۵- رأی‌دادن با شناسنامۀ دیگری.

۶- رأی‌دادن بیش از یك بار.

۷- توصیه به نوشتن اسم كاندیدای معین در ورقۀ رأی توسط افراد متفرقه در محل اخذ رأی.

۸- اخلال در امر انتخابات.

۹- كم‌ و زیاد كردن آرا یا تعرفه‌ها.

۱۰- تقلب در رأی‌گیری و شمارش آرا.

۱۱- تقلب و تزویر در اوراق تعرفه یا برگ رأی یا صورت‌جلسات.

۱۲- توصیه به نوشتن اسم كاندیدای معین در ورقۀ رأی از طرف اعضای شعبۀ اخذ رأی و ناظرین و بازرسان.

۱۳- تغییر و تبدیل یا جعل و یا ربودن و یا معدوم‌نمودن اوراق و اسناد انتخاباتی از قبیل تعرفه و برگ رأی و صورت‌جلسات و تلكس و تلفن‌گرام‌ها و تلگراف‌ها.

۱۴- بازكردن و یا شكستن قفل محل نگهداری و لاك‌ومهر صندوق‌های رأی بدون مجوز قانونی.

۱۵- جابه‌جایی، دخل و تصرف و یا معدوم‌نمودن اسناد انتخاباتی بدون مجوز قانونی.

۱۶- ایجاد رعب و وحشت برای رأی‌دهندگان یا اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی با اسلحه یا بدون اسلحه در امر انتخابات.

۱۷- دخالت در امر انتخابات با سِمَت مجعول و یا به ‌هر نحو غیرقانونی.

۱۸- انجام یا عدم‌انجام هرگونه عملی كه باعث مخدوش‌شدن رأی مردم از ناحیۀ اعضای شعبۀ اخذ رأی باشد؛ از قبیل خودداری‌كردن از ممهورنمودن برگ تعرفه یا شناسنامه یا انتقال صندوق اخذ رأی به غیر از محل آگهی‌شده.

تبصره- چنانچه وقوع جرائم مندرج در این ماده موجب گردد كه جریان انتخابات در یك یا چند شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی از مسیر قانونی خود خارج شود و در نتیجۀ كلی انتخابات مؤثر باشد، مراتب وسیلۀ وزارت‌كشور به‌منظور طرح در شورای نگهبان به هیئت‌مركزی نظارت اعلام می‌گردد.

ماده ۶۷- تشكیلات قضایی هر حوزۀ انتخابیه به‌منظور پیشگیری از وقوع جرم، ضمن هماهنگی با ناظرین شورای نگهبان و هیئت‌اجرایی، اقدامات لازم را در محدودۀ مقررات معمول می‌دارد.

تبصره- از موقع ثبت‌نام تا پایان انتخابات، احضار و بازداشت نامزدهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی در رابطه با اتهامات قبل از نامزدی و یا تخلفات انتخاباتی ممنوع است، مگر در مواردی ‌كه به‌نظر رئیس قوه‌قضائیه عدم‌بازداشت آنان موجب تضییع حق گردد و یا اخذ تأمین و تضمین لازم ممكن نباشد.

فصل هشتم- شكایات و نحوۀ رسیدگی

ماده ۶۸- هیئت‌های اجرایی مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند از تاریخ تشكیل هیئت‌اجرایی تا دو روز پس از اعلام نتیجۀ اخذ رأی انتخابات، شكایات واصله را بپذیرند و حداكثر ظرف هفت روز از تاریخ دریافت شكایات، در جلسۀ مشترك هیئت‌های اجرایی و نظارت حوزۀ انتخابیه به آن‌ها رسیدگی نمایند.

تبصره ۱- كسانی‌كه از نحوۀ برگزاری انتخابات شكایت داشته باشند، می‌توانند ظرف هفت روز از تاریخ اخذ رأی شكایت مستند خود را به دبیرخانۀ شورای نگهبان نیز تسلیم دارند.

تبصره ۲- شكایاتی قابل‌رسیدگی خواهند بود كه مشخصات شاكی یا شاكیان شامل نام، نام‌خانوادگی، نام پدر، شغل، نشانی كامل، شماره‌تلفن (در صورت داشتن تلفن) و اصل امضای شاكی را داشته باشد.

تبصره ۳- درصورتی‌كه شاكی بدون دلیل و مدرك كسی را متهم نماید و عمل شاكی عنوان افترا داشته باشد، قابل تعقیب و پیگیری است.

تبصره ۴- طرح و بررسی شكایات در مورد افراد، محرمانه بوده و افشای آن ممنوع است.

ماده ۶۹- شكایاتی كه در جریان انتخابات به هیئت‌اجرایی تسلیم می‌شود، مانع ادامۀ كار انتخابات نمی‌باشد.

ماده ۷۰- هیئت‌اجرایی پس از بررسی شكایات و گزارش‌ها چنانچه تشخیص دهد كه امور انتخابات در یك یا چند شعبه از جریان عادی خارج شده و صحیح انجام نگرفته است، با تأیید هیئت‌نظارت، انتخابات یك یا چند شعبۀ مزبور را درصورتی‌كه در سرنوشت انتخابات مؤثر نباشد، باطل اعلام می‌نماید. تبصره- چنانچه ابطال همه و یا قسمتی از آرای یك یا چند صندوق اخذ رأی در تغییر سرنوشت انتخابات مؤثر باشد، تصمیم با شورای نگهبان است.

ماده ۷۱- كلیۀ شكایات مربوط‌به انتخابات، قبل از ارسال پروندۀ انتخاباتی به مجلس، توسط وزارت‌كشور به هیئت‌مركزی نظارت ارسال و پس از آن، پرونده عیناً به مجلس فرستاده خواهد شد.

تبصره- شورای نگهبان موظف است كلیۀ شكایات مربوط‌به انتخابات را پس از صدور اعتبارنامه‌ها به مجلس ارسال دارد.

ماده ۷۲- درصورتی‌كه رسیدگی به شكایات هریك از حوزه‌های انتخابیه منجر به توقف یا ابطال انتخابات گردد، اعلام آن از رسانه‌های گروهی از اختیارات شورای نگهبان است.

تبصره- توقف یا ابطال انتخابات در هر حوزۀ انتخابیه باید مستند به قانون و همراه با اسناد و مدارك معتبر و با رأی اكثریت مطلق اعضای شورای نگهبان باشد.

ماده ۷۳- صدور اعتبارنامۀ منتخبین موكول به عدم‌ابطال انتخابات از طرف شورای نگهبان می‌باشد و شورای نگهبان در اسرع وقت نظر خود را دربارۀ انتخابات اعلام می‌نماید و وزارت‌كشور موظف است بلافاصله دستور صدور اعتبارنامه را بدهد.

ماده ۷۴- اعتبارنامۀ منتخبین به دستور وزارت‌كشور و با مهر و امضای اعضای هیئت‌اجرایی و هیئت‌نظارت در پنج نسخه (یك نسخه برای شورای نگهبان) ظرف مدت چهل‌وهشت ساعت تنظیم و صادر می‌گردد.

تبصره- درصورتی‌كه هریك از اعضای هیئت‌های اجرایی و نظارت پس از اعلام‌نظر شورای نگهبان از امضای اعتبارنامه خودداری كنند، متخلف از قانون محسوب و تا ده سال از عضویت در هیئت‌های اجرایی و نظارت محروم خواهند شد و اعتبارنامه با امضای وزیركشور و رئیس هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات كشور معتبر خواهد بود.

فصل نهم- مجازات

ماده ۷۵- مجازات مرتكبین جرائم و تخلفات مقرر در بندهای «۱»، «۲»، «۳»، «۴»، «٥»، «۶»، «۷» و «۸» ماده(۶۶) تا سه ماه حبس[27] یا یك‌میلیون (۱/٠٠٠/٠٠٠) تا پنج‌ میلیون (۵/٠٠٠/٠٠٠) ریال جزای نقدی و هشت سال محرومیت از عضویت در هیئت‌های اجرایی و نظارت و شعب اخذ رأی می‌باشد.

ماده ۷۶- مجازات مرتكبین جرائم و تخلفات مقرر در بندهای «۹»،‌ «۱۰»، «۱۱»، «۱۲»،‌ «۱۳»، «۱۴»، «۱۵» و «۱۸» ماده(۶۶) از شش ماه تا دو سال حبس یا سه‌میلیون (۳/٠٠٠/٠٠٠) تا پانزده‌میلیون (۱۵/٠٠٠/٠٠٠) ریال جزای نقدی و حسب مورد[28] انفصال از خدمات دولتی از شش ماه تا دو سال و دوازده سال محرومیت از عضویت در هیئت‌های اجرایی و نظارت و شعب اخذ رأی می‌باشد.

ماده ۷۷- مجازات مرتكبین جرائم مقرر در بند «١٦» ماده(۶۶)، اعم از مباشر و یا معاون و یا تحریك‌كننده، درصورتی‌كه محاربه صدق نكند، همان مجازات مقرر در ماده(٦١٧) قانون مجازات اسلامی[29] می‌باشد.

ماده ۷۸- مجازات مرتكبین جرائم مقرر در بند «١٧» ماده(۶۶)، علاوه‌بر مجازات مندرج در ماده(٥٥٥) قانون مجازات اسلامی، دوازده سال محرومیت از عضویت در هیئت‌های اجرایی و نظارت و شعب اخذ رأی می‌باشد.

ماده ۷۹- مجازات تخلف از مقررات مواد (۱۱)، (۲۴)، (۳۴)، (٤٠)، (۵۳) و (۶۰) و تبصره‌های مربوط با رعایت مقررات قانون رسیدگی به تخلفات اداری عبارت است از كسر حقوق، فوق‌العاده شغل و یا عناوین مشابه، حداكثر تا یك سوم، از یك ماه تا یك سال و یا انفصال موقت از یك ماه تا یك سال. تبصره- چنانچه مرتكب از كاركنان دولت نباشد، از عضویت در هیئت‌های اجرایی، نظارت و شعب اخذ رأی برای مدت هشت سال محروم خواهد شد.

ماده ۸۰- مجازات تخلف از مقررات مواد (٥٧) و (٥٨) پرداخت پانصدهزار (٥٠٠/۰۰۰) تا یك‌میلیون (۱/٠٠٠/٠٠٠) ریال جزای نقدی می‌باشد.[30]

ماده ۸۱- مجازات مرتكبین تخلف مندرج در صدر ماده(٥٩) و تبصره«٢» آن، حبس از سه تا شش ماه یا جزای نقدی از دومیلیون (٢/٠٠٠/٠٠٠) تا ده‌میلیون (١٠/٠٠٠/٠٠٠) ریال می‌باشد و مجازات مرتكبین جرائم مندرج در قسمت اخیر ماده (٥٩) و تبصره «١» آن همان مجازات مقرر در ماده (٥٩٨) قانون مجازات اسلامی[31] خواهد بود.

ماده ۸۲- مجازات تخلف از مقررات ماده (٦١) از یك‌صدهزار ( ١٠٠/٠٠٠) تا دومیلیون ( ٢/٠٠٠/٠٠٠) ریال جزای نقدی می‌باشد. چنانچه مأمورین انتظامی و سایر مقامات و مسئولینِ موظف از انجام وظیفۀ مقرر در ذیل ماده (٦١) استنكاف نمایند، علاوه‌بر مجازات مقرر فوق، به انفصال موقت از یك تا سه ماه محكوم می‌گردند.

ماده ۸۳- مجازات مرتكبین تخلفات موضوع ماده (٦٤)، علاوه‌بر كیفر مقرر در قانون مطبوعات، جزای نقدی از یك‌میلیون (۱/٠٠٠/٠٠٠) تا پنج‌میلیون (٥/٠٠٠/٠٠٠) ریال می‌باشد. درصورتی‌كه تخلف ارتكابی متضمن افترا و اهانت باشد، مرتكب به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی[32] محكوم خواهد شد.

ماده ۸۴- مجازات مرتكبین تخلف مقرر در تبصرۀ ماده (٦٣) از پانصدهزار (٥٠٠/٠٠٠) تا دومیلیون (٢/٠٠٠/٠٠٠) ریال جزای نقدی می‌باشد.

ماده ۸۵- مجازات مرتكبین تخلف از موضوع مقرر در صدر ماده (٦٥) جزای نقدی از پنجاه‌هزار (٥٠/٠٠٠) تا یك‌میلیون (۱/٠٠٠/٠٠٠) ریال می‌باشد.

ماده ۸۶- در كلیۀ مواردی‌كه مرتكبِ هریك از تخلفات موضوع این قانون از داوطلبان نمایندگی باشند، به حداكثر مجازات مقرر محكوم خواهد شد.

ماده ۸۷- در اجرای صحیح اصل نودونهم (٩٩) قانون‌اساسی و حفظ بی‌طرفی كامل، ناظرین شورای نگهبان موظف‌اند در طول مدت مسئولیت خود بی‌طرفی كامل را حفظ نمایند و جانب‌داری ناظرین به هر طریقی از یكی از كاندیداها جرم‌ محسوب می‌شود.

تبصره- ناظرین شورای نگهبان درصورتی‌كه مرتكب هریك از جرائم مربوط‌به هیئت‌های اجرایی و یا هیئت‌های اخذ رأی شوند، به مجازات جرائم مقرر در ماده (٦٦) و تبصرۀ ماده (٥٣) برای این هیئت‌ها محكوم می‌گردند.

ماده ۸۸- مجازات‌های این فصل به انواع مذكور در این قانون منحصر نبوده و قاضی در هر مورد می‌تواند متخلف را به مجازات مذكور در این قانون و یا مجازاتی كه برای این تخلفات در كتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب ۲/ ۳/ ۱۳۷۵ مقرر گردیده، محكوم نماید.

فصل دهم- تمهید مقدمات، تشكیل و افتتاح مجلس شورای اسلامی

ماده ۸۹- فرمانداران و بخشداران مركز حوزۀ انتخابیه موظف‌اند پس از اعلام ستاد انتخابات كشور مبنی‌بر صدور اعتبارنامۀ منتخبین، حداكثر ظرف چهل‌وهشت ساعت نسبت‌به صدور اعتبارنامه‌های نمایندگان مجلس شورای اسلامی حوزۀ انتخابیه اقدام و یك نسخه از آن را به منتخب یا نمایندۀ وی كه كتباً معرفی می‌شود و برای دریافت آن به فرمانداری یا بخشداری مركز حوزۀ انتخابیه مراجعه نموده، تحویل نمایند.

ماده ۹۰- پس از آنكه اعتبارنامه‌های دو سوم مجموع نمایندگان مجلس شورای اسلامی واصل شد، اداره‌كل قوانین مجلس شورای اسلامی مراتب را به‌منظور فراهم‌نمودن مقدمات افتتاح مجلس شورای اسلامی به استحضار وزیركشور می‌رساند.

ماده ۹۱- وزیركشور پس از فراهم‌نمودن مقدمات افتتاح مجلس از نمایندگان منتخب دعوت می‌نماید تا در تهران حضور یابند. نمایندگان منتخب موظف‌اند ظرف پنج روز از تاریخ دعوت وزیركشور خود را به اداره‌كل قوانین مجلس شورای اسلامی معرفی نمایند.

ماده ۹۲- وزیركشور موظف است در جلسۀ افتتاحیۀ مجلس شورای اسلامی گزارش انتخابات را به مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید.

ماده ۹۳- آیین‌نامۀ اجرایی این قانون را وزارت‌كشور تهیه و با تصویب هیئت‌وزیران به‌اجرا می‌گذارد.

ماده ۹۴ (اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶)- كلیۀ قوانین و مقررات مغایر با این قانون ملغی‌الاثر می‌باشد. وزارت‌كشور موظف است بلافاصله پس از تصویب این قانون، مراتب را به اطلاع عموم برساند.

قانون فوق مشتمل‌بر نودوچهار ماده و هفتادوپنج تبصره[33] در جلسۀ علنی روز یكشنبه مورخ هفتم آذرماه یك‌هزاروسیصدوهفتادوهشت مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۹/ ۹/ ۱۳۷۸ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.
مواد الحاقی مصوب 1395/3/3 مجلس شورای اسلامی[34]
ماده ۱- در انتخابات الکترونیکی، پس از ثبت‌نام رأی‌دهنده و بعد از تأیید نماینده‌ی هیئت‌نظارت، کارت الکترونیکی مورد تأیید نماینده‌ی فرماندار و ناظر صادر و تحویل رأی‌دهنده می‌شود.
تبصره- با توجه به انجام کلیه‌ی بازبینی‌ها توسط سامانه و عدم‌وجود تعرفه‌ی کاغذی و صدور کارت الکترونیکی، نیازی به اخذ اثر انگشت از رأی‌دهنده نمی‌باشد.
ماده ۲- در انتخابات الکترونیکی، پس از اعلام رسمی پایان رأی‌گیری، شمارش آرا با دستور نماینده‌ی فرماندار و نماینده‌ی هیئت‌نظارت، با امضای الکترونیکی آن‌ها توسط دستگاه الکترونیکی انجام می‌شود.
ماده ۳- پس از پایان انتخابات، بلافاصله صورت‌جلسه‌ی الکترونیکی نتیجه‌ی انتخابات با امضای الکترونیکی هیئت‌اجرایی مرکز حوزه‌ی انتخابیه و هیئت نظارت بر انتخابات حوزه‌ی مربوطه تهیه و پنج نسخه از آن چاپ می‌شود که یک نسخه نزد هیئت‌اجرایی مرکز حوزه‌ی انتخابیه نگهداری می‌شود و بقیه برای هیئت‌نظارت مزبور و وزارت‌کشور (دو نسخه) و هیئت‌مرکزی نظارت بر انتخابات ارسال می‌شود.
ماده ۴- پس از شمارش آرا، صندوق الکترونیکی و صندوق ثبت با نظارت ناظرین مهروموم (پلمب) می‌شود و همراه نسخه‌ی چاپی، صورت‌جلسه‌ی الکترونیکی نتیجه‌ی انتخابات برای بخشداری و فرمانداری مرکز حوزه‌ی انتخابیه ارسال می‌شود.
ماده ۵- در صورت بروز اختلال در نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای سامانه‌ی انتخابات الکترونیکی در یک یا چند شعبه یا همه‌ی شعب حوزه‌ی انتخابیه در استان یا کل کشور، حسب مورد به پیشنهاد رئیس شعبه، رئیس ستادانتخابات استان و رئیس ستادانتخابات کشور و تأیید هیئت‌نظارت مربوطه، انتخابات به‌صورت غیرالکترونیکی و با ورقه‌ی رأی انجام می‌شود. در پایان مدت اخذ رأی، ابتدا شمارش مجزای هریک از آرای مأخوذه‌ی الکترونیکی و غیرالکترونیکی (با ورقه‌ی رأی) صورت گرفته و سپس تجمیع آرا انجام می‌شود و نهایتاً صورت‌جلسه‌ی شعبه تنظیم می‌گردد.
تبصره- در سامانه‌ی انتخابات الکترونیکی باید امکان انتخاب رأی سفید را پیش‌بینی کرد تا افراد بتوانند در صورت تمایل، از حق قانونی خود استفاده کنند.
ماده ۶- رأی‌دهندگانی که به هر دلیل قادر به رأی‌دادن از طریق سامانه‌ی انتخابات الکترونیکی نباشند، می‌توانند از کمک همراه مورد اعتماد، برای رأی‌دادن استفاده کنند.
ماده ۷- کارشناس فنی الکترونیکی با تأیید رئیس شعبه و هیئت‌نظارت می‌تواند به‌منظور رفع اشکالات احتمالی دستگاه الکترونیکی اخذ رأی، در شعبه حضور داشته باشد.
ماده ۸- کلیه‌ی جرائم و تخلفات درخصوص شناسه (کد) ها، صورت‌جلسات و اسناد الکترونیکی در انتخابات الکترونیکی، مشمول مجازات موضوع مواد (۳) تا (۱۱)، (۱۹) تا (۲۱)، (۲۶) تا (۲۹)، (۳۵) تا (۴۸) قانون جرائم رایانه‌ای مصوب 1388/3/20 می‌باشند. آیین‌نامه‌ی اجرایی این ماده توسط وزارتخانه‌های کشور و ارتباطات و فناوری اطلاعات حداکثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ ابلاغ این قانون تهیه و تنظیم می‌شود و به تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد.
 

 

پی نوشت‌ها:

[۱-] این قانون در ده نوبت در تاریخ‌های ۱۲/ ۱۰/ ۱۳۷۸، ۲۵/ ۸/ ۱۳۷۹، ۷/ ۲/ ۱۳۸۳، ۲۶/ ۱۲/ ۱۳۸۳، ۱۲/ ۱۰/ ۱۳۸۵، ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۸۵، ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶، ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶، ۲۸/ ۱/ ۱۳۹۰ و ۲۹/ ۲/ ۱۳۹۴ اصلاح شده كه این اصلاحات در متن اعمال شده است.

[۲-] شماره‌ی این تبصره، به‏‌موجب ماده (۱) «قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب 1395/3/3، به تبصره «۱» اصلاح شده است.

[3-] به «قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۹/ ۵/ ۱۳۶۵ مجلس شورای اسلامی، مراجعه كنید.

[4-] به «قانون استفساریۀ ماده (۶) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۱۵/ ۲/ ۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی مراجعه كنید.

[5-] به‌نظر می‌رسد تبصره «۳» ماده (۸) به‌موجب ماده (۴) «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» اصلاحی ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶، نسخ ضمنی شده است و محلی برای اجرای آن وجود ندارد.

[6-]شمارۀ این تبصره به‌موجب ماده‌واحدۀ «قانون الحاق یك تبصره به ماده(۸) قانون مجلس شورای اسلامی» مصوب ۲۶/ ۱۲/ ۱۳۸۳، با الحاق تبصره «۴»، اصلاح شده است.

[7-]شمارۀ این تبصره به‌موجب ماده‌واحدۀ «قانون الحاق یك تبصره به ماده(۸) قانون مجلس شورای اسلامی» مصوب ۲۶/ ۱۲/ ۱۳۸۳، با الحاق تبصره «۴»، اصلاح ‌شده است.

[8-] تبصره ۶ (محذوف)- اولین انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس ششم هم‌زمان با انتخابات هشتمین دورۀ ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۰ برگزار خواهد شد.

[۹-] ماده ۱۸ (محذوف)- در موارد ذیل با تأیید هیئت‌نظارت حوزۀ انتخابیۀ مربوطه، برگ‌های رأی، باطل ولی جزء آرای مأخوذه محسوب شده و مراتب در صورت‌جلسه قید و آرای مذكور ضمیمۀ صورت‌جلسه خواهد شد:

۱- آرا، ناخوانا باشد.

۲- آرایی كه از طریق خرید و فروش به‌دست آمده باشد.

۳- آرایی كه كلاً حاوی اسامی غیر از نامزدهای تأییدشده باشد.

۴- آرایی كه سفید به صندوق ریخته شده باشد.

تبصره- در حوزه‌هایی كه تعداد نمایندگان موردنیاز بیش از یك نفر باشد، فقط اسامی ناخوانا باطل خواهد شد.

[۱۰-] این واژه به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور به‌صورت «مأخوذ» آمده است.

[۱۱-] الف- ماده (۱۰) قانون خدمت وظیفۀ عمومی، مصوب ۲۹/ ۶/ ۱۳۶۳: «انجام امور زیر در مورد مشمولین وظیفۀ عمومی مستلزم ارائۀ مدرك دال‌بر رسیدگی به وضع مشمولیت آنان از ادارۀ وظیفۀ عمومی می‌باشد و فتوكپی مدرك ارائه‌شده از جمله منضمات ضروری پروندۀ متشكله می‌باشد: ...

ج- كاندیداشدن جهت انتخابات مجلس شورای اسلامی و سایر شورا و انجمن‌های قانونی.»

ب- از بند «ط» تبصره «۱۶» ماده‌واحدۀ «قانون بودجه سال ۱۳۹۴ كل كشور» مصوب ۲۴/ ۱۲/ ۱۳۹۳ مجلس شورای اسلامی: «ط- به دولت اجازه داده می‌شود تا كلیۀ مشمولان خدمت وظیفۀ عمومی را كه بیش از هشت سال غیبت دارند، با پرداخت جریمۀ مدت زمان غیبت، معاف كند. ... دارندگان كارت معافیت موضوع این بند از نامزدی نمایندگی مجلس شورای اسلامی، عضویت شوراهای اسلامی شهر و روستا و انتصاب در سمت‌های مدیریتی (سیاسی و اداری) دستگاه‌های موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات كشوری محروم می‌باشند. ... .»
[۱۲-] شماره‏ ی این بند و بندهای بعدی این ماده، به‏ موجب ماده (۵) «قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب 1395/3/3، به ‏ترتیب اصلاح شده است.

[13-] ماده (۹۸۲) قانون مدنی، اصلاحی ۱۴/ ۸/ ۱۳۷۰: «اشخاصی كه تحصیل تابعیت ایرانی نموده یا بنمایند از كلیۀ حقوقی كه برای ایرانیان مقرر است، بهره‌مند می‌شوند لیكن نمی‌توانند به مقامات زیر نائل گردند: ... ۴- عضویت در مجلس شورای اسلامی.»

[14-] به «قانون تفسیر ماده(۲۸) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۷۸ و اصلاحات بعدی» مصوب ۲/ ۵/ ۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی مراجعه كنید.

[15-] تبصره ۲ (محذوف)- مدرك تحصیلی لیسانس یا معادل آن به‌شرط داشتن پنج سال سابقۀ خدمت اجرایی در سطح كارشناسی و بالاتر در بخش‌های خصوصی یا دولتی و یا پنج سال سابقۀ فعالیت آموزشی و یا پژوهشی با تأیید مراجع ذی‌ربط و یا سابقۀ یك دوره نمایندگی مجلس می‌تواند جایگزین مدرك كارشناسی‌ارشد باشد.

[16-] تبصره «۳» اصلاحی ۲۷/۸/۱۳۸۶ ماده (۱۴) مكرر قانون تشكیلات، وظایف و انتخاب شوراهای اسلامی كشور و انتخاب شهرداران: «نامزدشدن اعضای شوراهای اسلامی روستا و شهر در انتخابات مجلس شورای اسلامی منوط‌به پذیرش استعفای آن‌ها از سوی شورا، قبل از پایان مهلت قانونی می‌باشد.»

[۱7-] به‌موجب بند «ج» ماده (۶) «قانون اصلاح قانون مجلس شورای اسلامی» مصوب ۲۶/ ۱/ ۱۳۸۶، تبصره «۴» ماده (۲۹) به‌عنوان تبصره «۶» تغییر یافت.

[18-] مواد (۲۵) و (۲۶) «قانون مجازات اسلامی» مصوب ۱/ ۲/ ۱۳۹۲ مجلس شورای اسلامی: «ماده ۲۵- محكومیت قطعی كیفری در جرایم عمدی، پس از اجرای حكم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محكوم را از حقوق اجتماعی به‌عنوان مجازات تبعی محروم می‌كند:

الف- هفت سال در محكومیت به مجازات‌های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حكم اصلی؛

ب- سه سال در محكومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی كه دیۀ جنایت واردشده بیش از نصف دیه مجنی‌علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجۀ چهار؛

پ- دو سال در محكومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی كه دیۀ جنایت واردشده نصف دیۀ مجنی‌علیه یا كمتر از آن باشد و حبس درجۀ پنج.

تبصره ۱- ... .

تبصره ۲- در مورد جرائم قابل‌گذشت در صورتی كه پس از صدور حكم قطعی با گذشت شاكی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود، اثر تبعی آن نیز رفع می شود.

تبصره ۳- در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محكومیت پس از گذشت مدت‌های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می‌شود. محكوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حكم نیز از حقوق اجتماعی محروم می‌گردد.

ماده ۲۶- حقوق اجتماعی موضوع این قانون به‌شرح زیر است:

الف- داوطلب‌شدن در انتخابات ریاست‌جمهوری، مجلس خبرگان رهبری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا؛ ... .

تبصره ۱- ... .

تبصره ۲- هركس به‌عنوان مجازات تبعی از حقوق اجتماعی محروم گردد، پس از گذشت مواعد مقرر در ماده (۲۵) این قانون، اعادۀ حیثیت می‌شود و آثار تبعی محكومیت وی زائل می‌گردد، مگر در مورد بندهای (الف)، (ب) و (پ) این ماده كه از حقوق مزبور به‌طور دائمی محروم می‌شود.»

[19-]شماره‏ ی این تبصره و تبصره‏ های بعدی این ماده، به‏ موجب ماده (۱۱) «قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب 1395/3/3، به ‏ترتیب اصلاح شده است.

[20-] باتوجه به اینكه مفاد این ماده (۵۶) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ عیناً همان مفاد ماده (۵۶) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی سابق مصوب ۹/ ۱۲/ ۱۳۶۲ است، در این خصوص «قانون تفسیر قانونی درخصوص ماده (۵۶) اصلاحی قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۲۹/ ۱۱/ ۱۳۷۰ كه مربوط‌به ماده (۵۶) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۹/ ۱۲/ ۱۳۶۲ بوده، درخور توجه است. متن قانون مذكور به این شرح است: «موضوع استفسار با توجه به اینكه فعالیت تبلیغاتی موضوع ماده (۵۶) اصلاحی قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مقید به هشت (۸) روز می‌باشد، چنانچه داوطلب نمایندگی قبل از مدت تعیین‌شده اقدام به فعالیت تبلیغاتی نماید، آیا مجازات‌های مقرر در مورد متخلف قابل‌اعمال می‌باشد یا خیر؟

نظر مجلس ماده‌واحده- ممنوعیت تبلیغات از زمان ثبت‌نام تا زمان اعلام اسامی كاندیداهای تأییدشده توسط هیئت‌اجرایی است و شامل قبل و بعد از زمان مذكور نخواهد بود، مشروط‌به آنكه تحت عنوان كاندیداتوری نباشد.»

[21-] به‌موجب ماده (۶۵) قانون مجازات اسلامی مصوب ۱/ ۲/ ۱۳۹۲ مجلس شورای اسلامی، «مرتكبان جرائم عمدی كه حداكثر مجازات قانونی آن‌ها سه ماه حبس است، به‌جای حبس به مجازات جایگزین حبس محكوم می‌گردند.»

[22-] الف- با توجه به حکم ماده (۶۵ مکرر) الحاقی 1395/3/3 این قانون که امور ممنوع در فعالیت‏‌های تبلیغاتی انتخابات و مجازات آن را مشخص کرده، برخی قسمت‏های حکم این ماده نسخ ضمنی شده است.
ب: به «قانون تفسیر بند «۲» قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸» مصوب ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۷۸ مجلس شورای اسلامی و «قانون الحاق ماده‌واحده به قانون انتخابات» مصوب ۶/ ۵/ ۱۳۷۰ و اصلاحی ۲۷/ ۱۲/ ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی و «قانون تفسیر قانون الحاق ماده‌واحده به قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۶/ ۵/ ۱۳۷۰» مصوب ۱۴/ ۱۲/ ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی مراجعه كنید.

[23-] به‌موجب ماده (۱) «قانون الحاق یك تبصره به ماده (۵۷) و اصلاح ماده (۱۹) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۷۸ و اصلاحات بعدی»، شمارۀ تبصرۀ ذیل ماده (۵۷) به تبصره «۱» تغییر یافته است.

[24-] الف- به ‏نظر می‏‌رسد حکم این تبصره با توجه به ماده (۶۵ مکرر) الحاقی 1395/3/3 این قانون، نسخ ضمنی شده است.
ب- به ماده (۶۱) اصلاحی 1395/3/3 این قانون مراجعه کنید.

[25-] ماده ۱۹- مجازات‏های تعزیری به هشت درجه تقسیم می‏شود:
...
- درجه۶
- حبس بیش از شش ماه تا دو سال؛
- جزای نقدی بیش از بیست ‏میلیون (20/000/000) ریال تا هشتادمیلیون (80/000/000) ریال؛
- شلاق از سی‏ ویک تا هفتادوچهار ضربه و تا نودونه ضربه در جرائم منافی عفت؛
- محرومیت از حقوق اجتماعی بیش از شش ماه تا پنج سال؛
- انتشار حکم قطعی در رسانه‌‏ها؛
- ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال؛
- ممنوعیت از دعوت عمومی برای افزایش سرمایه برای اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال؛
- ممنوعیت از اصدار برخی از اسناد تجاری توسط اشخاص حقوقی حداکثر تا مدت پنج سال.
[26-]به‏‌نظر می‏رسد در اینجا باید «به» افزوده شود.

[27-] به‌ پاورقی ذیل ماده (۵۷) همین قانون مراجعه كنید.

[28-] در اینجا به‌‏اشتباه در روزنامه‏‌رسمی کشور حرف «به» آمده است.

[29-] ماده ٦١٧- هركس به‌وسیلۀ چاقو و یا هر نوع اسلحۀ دیگر تظاهر یا قدرت‌نمایی كند یا آن را وسیلۀ مزاحمت اشخاص یا اخاذی یا تهدید قرار دهد یا با كسی گلاویز شود، درصورتی‌كه از مصادیق محارب نباشد، به حبس از شش ماه تا دو سال و تا (٧۴) ضربه شلاق محكوم خواهد شد.

[30-] با توجه به حکم ماده (۶۵ مکرر) الحاقی 1395/3/3 این قانون، برخی قسمت‌‏های حکم این ماده نسخ ضمنی شده است.

[31-] ماده ٥٩٨- هریك از كارمندان و كاركنان ادارات و سازمان‌ها یا شوراها و یا شهرداری‌ها و مؤسسات و شركت‌های دولتی و یا وابسته به دولت و یا نهادهای انقلابی و بنیادها و مؤسساتی كه زیرنظر ولی‌فقیه اداره می‌شوند و دیوان‌ محاسبات و مؤسساتی كه به كمك مستمر دولت اداره می‌شوند و یا دارندگان پایه‌قضایی و به‌طور كلی اعضا و كاركنان قوای سه‌گانه و همچنین نیروهای مسلح و مأمورین به خدمات عمومی اعم از رسمی و غیررسمی، وجوه نقدی یا مطالبات یا حوالجات یا سهام و سایر اسناد و اوراق بهادار یا سایر اموال متعلق به هریك از سازمان‌ها و مؤسسات فوق‌الذكر یا اشخاصی كه بر حسب وظیفه به آن‌ها سپرده شده است را مورد استفادۀ غیرمجاز قرار دهد، بدون آنكه قصد تملك آن‌ها را به نفع خود یا دیگری داشته باشد، متصرف غیرقانونی محسوب و علاوه‌بر جبران خسارات وارده و پرداخت اجرت‌المثل، به شلاق تا (٧۴) ضربه محكوم می‌شود و درصورتی‌كه منتفع شده باشد، علاوه‌بر مجازات مذكور، به جزای نقدی معادل مبلغ انتفاعی محكوم خواهد شد و همچنین است درصورتی‌كه به‌علت اهمال یا تفریط موجب تضییع اموال و وجوه دولتی گردد و یا آن را به مصارفی برساند كه در قانون اعتباری برای آن منظور نشده یا در غیر مورد معین یا زائد بر اعتبار، مصرف نموده باشد.

[32-] مواد (۶۹۷) و (۶۹۸) قانون مجازات اسلامی (كتاب پنجم- تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب ۲/ ۳/ ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی.

[33-] با توجه به اصلاحات صورت‌گرفته، هم‌اكنون این قانون مشتمل‌بر ۹۳ ماده و ۸۲ تبصره است.

[34-] این مواد به‏‌موجب مواد (۱۶) تا (۲۳) «قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب 1395/3/3 مجلس شورای اسلامی به «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» الحاق شده‏‌اند.


 






 

قانون استفساریۀ ماده (۶) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۵/ ۲/ ۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی

 

موضوع استفساریه:

ماده‌واحده- با عنایت به مفاد ماده (۶) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی -مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸- به‌ویژه تبصرۀ آن، «سنوات نمایندگی در مجلس شورای اسلامی» در كدام‌یك از صور ذیل جزء سابقۀ خدمت دولتی قابل‌احتساب می‌باشد؟

الف- صرفاً سنوات نمایندگی بعد از تاریخ ۷/ ۹/ ۱۳۷۸.

ب- سنوات نمایندگی اعم از قبل یا بعد از تاریخ فوق، فارغ از تاریخ استخدام در دستگاه دولتی.

نظر مجلس: سنوات نمایندگی اعم از قبل یا بعد از تاریخ فوق، فارغ از تاریخ استخدام در دستگاه دولتی جزء سابقۀ خدمت دولتی قابل‌احتساب می‌باشد. افراد مشمول این قانون از كلیۀ امتیازات قانونی مستخدمین رسمی دولت نیز بهره‌مند خواهند شد. این قانون از تاریخ تصویب لازم‌الاجراست.

قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده در جلسۀ علنی روز سه‌شنبه مورخ پانزدهم اردیبهشت‌ماه یك‌هزاروسیصدوهشتادوسه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۶/ ۲/ ۱۳۸۳ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.




 






 

قانون تفسیر ماده (۲۸) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۷۸ و اصلاحات بعدی مصوب ۲/ ۵/ ۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی

 

موضوع استفساریه - آیا مدرك تحصیلی كارشناسی‌ارشد و كارشناسی و معادل آن‌ها شامل آن‌دسته از مداركی می‌باشد كه توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و حوزه‌علمیۀ قم و دیگر مراجع قانونی ذی‌صلاح صادر شده است؟ (آنچه در ثبت‌نام داوطلبین دورۀ هشتم اعمال شد.)

نظر مجلس - مدرك معادل در هر مقطـع تحصیلی مدركی است كه واجد ارزش استخدامی باشد.

تفسیر فوق در جلسۀ علنی روز یكشنبه مورخ نهم مردادماه یك‌هزاروسیصدونود مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ ۱۲/ ۵/ ۱۳۹۰ به‌تأیید شورای نگهبان رسید.




 






 

قانون تفسیر بند «۲» قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸ مصوب ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۷۸ مجلس شورای اسلامی

 

موضوع استفسار:

منظور از تراكت و زندگی‌نامه و جزوه در ماده (۵۷) قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸[۱] چیست؟

نظر مجلس:

ماده‌واحده- مقصود از تراكت هر نوع مطلب و عكس مجاز تبلیغاتی است كه در قطع حداكثر ۱۵×۲۰ سانتی‌متر از كاغذ یا مقوا چاپ و منتشر می‌گردد. زندگی‌نامه و جزوه نیز هر نوع مطلب و عكس مجاز تبلیغاتی است كه به‌صورت دفتر یا كتاب منتشر شده و اندازۀ صفحات آن نباید از ۱۵×۲۰ سانتی‌متر تجاوز نماید.[۲]

قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده در جلسۀ علنی روز چهارشنبه مورخ بیست‌ونهم دی‌ماه یك‌هزاروسیصدوهفتادوهشت مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۷۸ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] منظور ماده (۵۷) اصلاحی، موضوع بند «۲» ماده‌واحدۀ «قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۷۸» مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸ است:

«۲- ماده (۵۷) به شرح ذیل، اصلاح و تبصرۀ آن ابقا می‌گردد: ‌

ماده ۵۷- استفاده از هرگونه پلاكارد، پوستر، دیوارنویسی و كاروان‌های تبلیغاتی و استفاده از بلندگوهای سیار در خارج از محیط سخنرانی و امثال آن به‌استثنای عكس برای تراكت و زندگی‌نامه و جزوه و همچنین سخنرانی و پرسش‌وپاسخ از طرف نامزدهای انتخاباتی و طرفداران آنان ممنوع می‌باشد. ‌متخلفین از این ماده به سه تا سی روز زندان محكوم می‌گردند.»

[۲-] با توجه به تبصره«۲» ماده (۵۷) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، الحاقی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶، اندازۀ مذكور در این ماده‌واحده به ۱۰×۱۵ سانتی‌متر اصلاح شده است


 






 

قانون الحاق ماده واحده به قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی[۱] مصوب ۲۱/ ۱۲/ ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی

 

ماده واحده- ممنوع‌بودن تبلیغات توسط صداوسیما و جراید شامل پخش مستقیم مذاكرات مجلس شورای اسلامی و درج آن در جراید نمی‌شود.

تبصره- این قانون از تاریخ تصویب لازم‌الاجراست.

قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده و یك تبصره در جلسۀ علنی روز چهارشنبه مورخ بیست‌ویكم اسفندماه یك‌هزاروسیصدوهفتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۲۱/ ۱۲/ ۱۳۷۰ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] اگرچه این قانون پیش از زمان تصویب «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ تصویب شده و علی‌الاصول به قانون پیشین انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۹/ ۱۲/ ۱۳۶۲ الحاق ‌شده است، همچنان معتبر به‌نظر می‌رسد؛ چراكه مطابق ماده (۹۴) «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸، صرفاً قوانین و مقررات مغایر با این قانون ملغی‌الاثر شده‌اند و «قانون الحاق ماده واحده به قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۲۱/ ۱۲/ ۱۳۷۰ نیز مغایرتی با قانون مزبور ندارد. ذكر این نكته لازم است كه در ماده (۵۹) قانون فعلی به ممنوعیت هرگونه فعالیت تبلیغاتی برای نامزدهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی از صداوسیما، از تاریخ اعلام رسمی اسامی نامزدها اشاره شده است.


 






 

از قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات كشوری مصوب ۱۵/ ۴/ ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی با اصلاحات بعدی

 

ماده ۱۴- رعایت محدودۀ كلیۀ واحدهای تقسیماتی برای تمامی واحدها و سازمان‌های اداری (اجرایی و قضایی) و نهادهای انقلاب‌اسلامی كشور لازم است.

تبصره ۱- ... .

تبصره ۲- حوزه‌های انتخابات مجلس شورای اسلامی حتی‌الامكان منطبق به محدودۀ شهرستان‌ها و هر حوزۀ انتخاباتی متشكل از یك یا چند شهرستان خواهد بود. محدودۀ حوزه‌های انتخابات را قانون معین می‌كند.

تبصره ۳ (اصلاحی ۱۸/ ۱/ ۱۳۶۴)- وزارت‌كشور موظف است حداكثر ظرف یك سال از تاریخ تصویب این قانون، لایحۀ قانونی محدودۀ حوزه‌های انتخاباتی را همراه با جداول و نقشۀ مربوط، تهیه و جهت تصویب به مجلس شورای اسلامی تقدیم نماید.


 






 

قانون تعیین محدودۀ حوزه‌های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی مصوب ۳۰/ ۱/ ۱۳۶۶ مجلس شورای اسلامی با اصلاحات بعدی[۱]

 

ماده‏‌واحده (اصلاحی 1395/5/27)- از تاریخ تصویب این قانون محدوده‌‏ی حوزه‏‌های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی با رعایت اصل ۶۴ قانون‏ اساسی به‌‏شرح جدول زیر شامل ۲۰۸ حوزه‏‌ی انتخابیه با دویست ‏ونود نفر نماینده خواهد بود.

[به جدول تعیین محدوده حوزه‌های انتخاباتی مراجعه شود.][2]

تبصره- حوزه‌های انتخاباتی همواره از هر نوع انتزاع و الحاق كه براساس قانون تعاریف و ضوابط و تقسیمات‌كشوری در حد روستا و دهستان انجام می‌شود، تبعیت خواهند كرد.

تبصره ۱ (الحاقی ۲۲/ ۹/ ۱۳۷۴)- وزارت‌كشور موظف است اسامی شهرستان‌ها و بخش‌های مستقل حوزۀ انتخابیه را در جدول نام حوزه‌های انتخابیه درج نماید.

تبصره ۲ (الحاقی ۲۲/ ۹/ ۱۳۷۴)- وزارت‌كشور مجاز است درصورتی‌كه حوزه‌های انتخابیه بیش از دو نام داشته باشد، تمام یا قسمتی از اسامی حوزۀ انتخابیه را روی مهر حك نماید.

تبصره (الحاقی ۱۲ /۸/ ۱۳۷۸)- وزارت‌كشور می‌تواند ترتیب اسامی استان‌ها و حوزه‌های انتخابیة آن‌ها را براساس حروف الفبا با ذكر نام مركز استان در ابتدای حوزه‌های انتخابیه هر استان تنظیم نماید.

قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده و یك تبصره در جلسۀ روز یكشنبه سی‌ام فروردین‌ماه یك‌هزاروسیصدوشصت‌وشش مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۳/ ۲/ ۱۳۶۶ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.

 

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] این قانون سه مرتبه در تاریخ‏های 1374/9/22 و 1378/8/12 و 1395/5/27 اصلاح شده که این اصلاحات در متن اعمال شده است.

[2-] با توجه به مفاد تبصره‏‌های ذیل این جدول که مقرر داشته است؛ اولاً، «حوزه‌‏های انتخاباتی همواره از هر نوع انتزاع و الحاق که براساس قانون تعاریف و ضوابط و تقسیمات‏ کشوری در حد روستا و دهستان انجام می‏شود، تبعیت خواهند کرد.» و ثانیاً، «وزارت‏ کشور موظف است اسامی شهرستان‏ها و بخش‏های مستقل حوزه‌‏ی انتخابیه را در جدول نام حوزه‏‌های انتخابیه درج نماید.» و ثالثاً، «وزارت‏ کشور می‏‌تواند ترتیب اسامی استان‏ها و حوزه‏‌های انتخابیه‌‏ی آن‏ها را براساس حروف الفبا با ذکر نام مرکز استان در ابتدای حوزه‏‌های انتخابیه هر استان تنظیم نماید.»، علاوه ‏بر اصلاحات قانونی به ‏موجب «قانون اصلاح جدول حوزه‏‌های انتخابیه» مصوب 1374/9/22، «قانون اصلاح جدول حوزه‏‌های انتخابیه‌‏ی مجلس شورای اسلامی و تعداد نمایندگان آن‏ها» مصوب 1378/8/12 و «قانون اصلاح جدول قانون تعیین محدودۀ حوزه‌های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی» مصوب 1395/527، تغییرات صورت‏ گرفته در تقسیمات‏ کشوری نیز در این جدول اعمال شده است.


 






 

قانون تغییر حوزۀ انتخابیۀ داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۴/ ۱۱/ ۱۳۸۲ مجلس شورای اسلامی

 

ماده‌واحده- از تاریخ تصویب این قانون به داوطلبان انتخابات مجلس شورای اسلامی كه در موعد مقرر قانونی در یكی از حوزه‌های انتخابیه ثبت‌نام نموده‌اند و ‌صلاحیت آن‌ها تأیید شده است، فقط برای یك بار در مرحله‌اول انتخابات هر دوره اجازه‌ داده می‌شود تا پانزده روز قبل از روز اخذ رأی، حوزۀ انتخابیۀ خود را از طریق وزارت‌كشور‌ یا حوزه‌ای كه در آن ثبت‌نام نموده‌اند، تغییر دهند.

تبصره ۱- داوطلبان مشمول تبصره «۳» ماده (۵۲) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ پس از اعلام‌نظر نهایی شورای نگهبان مبنی‌بر تأییدصلاحیت آنان می‌توانند ظرف بیست‌وچهار ساعت نسبت‌به تغییر حوزۀ انتخابیۀ خود ‌اقدام نمایند.

تبصره ۲- داوطلبان موضوع این قانون نیاز به ثبت‌نام مجدد نداشته و به‌جز‌ در مواردی كه مدارك جدیدی در حوزۀ انتخابیۀ جدید به‌دست آمده است، نیاز به بررسی ‌مجدد صلاحیت آن‌ها نمی‌باشد.

تبصره ۳- مفاد این قانون نافی اجرای بند «۵» ماده (۲۸) و بند «ب» ماده (۲۹) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ نخواهد بود.

تبصره ۴- هزینۀ احتمالی ناشی از اجرای این قانون از محل اعتبارات پیش‌بینی‌شده برای برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی تأمین خواهد شد.

تبصره ۵- آیین‌نامۀ اجرایی این قانون توسط وزارت‌كشور تهیه و به‌تصویب‌ هیئت‌وزیران خواهد رسید.

قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده و پنج تبصره در جلسۀ علنی روز چهارشنبه مورخ‌ بیست‌وچهارم دی‌ماه یك‌هزاروسیصدوهشتادودو مجلس شورای اسلامی تصویب و ‌در تاریخ ۱۴/ ۱۱/ ۱۳۸۲ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.


 






 

قانون الحاق چند ماده به قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۹/ ۵/ ۱۳۶۵ و الحاق یك تبصره به ماده (۲۰) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸ مجلس شورای اسلامی با ااصلاحات بعدی

 

ماده ۱- شورای نگهبان می‌تواند در هریك از شعب اخذ رأی حسب تشخیص هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه، به تعداد موردنیاز نماینده تعیین نماید.

ماده ۲- برگ رأی باید به مهر هیئت‌نظارت نیز ممهور باشد و آرای بدون مهر مزبور جزء آرای باطله محسوب خواهد شد و جزء آرای مأخوذه نخواهد بود.

ماده ۳- تعرفه‌های انتخابات از سه قسمت به‌شرح زیر تشكیل می‌شود:

۱- قسمت ثبت مشخصات رأی‌دهنده.

۲- قسمت ویژۀ نظارت.

۳- قسمت رأی.

ماده ۴ (اصلاحی ۴/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- اعضای شعب اخذ رأی و ناظرین شورای نگهبان مشتركاً موظف‌اند قسمت‌های مختلف تعرفه‌های انتخابات را حفظ نموده و پس از شمارش آرا، چنانچه تعداد آرای ریخته‌شده در صندوق رأی با تعداد برگ ویژۀ نظارت تطبیق داشت، صورت‌جلسۀ مربوطه را تنظیم و كلیۀ آرای مردم را تحویل هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه و برگه‌های ویژۀ نظارت را تحویل هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیۀ مربوطه بدهند.

تبصره (اصلاحی ۴/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- چنانچه تعداد برگه‌های رأی با برگه‌های ویژۀ نظارت تطبیق نداشت، با مبناقراردادن تعداد برگه‌های نظارت، به قید قرعه با حضور اعضای شعب[۱] اخذ رأی و نمایندۀ هیئت‌اجرایی و نظارت به همان تعداد از آرای صندوق كسر و جزء آرای مأخوذه نخواهد بود.

ماده ۵- بار مالی احتمالی اجرای این طرح از محل اعتبارات برگزاری انتخابات و درصورت كمبود از محل ردیف (٥٠٣٠٠١) بودجۀ سالیانه (هزینه‌های پیش‌بینی‌نشدة جاری) و سایر امكانات موجود تأمین و پرداخت می‌گردد. ‌

ماده ۶- تبصرة زیر به‌عنوان تبصره «۲» مكرر به ماده (۲۰) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ الحاق می‌گردد: ‌

تبصره ۲ مكرر- به‌منظور تسهیل امر نظارت و حفظ آرای واقعی مردم و جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان نمایندگی، چنانچه نامزدی در حوزۀ ‌انتخابیه به تشخیص هیئت‌اجرایی یا نظارت برای عامۀ مردم، ناشناخته و گمنام باشد ولی نام‌خانوادگی و یا نام و نام‌خانوادگی او مشابه نام‌خانوادگی و ‌یا نام و نام‌خانوادگی یكی از داوطلبان سرشناس و معروف آن حوزه باشد، باید مشخصه‌ای مانند شماره (‌كد)، شغل، محل سكونت، نام پدر و غیره ‌برای او تعیین و در آگهی انتشار اسامی نامزدهای انتخاباتی درج گردد. آرای فاقد آن مشخصه، برای او منظور نخواهد شد. ‌فرد مذكور می‌تواند در تبلیغات انتخاباتی خود، مشخصة تعیین‌ شده را قید نماید و چنانچه در ایام تبلیغات انتخاباتی اعلام انصراف نماید، داوطلب همنام او می‌تواند قبل از روز انتخابات از طریق روزنامه و یا صدور اطلاعیه ادامۀ داوطلبی خود را برای رفع ابهام اعلام نماید. ‌

ماده ۷- این قانون پنج روز پس از تأیید شورای نگهبان لازم‌الاجرا می‌باشد.

قانون فوق مشتمل‌بر هفت ماده و دو تبصره[۲] در جلسۀ علنی روز دوشنبه مورخ سیزدهم دی‌ماه یك‌هزاروسیصدوهفتادوهشت مجلس شورای اسلامی، تصویب و در تاریخ ۱۳/ ۱٠/ ۱۳۷۸ به‌تأیید ‌شورای ‌نگهبان ‌رسیده ‌است.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] به‌نظر می‌رسد در اینجا به‌جای «شعب» باید «شعبه» بیاید.

[۲-] با توجه به اصلاحات صورت‌گرفته، هم‌اكنون این قانون مشتمل‌بر ۷ ماده و ۱ تبصره است.


 






 

قانون میزان تأثیر تغییرات در تقسیمات‌كشوری در محدودۀ حوزه‌های انتخاباتی مصوب ۱۷/ ۱۰/ ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی

 

ماده‌واحده- وزارت‌كشور مكلف است بدون تغییر جغرافیایی در محدودۀ حوزه‌های انتخابیه جز در چهارچوب مفاد تبصرۀ ذیل قانون تعیین حوزه‌های انتخاباتی مصوب ۳۰/ ۱/ ۱۳۶۶ مجلس شورای اسلامی[۱] تغییرات دیگری كه براساس قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات كشوری به‌وجود آمده یا می‌آید را در محدودۀ حوزه‌های انتخاباتی مجلس شورای اسلامی اعمال نماید.

تبصره- بخش امیدیه در حوزۀ انتخاباتی بندر ماهشهر قرار می‌گیرد و مركز حوزۀ انتخابیۀ برخوار و میمه مركز شهرستان مربوط خواهد بود.

قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده و یك تبصره در جلسۀ علنی روز سه‌شنبه مورخ هفدهم دی‌ماه یك‌هزاروسیصدوهفتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۷/ ۱۰/ ۱۳۷۰ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] منظور، تبصرۀ ذیل جداول «قانون تعیین حوزه‌های انتخاباتی» مصوب ۳۰/ ۱/ ۱۳۶۶ است.


 






 

قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۹/ ۵/ ۱۳۶۵ مجلس شورای اسلامی

 

ماده ۱- پیش از شروع انتخابات، از سوی شورای نگهبان پنج نفر از افراد مسلمان و مطلع و مورد اعتماد (به‌عنوان هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات) با اكثریت آرا انتخاب و به وزارت‌كشور معرفی می‌شوند.

تبصره ۱- از پنج نفر عضو هیئت‌مركزی نظارت، حداقل یك نفر باید عضو شورای نگهبان باشد كه ریاست هیئت را یكی از اعضای شورای نگهبان به‌عهده خواهد داشت.

تبصره ۲- رسمیت جلسات هیئت‌نظارت با حضور دو سوم اعضا می‌باشد.

ماده ۲- هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات می‌تواند برای انجام مسئولیت محوله محل كار خود را در وزارت‌كشور قرار دهد و هیئت‌های نظارت استان و حوزه‌های انتخابیه نیز می‌توانند محل كار خود را در استانداری‌ها، فرمانداری‌ها و بخشداری‌ها قرار دهند.

ماده ۳- هیئت‌مركزی نظارت، بر كلیۀ مراحل و جریان‌های انتخاباتی و اقدامات وزارت‌كشور در امر انتخابات و هیئت‌های اجرایی و تشخیص صلاحیت نامزدهای نمایندگی و حسن جریان انتخابات نظارت خواهد كرد.

ماده ۴- كیفیت نظارت بر انتخابات به‌شرح زیر انجام می‌شود:

الف- از طریق گزارش‌های وزارت‌كشور و بازرسی‌های آن.

ب- از طریق اعزام بازرسان مستقل درصورت لزوم برای رسیدگی به شكایات مربوط‌به هیئت‌های اجرایی و مباشرین وزارت‌كشور (رسیدگی به شكایات انتخابات با رعایت مواد قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی از وظایف هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه می‌باشد).

ج- از طریق رسیدگی نهایی به شكایات و پرونده‌ها و مدارك انتخابات.

د- از طریق تعیین ناظر در تمام هیئت‌های مربوط‌به انتخابات.

تبصره- هیئت‌های نظارت شورای نگهبان می‌توانند از كارمندان دولت جهت نظارت بر انتخابات كمك بگیرند.

ماده ۵- هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات باید در هر استان هیئتی مركب از پنج نفر با شرایط مذكور در مواد (۱) و (۲) جهت نظارت بر انتخابات آن استان تعیین كند. هیئت‌های اجرایی استان موظف‌اند هیئت مذكور را در جریان كلیۀ امور انتخابات آن استان بگذارند و نظرات این هیئت در همۀ موارد مربوط‌به انتخابات قطعیت دارد؛ به‌جز موارد زیر:

۱- ابطال یا توقف كل انتخابات یك حوزۀ انتخابیه.

۲- ابطال یا توقف انتخابات شعبی كه در سرنوشت انتخابات تأثیر تعیین‌كننده دارد.

۳- رد صلاحیت داوطلبان نمایندگی مجلس كه باید به تأیید هیئت‌مركزی نظارت برسد.

تبصره- رد صلاحیت، محرمانه به اطلاع داوطلب می‌رسد كه درصورت اعتراض وی، قبل از اعلام لیست داوطلبان واجدصلاحیت، رد صلاحیت باید به تأیید شورای نگهبان نیز برسد.

ماده ۶- هیئت‌نظارت استان با موافقت هیئت‌مركزی باید برای هر حوزۀ انتخابیه هیئتی مركب از سه نفر با شرایط مذكور در مواد (۱) و (۲) جهت نظارت بر انتخابات حوزۀ مربوطه تعیین كند.

تبصره- در استان‌هایی كه انتخابات تنها در یك حوزه به تأخیر افتاده یا فقط در یك حوزه امكان‌پذیر است، تعیین هیئت‌نظارت استان ضرورت ندارد و هیئت سه‌نفرة نظارت بر آن حوزۀ انتخابیه، توسط هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات تعیین می‌شوند.

ماده ۷- هیئت‌های نظارت سه‌نفره موظف‌اند افرادی را كه واجد شرایط مذكور در ماده(۱) می‌باشند، جهت نظارت بر حوزه‌های فرعی انتخاب كنند.

ماده ۸- در تمام مدتی‌كه انتخابات برگزار می‌شود، هیئت‌مركزی نظارت در تمام كشور و هیئت پنج‌نفرۀ استان‌ها و هیئت‌های سه‌نفرۀ حوزه‌های انتخابیه بر كیفیت انتخابات نظارت كامل دارند و در هر مورد كه سوء جریان یا تخلفی مشاهده كنند، به فرمانداران و بخشداران اعلام و آنان موظف‌اند بنا به نظر هیئت‌های مذكور طبق قانون انتخابات در رفع نواقص اقدام كنند. هیئت‌های نظارت درصورتی‌كه مقامات وزارت‌كشور نظرات آنان را ملحوظ ندارند، مراتب را به شورای نگهبان گزارش خواهند كرد.

ماده ۹- هیئت‌مركزی نظارت ابتدا بدون اینكه شكایتی از سوء جریان انتخابات برسد، باید با بررسی و دقت در گزارش‌هایی كه وزارت‌كشور یا هیئت‌های نظارت از تفصیل جریان انتخابات می‌دهند، اعلام‌نظر نماید.

ماده ۱۰- هیئت‌مركزی نظارت حق ابطال انتخابات یا متوقف‌ساختن آن را ندارد، فقط باید مدارك حاكی از عدم‌صحت یا لزوم متوقف‌ساختن آن را برای شورای نگهبان بفرستد تا شورا در مورد ابطال یا متوقف‌كردن آن نظر بدهد.

ماده ۱۱- نظر شورای نگهبان در مورد ابطال یا توقف انتخابات قطعی و لازم‌الاجرا است. ادامة انتخابات در حوزه‌هایی كه از طرف شورای نگهبان متوقف گردیده، بدون اعلام‌نظر ثانوی شورای نگهبان وجه قانونی ندارد و جز شورای نگهبان هیچ مقام و مرجع دیگری حق ابطال یا متوقف‌كردن انتخابات را ندارد.[۱]

ماده ۱۲- در مواردی كه هیئت سه‌نفرۀ نظارت حوزۀ انتخابیه، نتایج انتخابات یك یا چند صندوق شعب اخذ رأی را منطبق با قانون تشخیص ندهد، موضوع را با ذكر دلیل از طریق فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه در هیئت‌اجرایی محل مطرح خواهد كرد. درصورتی‌كه هیئت‌اجرایی مذكور نظر هیئت سه‌نفره را نپذیرفتند، مراتب به هیئت پنج‌نفرۀ استان احاله خواهد گردید و نظر این هیئت قطعی و لازم‌الاجرا است و در مواردی كه هیئت‌نظارت استان وجود ندارد، به هیئت‌مركزی احاله خواهد شد.

ماده ۱۳- در كلیۀ مواردی‌كه هریك از هیئت‌های اجرایی موظف‌اند صورت‌جلسه یا نتیجة اقدامات خود را به وزارت‌كشور یا فرماندار یا بخشدار بدهند، باید یك نسخه هم به هیئت‌نظارت سه‌نفره بدهند و در مواردی كه امضای هیئت‌های اجرایی در قانون انتخابات پیش‌بینی شده است، امضای هیئت‌نظارت شورای نگهبان نیز لازم است.[۲]

ماده ۱۴- اعتبار لازم جهت نظارت شورای نگهبان بر انتخابات از محل اعتبارات انتخابات تأمین و پرداخت خواهد شد.

ماده ۱۵- وزارت‌كشور موظف است حداقل یك ماه قبل از صدور دستور انتخابات در هریك از حوزه‌های انتخابیه، مراتب را به‌ اطلاع و تأیید شورای نگهبان برساند.

ماده ۱۶- این قانون از تاریخ تصویب لازم‌الاجرا می‌باشد.

قانون فوق مشتمل‌بر شانزده ماده و پنج تبصره در جلسة عصر روز پنجشنبه نهم مردادماه یك‌هزاروسیصدوشصت‌وپنج توسط مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۳/۵/۱۳۶۵ به‌تأیید ‌شورای‌ نگهبان ‌رسیده ‌است.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] به «قانون استفساریۀ مواد (۱۱) و (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست‌جمهوری و مجلس شورای اسلامی و ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست‌جمهوری مصوب ۹/ ۳/ ۱۳۸۰ مجلس شورای اسلامی» مراجعه كنید.

[۲-] به «قانون استفساریۀ مواد (۱۱) و (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست‌جمهوری و مجلس شورای اسلامی و ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست‌جمهوری مصوب ۹/ ۳/ ۱۳۸۰ مجلس شورای اسلامی» مراجعه كنید.


 






 

قانون استفساریۀ مواد (۱۱) و (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست‌جمهوری و مجلس شورای اسلامی و ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست‌جمهوری مصوب ۹/ ۳/ ۱۳۸۰ مجلس شورای اسلامی

 

موضوع استفساریه:

ماده‌واحده-

۱- آیا منظور از مفاد ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست‌جمهوری ناظر به شناسنامۀ عكس‌دار می‌باشد یا با توجه به فقدان قید عكس‌داربودن برای شناسنامه، منظور تنها ارائۀ شناسنامۀ معتبر جمهوری اسلامی ایران است و احراز هویت توسط مسئولان شعبه صورت می‌گیرد؟

۲- با توجه به ماده (۱۱) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست‌جمهوری و با توجه به ماده (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی، آیا منظور از امضای ناظران صرفاً اعلام حضور ناظر در طول برگزاری انتخابات است یا امضای ناظران به معنی تأیید روند اخذ رأی در شعبۀ مربوطه تلقی می‌شود و چنانچه روند اخذ رأی اشكال یا ایرادی داشته باشد، ناظر ضمن امضا، در ذیل صورت‌جلسه ایراد و اشكال را قید می‌نماید؟

نظر مجلس:

۱- منظور تنها ارائۀ شناسنامۀ معتبر است و الزامی به عكس‌داربودن شناسنامه نیست.

۲- امضای ناظران به‌منزلۀ تأیید روند اخذ رأی است و اگر ایراد و اشكالی وجود داشته باشد، ذیل صورت‌جلسه قید می‌شود. این تأیید نافی نظارت شورای نگهبان در بررسی‌های نهایی نمی‌باشد. مفاد این قانون (استفساریه) از تاریخ تصویب لازم‌الاجرا می‌باشد. قانون فوق مشتمل‌بر ماده‌واحده در جلسۀ علنی روز چهارشنبه مورخ نهم خردادماه یك‌هزاروسیصدوهشتاد مجلس شورای اسلامی، تصویب و در تاریخ ۹/ ۳/ ۱۳۸۰ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.


 






 

آیین‌نامۀ اجرایی قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳۷۸ مصوب ۲۱/ ۹/ ۱۳۷۸ هیئت‌وزیران با اصلاحات بعدی

 

هیئت‌وزیران در جلسۀ مورخ ۲۱/ ۹/ ۱۳۷۸ بنا به پیشنهاد وزارت‌كشور و به‌استناد ماده (۹۳) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی-مصوب ۱۳۷۸- آیین‌نامۀ اجرایی قانون یادشده را به‌شرح زیر تصویب نمود:

فصل اول- كلیات

ماده ۱- هرجا كه در این آیین‌نامه از كلمۀ قانون به‌تنهایی یاد شده است، منظور قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی می‌باشد.

ماده ۲- فرمانداران و بخشداران در اجرای ماده (۳) قانون موظف‌اند از آغاز انتخابات و پس از دریافت احكام اعضای هیئت‌های نظارت شورای نگهبان با دعوت از آنان موجبات نظارت كامل ایشان را در كلیۀ مراحل اجرای انتخابات فراهم نمایند و كلیۀ صورت‌جلساتی كه به امضای هیئت‌اجرایی رسیده است، به امضای هیئت‌نظارت مربوط نیز برسد و یك نسخه از هریك از صورت‌جلسات تنظیمی به هیئت مذكور تسلیم شود.

ماده ۳- ستاد انتخابات استانداری پس از وصول اسامی هیئت‌نظارت استان از ستاد انتخابات كشور، ضمن اعلام اسامی نام‌بردگان به فرمانداری‌ها و بخشداری‌های مراكز حوزه‌های انتخابیه، از آنان برای تشكیل‌جلسه دعوت به‌عمل می‌آورد.

تبصره ۱- هیئت‌مركزی نظارت منتخب شورای نگهبان باید یك نسخه از رونوشت احكام ناظران و بازرسان خود در استان، شهرستان و بخش را به ستاد انتخابات كشور ارسال نماید.

تبصره ۲- در استان‌هایی كه به‌استناد تبصرۀ ذیل ماده (۶) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۹/ ۵/ ۱۳۶۵ انتخابات تنها در یك حوزه برگزار می‌شود و هیئت‌نظارت استان تشكیل نمی‌گردد، هیئت‌مركزی نظارت كلیۀ وظایف هیئت مذكور را به‌عهده خواهد داشت؛ در این صورت فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه در تمام مواردی‌كه به‌موجب قانون ملزم به مكاتبه و ارتباط با هیئت‌نظارت استان می‌باشد، با هیئت‌مركزی نظارت در تماس خواهد بود.

ماده ۴- شركت اعضای هیئت‌نظارت شورای نگهبان در جلسات هیئت‌اجرایی به‌منظور نظارت بر صحت اجرای قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی بوده و عدم‌حضور آنان در جلسات و یا خودداری آنان از امضای صورت‌جلسات مانع از ادامۀ كار انتخابات نخواهد بود.

ماده ۵- چنانچه اعضای هیئت‌های نظارت مراكز حوزه‌های انتخابیه و حوزه‌های فرعی نتوانند در جلسۀ هیئت‌اجرایی شركت نمایند، ضمن تنظیم صورت‌جلسه، نماینده‌ای از بین خود انتخاب و نمایندۀ منتخب با دردست‌داشتن یك نسخه از صورت‌جلسۀ تنظیمی در جلسۀ متشكله شركت نموده و صورت‌جلسۀ تنظیمی را به‌منظور «ضبط» در سوابق انتخاباتی به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه یا حوزه‌های فرعی تسلیم می‌نماید. امضای نمایندۀ مزبور در ذیل صورت‌جلسات به‌منزلۀ امضای هیئت‌نظارت می‌باشد.

ماده ۶- چگونگی محاسبۀ حق‌الزحمۀ مستخدمان دولت كه در اجرای ماده (۱۱) قانون و تبصرۀ ذیل آن [۱] و تبصرۀ ذیل ماده (۴) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی با وزارت‌كشور، استانداری‌ها، فرمانداری‌ها، بخشداری‌ها، هیئت‌های اجرایی، شورای نگهبان و هیئت‌های منصوب از جانب آن همكاری می‌نمایند، به‌شرح زیر می‌باشد:

الف (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- آن دسته از كاركنان دولت كه برای حداكثر سه ماه در هر مرحلۀ انتخاباتی از سوی یكی از دستگاه‌ها به مراجع یادشده مأمور می‌شوند، حقوق و مزایای ماهانۀ خود را براساس بند «۷» ماده(۶۸) قانون مدیریت خدمات كشوری[۲] و آیین‌نامۀ اجرایی تبصره«۲» ماده(۲۱) و ماده(۱۲۱) قانون مذكور از دستگاه ذی‌ربط دریافت می‌دارند.

ب (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- میزان حق‌الزحمه برای آن دسته از كاركنان دولت یا نیروهای مردمی كه به‌صورت داوطلبانه برای رأی‌گیری، قرائت و شمارش آرا با هیئت‌های اجرایی یا هیئت‌های نظارت بر انتخابات همكاری می‌كنند، برای هر دوره بنا به پیشنهاد مشترك وزارت‌كشور و شورای نگهبان در سقف اعتبارات مصوب مربوط به‌تصویب هیئت‌وزیران می‌رسد. پرداخت هرگونه وجهی خارج از چارچوب این بند تحت هر عنوان ممنوع می‌باشد.

پ- دستگاه‌های مربوط موظف به تأمین اعتبار لازم و پرداخت حق‌الزحمۀ مستخدمان مشمول این ماده می‌باشند.

ت (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرماندار یا بخشدار یا رئیس هیئت‌نظارت می‌تواند برای قدردانی از تلاش‌های مجریان یا ناظران انتخابات تقدیرنامۀ كتبی صادر نماید.

ث (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- تقدیرنامه‌های صادرشده از سوی رؤسای هیئت‌های نظارت استان و شهرستان از نظر برخورداری از مزایای اداری به‌ترتیب معادل تشویق‌نامۀ استاندار و فرماندار می‌باشد.

ماده ۷- به‌منظور جلوگیری از وقفه در امر انتخابات و تسریع در ارسال پیام‌های انتخاباتی، فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند متن نامه‌ها و مكاتبات خود را با سریع‌ترین وسایل مخابراتی موجود در محل، به مراجع ذی‌ربط اعلام و بلافاصله تأییدیۀ آن را نیز از طریق پست ارسال نمایند.

ماده ۸- به‌جز مواردی‌كه در این آیین‌نامه مستثنا شده است، اقدامات فرمانداران تهران و اصفهان به‌عنوان فرمانداران مراكز حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی، عیناً مطابق اقدامات كلیۀ فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه خواهد بود.

فصل دوم- تشكیل هیئت‌اجرایی

ماده ۹- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از دریافت دستور شروع انتخابات، وصول آن را به ستاد انتخابات كشور اعلام نمایند.

ماده ۱۰- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه بلافاصله پس از وصول دستور شروع انتخابات، به‌استناد ماده (۳۱) قانون، دستور تشكیل هیئت‌های اجرایی فرعی را به فرمانداران و بخشداران حوزه‌های فرعی صادر می‌نمایند.

ماده ۱۱ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند در اجرای ماده (۳۲) قانون و با رعایت تبصره‌های ذیل آن و ماده (۳۳) قانون، بلافاصله پس از وصول دستور شروع انتخابات، برای تعیین معتمدان اصلی و علی‌البدل عضو هیئت‌اجرایی، سی (۳۰) نفر از معتمدان بومی ساكن در محل و یا ساكنانی كه پنج (۵) سال سابقۀ سكونت در حوزۀ انتخابیه دارند را از اقشار مختلف مردم انتخاب و به‌منظور تأییدصلاحیت به هیئت‌نظارت مربوط معرفی نمایند و رسید دریافت دارند.

ماده ۱۲- هیئت‌های نظارت موظف‌اند پس از وصول فهرست اسامی معتمدان پیشنهادی فرمانداران یا بخشداران، براساس ماده (۳۲) قانون و تبصره‌های ذیل آن، به‌طور كتبی نظر خود را درخصوص تأییدصلاحیت آنان حداكثر ظرف سه (۳) روز به فرماندار یا بخشدار ذی‌ربط اعلام نمایند.

تبصره ۱- در صورت رد صلاحیت معتمدان، فرمانداران و بخشداران موظف‌اند بلافاصله به تعداد دو برابر معتمدان تأییدنشده، افراد واجدشرایط دیگری را برای تأمین كسری معتمدان به هیئت‌نظارت معرفی نمایند.

تبصره ۲- هیئت‌نظارت مربوط موظف است حداكثر ظرف بیست‌وچهار (۲۴) ساعت پس از وصول اسامی افراد جدید، درخصوص تأیید یا عدم‌تأییدصلاحیت معتمدان پیشنهادی به‌طور كتبی اعلام‌نظر نمایند.

تبصره ۳- چنانچه پس از طی مراحل یادشده كه حداكثر متجاوز از چهار (۴) روز نخواهد بود، تعداد معتمدان تأییدشده به حداقل بیست (۲۰) نفر برسد، فرماندار یا بخشدار موظف است بلافاصله از آنان برای انتخاب اعضای اصلی و علی‌البدل هیئت‌اجرایی دعوت به‌عمل آورد.

تبصره ۴ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- چنانچه معتمدان تأییدشده به بیست (۲۰) نفر نرسند و فرماندار یا بخشدار با هیئت‌نظارت مربوط به توافق نرسند، فرماندار و بخشدار موظف است حداكثر در پایان روز چهارم از شروع انتخابات، مراتب را با شرح ماوقع به‌منظور تأمین كسری معتمدان تا سی (۳۰) نفر، به استاندار مربوط اعلام و رونوشت آن را به هیئت‌نظارت استان مربوط و ستاد انتخابات كشور ارسال نماید.

تبصره ۵- هیئت‌نظارت استان با هماهنگی استاندار حداكثر بیست‌وچهار (۲۴) ساعت پس از اعلام فرماندار یا بخشدار، از معتمدان واجد شرایط به تعداد لازمِ اعلام‌شده توسط فرماندار و بخشدار و یا هیئت‌نظارت مربوط، برای تأمین كسری، انتخاب و بلافاصله اسامی آنان را برای دعوت از معتمدان به فرماندار و بخشدار ذی‌ربط اعلام می‌نماید.

تبصره ۶- چنانچه در پایان روز پنجم، هیئت‌نظارت استان و استاندار موفق به انتخاب و تأمین كسری سایر معتمدان موردنیاز نشدند، بلافاصله مراتب توسط استاندار به ستاد انتخابات كشور و توسط هیئت‌نظارت استان به هیئت‌مركزی نظارت منعكس می‌شود.

ماده ۱۳- در شهرستان‌ها و بخش‌هایی كه شورای اسلامی شهرستان یا بخش تشكیل شده باشد، فرماندار یا بخشدار در اجرای تبصرۀ ذیل ماده (۳۱) قانون موظف است مراتب را به شورای ذی‌ربط اعلام و از عضو معرفی‌شدۀ شورای اسلامی شهرستان یا بخش به‌عنوان یكی از نه (۹) نفر متعمدان برای شركت در جلسات دعوت نماید.

ماده ۱۴- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند با رعایت مواد (۳۱) و (۳۲) قانون و تبصره‌های ذیل آن‌ها از اعضای هیئت‌نظارت شورای نگهبان، رئیس ثبت‌احوال و معتمدانی كه موردتأیید قرارگرفته‌اند، به‌منظور انتخاب نه (۹) نفر معتمدان اصلی و پنج (۵) نفر معتمدان علی‌البدل هیئت‌اجرایی دعوت به‌عمل آورند.

تبصره- فرماندارانی كه انتخابات اقلیت‌های دینی را برگزار می‌نمایند، موظف‌اند برای تعیین معتمدان هیئت‌اجرایی اقلیت‌ها از سی (۳۰) نفر معتمدان همان اقلیت دعوت نمایند.

ماده ۱۵- فرمانداران و بخشداران ظرف دو (۲) روز از تاریخ ارسال دعوت‌نامه، جلسۀ انتخاب معتمدان هیئت‌اجرایی را با حضور اعضای هیئت‌نظارت شورای نگهبان و رئیس ثبت‌احوال تشكیل داده و پس از حضور حداقل بیست (۲۰) نفر از معتمدان دعوت‌شده، رسمیت جلسه را اعلام می‌نمایند، سپس معتمدان حاضر در جلسه از بین خود نه (۹) نفر را به‌عنوان معتمدان اصلی (در شهرستان‌ها و بخش‌هایی كه دارای شوراهای اسلامی‌شهرستان یا بخش می‌باشند، هشت (۸) نفر) و پنج (۵) نفر را به‌عنوان معتمدان علی‌البدل هیئت‌اجرایی با رأی مخفی و اكثریت نسبی آرا انتخاب می‌نمایند.

تبصره ۱- چنانچه كار انتخاب و تأیید معتمدان هیئت‌اجرایی در چهار روز اول از صدور دستور شروع انتخابات پایان نیابد و موكول به تصمیم هیئت‌نظارت استان و استاندار در روز پنجم شود، جلسۀ انتخاب معتمدان اصلی و علی‌البدل هیئت‌اجرایی به‌جای دو (۲) روز ظرف یك (۱) روز از ارسال دعوت‌نامه تشكیل خواهد شد.

تبصره ۲- عضو معرفی‌شدة شورای اسلامی شهرستان یا بخش موظف به شركت در تمامی جلسات هیئت‌اجرایی است و همچون سایر اعضای هیئت دارای حق رأی در تصمیم‌گیری‌ها می‌باشد.

ماده ۱۶- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از انتخاب معتمدان اصلی و علی‌البدل هیئت‌اجرایی، مراتب را به ستاد انتخابات كشور اعلام نمایند.

ماده ۱۷- فرمانداران و بخشداران حوزه‌های فرعی موظف‌اند بلافاصله پس از انتخاب معتمدان اصلی و علی‌البدل هیئت‌اجرایی فرعی، مراتب را به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه اعلام نمایند.

ماده ۱۸- جلسات هیئت‌های اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه و حوزه‌های فرعی در محل فرمانداری یا بخشداری مربوط تشكیل می‌شود.

ماده ۱۹- در بخش‌های مركزی شهرستان‌ها هیئت‌اجرایی تشكیل نمی‌شود و امور انتخابات در بخش مركزی برابر ماده(۴۳) قانون به‌عهدۀ هیئت‌اجرایی شهرستان می‌باشد.

ماده ۲۰- در مراكز حوزه‌های انتخابیه كه ادارۀ ثبت مستقل وجود ندارد، فردی‌كه ریاست امور ثبت‌احوال مركز مزبور را دارد، عضو هیئت‌اجرایی موضوع ماده (۳۱) قانون خواهد بود.

تبصره-‌ [به‌موجب رأی شماره۳۸۹ مورخ ۱/ ۱۰/ ۱۳۸۲ هیئت‌عمومی دیوان عدالت اداری، با موضوع ابطال تصویب‌نامۀ شماره۵۱۷۵۰/ت۲۸۹۸۳۱ه‍ هیئت‌وزیران، ابطال شده است.][۳]

ماده ۲۰ مكرر (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- در صورت تحقق شرایط مندرج در مواد (۳۵) و (۵۳) قانون، فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه موظف است ضمن اجرای وظایف قانونی، مراتب را به ستاد انتخابات استان اعلام و رونوشت آن را به ستاد انتخابات كشور و هیئت‌نظارت مربوط ارسال نماید.

تبصره (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران یا بخشداران حوزه‌های انتخابیه نیز مراتب را به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه اعلام می‌كنند.

فصل سوم- اعلام داوطلبی و بررسی سوابق و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان و انتشار اسامی نامزدها

ماده ۲۱ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی براساس ماده (۴۵) قانون و تبصره‌های «۱» و «۲» آن، ظرف مهلت مقرر قانونی به فرمانداری یا بخشداری مركز حوزۀ انتخابیه و یا وزارت‌كشور و در خارج از كشور به سفارتخانه‌ها، كنسولگری‌ها و نمایندگی‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران مراجعه و با ارائه و تكمیل موارد زیر، ضمن اخذ رسید، آمادگی خود را برای شركت در انتخابات اعلام می‌كنند:

۱- اصل شناسنامۀ عكس‌دار و كارت ملی خود.

۲- ده قطعه عكس سه‌درچهار جدید.

۳- سه نسخه تصویر تمامی صفحات شناسنامه و سه نسخه تصویر كارت‌ملی.

۴- اصل و تصویر آخرین مدرك تحصیلی معتبر.

۵- اصل و تصویر برگ پایان‌خدمت وظیفۀ عمومی و یا مدركی معتبر دال‌بر روشن‌بودن وضعیت خدمت وظیفۀ عمومی.

۶- دریافت و تكمیل فرم اعلام داوطلبی، در حضور فرماندار یا بخشدار یا مسئول ثبت‌نام در وزارت‌كشور، سفارتخانه، كنسولگری یا نمایندگی سیاسی.

۷- ارائۀ گواهی رسمی مبنی‌بر تأیید قبول استعفا و عدم‌اشتغال در پست و مقام و مشاغل موضوع ماده (۲۹) قانون.

تبصره ۱- فرمانداران و بخشداران مكلف‌اند در اجرای ماده(۴۵) قانون، بلافاصله پس از اعلام وزارت‌كشور، تاریخ شروع و خاتمۀ ثبت‌نام از داوطلبان و شرایط انتخاب‌شوندگان و مدارك موردنیاز را با وسایل مقتضی به اطلاع كلیۀ اهالی حوزۀ انتخابیه برسانند.

تبصره ۲- وزارت‌كشور موظف است بلافاصله مدارك داوطلبانی را كه در وزارت‌كشور ثبت‌نام نموده‌اند، به فرمانداری یا بخشداری مركز حوزۀ انتخابیه مربوط ارسال و در پایان همان روز اسامی و مشخصات آنان را نیز به حوزۀ انتخابیه اعلام نماید.

تبصره ۳- وزارت امورخارجه موظف است ترتیبات لازم به‌منظور تسریع در اجرای تبصره «۱» ذیل ماده(۴۵) قانون را به‌نحوی فراهم نماید تا مفاد مندرج در پرسش‌نامۀ داوطلب در پایان هر روز به ستاد انتخابات كشور اعلام گردد.

تبصره ۴- اسامی و مدارك داوطلبان ثبت‌نام‌شده در خارج از كشور بلافاصله پس از وصول، توسط وزارت‌كشور به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه، اعلام و ارسال خواهد شد.

ماده ۲۲- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند در مدت تعیین‌شده نسبت‌به قبول برگ اعلام داوطلبی اقدام نمایند و باید توجه داشته باشند كه بعد از پایان روز هفتم هیچ‌گونه تقاضای اعلام داوطلبی را نپذیرند.

ماده ۲۳ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند در پایان هر روز فهرست اسامی و مشخصات داوطلبان ثبت‌نام‌شدۀ همان روز و نیز در پایان مهلت قانونی ثبت‌نام، مشخصات كلیۀ داوطلبان را یكجا و به‌ترتیب حروف الفبا به ستاد انتخابات كشور اعلام نمایند و همه‌روزه بلافاصله پس از ثبت‌نام، دو نسخه تصویر برگه (فرم) اعلام داوطلبی و دو نسخه تصویر كلیۀ صفحات شناسنامه و كارت‌ملی و سه قطعه عكس هریك از داوطلبان را با سریع‌ترین وسیله به ستاد انتخابات استان ارسال نمایند. وزارت‌كشور نیز موظف است تصویری از مشخصات كامل داوطلبان را روزانه به هیئت‌مركزی نظارت اعلام نماید.

تبصره ۱- فرمانداران تهران و اصفهان فهرست اسامی و مشخصات داوطلبان هریك از اقلیت‌های دینی را نیز جداگانه به ستاد انتخابات كشور اعلام می‌نمایند.

تبصره ۲ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند در روزهایی كه هیچ مراجعه‌كننده‌ای برای ثبت‌نام نداشتند، در پایان وقت اداری همان روز مراتب را به ستاد انتخابات كشور اعلام نمایند.

تبصره ۳- به‌منظور پرهیز از هرگونه تأخیر در رسیدن مدارك مربوط‌به ثبت‌نام از داوطلبان به ستاد انتخابات كشور، ستاد انتخابات استانداری موظف است روزانه مدارك مربوط‌به كلیۀ داوطلبان سطح استان را توسط پیك ویژۀ استانداری به ستاد انتخابات كشور تحویل نماید، در غیر این صورت تحویل مدارك مذكور به ستاد انتخابات كشور حداكثر ظرف یك روز پس از پایان مهلت ثبت‌نام از داوطلبان الزامی است.

ماده ۲۴- وزارت‌كشور در مورد صلاحیت‌های داوطلبان به‌شرح مندرج در قانون، طبق فرم‌هایی كه در چارچوب قانون تنظیم خواهد نمود، مراتب را از مراجع مذكور در ماده (۴۸) قانون در چارچوب وظایف آن‌ها استعلام می‌نماید.

ماده ۲۵ (اصلاحی ۳/ ۱۰/ ۱۳۸۲)- دلایل و مدارك معتبر مربوط‌به غیرقانونی‌بودن احزاب، سازمان‌ها و گرو‌ه‌های موضوع بند «۳» ماده (۳۰) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی باید توسط مقامات صالحه به مراجع اجرایی و نظارتی ارسال شود.

ماده ۲۶- وابستگان تشكیلاتی و هواداران (موضوع بند «۳» ماده(۳۰) قانون) و كسانی‌كه در جهت تحكیم مبانی رژیم سابق نقش مؤثری داشته‌اند (موضوع بند «۱» ماده(۳۰) قانون) و نیز سایر موارد موضوع بند «۱۰» ماده(۳۰) قانون، براساس مصوبۀ مورخ ۲۲/ ۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف یا اعلام مراكز مسئول.[۴]

ماده ۲۷- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند پس از انقضای مهلت ثبت‌نام، ضمن دعوت از اعضای هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه، به‌منظور رسیدگی به صلاحیت داوطلبان، تشكیلجلسه داده و با توجه به نتایج بهدستآمده از بررسیهای لازم در محل و با استفاده از نتایج اعلامشده توسط وزارت‌كشور، نامزدهای واجدشرایط را حداكثر ظرف ده (۱۰) روز تعیین و مراتب را صورت‌جلسه و نتایج را به هیئت‌های نظارت اعلام نمایند.

تبصره ۱- به‌منظور جلوگیری از وقفه در امر رسیدگی به صلاحیت داوطلبان و اتمام كار در موعد مقرر، ضروری است هیئت‌های اجرایی از روز اول ثبت‌نام مقدمات این كار را فراهم نمایند.

تبصره ۲- چنانچه هیئت‌اجرایی بعضی از داوطلبان را براساس نتایج به‌دست‌آمده از بررسی‌های لازم در محل و با استفاده از نتایج اعلام‌شده توسط وزارت‌كشور و با رعایت شرایط مقرر در مواد (۲۸) ، (۲۹) و (۳۰) قانون واجد صلاحیت نداند و در نتیجه، صلاحیت آنان را رد كند، موظف است مراتب را با ذكر اسناد و مدارك مذكور و اشاره به مواد قانونی و بندها و تبصره‌های آن‌ها در صورت‌جلسه درج نماید.

تبصره ۳- رد صلاحیت داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی در مورد شرط اعتقاد و التزام عملی به اسلام و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران باید مستند به قانون و براساس مدارك و اسناد معتبر باشد كه مطابق مصوبۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف[۵]، توسط مراكز مسئول قانونی به مراجع قضایی[۶] و نظارتی ارسال شده است.

تبصره ۴ (اصلاحی ۳/ ۱۰/ ۱۳۸۲)- مناط ابراز و‌فاداری به قانون‌اساسی و اصل مترقی و‌لایت مطلقۀ فقیه، اظهار، اعلام یا هر طریق دیگری است كه به‌صورت مستند توسط داوطلب اظهار شده باشد.

ماده ۲۸- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از دریافت صورت‌جلسۀ رسیدگی به صلاحیت داوطلبان، نتیجۀ آن را به هیئت‌نظارت استان و ستاد انتخابات كشور اعلام و یك نسخه از صورت‌جلسه را به‌ضمیمۀ اسناد و مدارك به هیئت‌نظارت استان و یك نسخه از آن را به ستاد انتخابات كشور با سریع‌ترین وسیله ارسال نمایند.

تبصره ۱ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران و بخشداران به‌منظور تسریع در كار می‌توانند ضمن ارسال متن صورت‌جلسۀ مذكور توسط سامانۀ الكترونیكی وزارت‌كشور، اصل مدارك را برای ارسال به وزارت‌كشور تحویل ستاد انتخابات استان بدهند.

تبصره ۲ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- ستاد انتخابات استان موظف است ترتیبی اتخاذ نماید تا حداكثر یك روز پس از اتمام كار بررسی صلاحیت داوطلبان در هیئت‌های اجرایی، دو نسخۀ صورت‌جلسات مربوط توسط پیك ویژه در اختیار ستاد انتخابات كشور قرار گیرد.

ماده ۲۹- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه مكلف‌اند علت رد صلاحیت داوطلبان را با ذكر مواد قانونی مورداستناد، به‌صورت كتبی و محرمانه به داوطلب ذی‌ربط ابلاغ نمایند.

تبصره ۱- در صورت درخواست داوطلب، باید دلایل و مدارك رد صلاحیت وی نیز توسط مرجع رسیدگی‌كننده با لحاظ مصوبۀ مورخ ۲۲/ ۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام [۷] به اطلاع وی رسانده شود.

تبصره ۲- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی نمایند كه نتیجۀ رد صلاحیت داوطلبان در موعد مقرر و بدون تأخیر به دست داوطلبان ذی‌ربط یا نمایندۀ وی به آدرسی كه اعلام نموده است، برسد.

ماده ۳۰- داوطلبانی كه صلاحیتشان در هیئت‌اجرایی رد شده است، می‌توانند به‌استناد تبصرۀ ذیل ماده (۵۱) قانون ظرف چهار (۴) روز از ابلاغ مراتب رد صلاحیت، شكایت خود را مستدلاً به هیئت‌نظارت استان مربوط اعلام نمایند و در صورت تمایل، حسب مصوبۀ مورخ ۲۲/ ۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام درخصوص لزوم رسیدگی دقیق به شكایت داوطلبان ردصلاحیت‌شده، توضیحات و دفاعیات خود را به‌طور حضوری به سمع اعضای هیئت‌نظارت استان و هیئت‌مركزی نظارت برسانند و هیئت‌های نظارت موظف به رسیدگی می‌باشند.

ماده ۳۱- هیئت‌های نظارت استان‌ها در اجرای ماده (۵۲) قانون، ظرف مدت هفت (۷) روز به شكایات دریافتی از داوطلبان ردصلاحیت‌شده در هیئت‌اجرایی رسیدگی و نتیجه را صورت‌جلسه می‌نمایند.

تبصره ۱- چنانچه هیئت‌نظارت استان‌ها پیشنهاد رد صلاحیت بعضی از داوطلبانی را داشته باشند كه از نظر هیئت‌اجرایی واجد صلاحیت‌های قانونی شناخته شده بودند، مكلف‌اند علت رد صلاحیت را با ذكر مواد قانونی مورد استناد و دلایل و مدارك مربوط، با رعایت قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف، در صورت‌جلسه درج نمایند.

تبصره ۲- هیئت‌های نظارت استان‌ها به‌منظور تسریع در كار می‌توانند بلافاصله پس از دریافت صورت‌جلسات از حوزه‌های انتخابیۀ مربوط، مقدمات رسیدگی به صلاحیت داوطلبان را آغاز نمایند.

تبصره ۳- هیئت‌های نظارت استان موظف‌اند بلافاصله نتایج رسیدگی به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده و همچنین اظهارنظر خود درخصوص داوطلبانی كه توسط هیئت‌اجرایی واجد شرایط قانونی تشخیص داده شده‌اند را كه باید با رعایت قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف صورت گیرد با سریع‌ترین وسیله به هیئت‌مركزی نظارت ارسال نمایند.

ماده ۳۲- هیئت‌های نظارت استان‌ها بلافاصله پس از اعلام مراتب به هیئت‌مركزی نظارت، موظف‌اند درخصوص دریافت نظریۀ هیئت‌مركزی نظارت پیگیری لازم به‌عمل آورند و پس از كسب نظریۀ هیئت‌مركزی نظارت، مراتب را در اجرای تبصره «۱» ماده (۵۲) قانون صورت‌جلسه كرده و بلافاصله یك نسخۀ آن را به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه ذی‌ربط ارسال نمایند.

تبصره- هیئت‌های نظارت استان‌ها باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی و اقدام نمایند كه حداكثر در پایان مهلت هفت (۷) روزۀ رسیدگی به شكایات داوطلبانی كه صلاحیتشان در هیئت‌اجرایی رد شده است، رسیدگی نمایند.

ماده ۳۳- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند حداكثر ظرف مدت بیست‌وچهار (۲۴) ساعت پس از وصول صورت‌جلسۀ رسیدگی به شكایات داوطلبانی كه صلاحیتشان در هیئت‌اجرایی رد شده است و همچنین اظهارنظر درخصوص سایر داوطلبان از هیئت‌نظارت استان، ابتدا بلافاصله مراتب رد صلاحیت داوطلبان را با ذكر مواد قانونی مورد استناد و دلایل و مدارك مربوط با لحاظ مصوبۀ مورخ ۲۲/۸/۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام [۸] به داوطلبان ذی‌ربط ابلاغ و سپس متن صورت‌جلسۀ مذكور را به ستاد انتخابات كشور اعلام نمایند. تأییدصلاحیت نیز به داوطلبان ذی‌ربط ابلاغ خواهد شد.

ماده ۳۴- كلیۀ داوطلبانی كه صلاحیت ایشان در هیئت‌اجرایی تأیید می‌شود ولی هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات نظر به رد صلاحیت آنان دارد و همچنین كلیۀ داوطلبانی كه صلاحیت ایشان توسط هیئت‌اجرایی رد می‌شود و این رد صلاحیت مورد تأیید هیئت‌مركزی نظارت نیز قرار گرفته است، در اجرای تبصره‌های «۲» و «۳» ماده (۵۲) قانون می‌توانند اعتراض خود را ظرف مدت بیست‌وچهار (۲۴) ساعت پس از ابلاغ مراتب رد صلاحیت، به‌عنوان شورای نگهبان به‌صورت مستقیم یا از طریق هیئت‌نظارت استان اعلام نمایند.

تبصره (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- داوطلبانی كه صلاحیت آنان در هیئت‌اجرایی تأیید شده است ولی هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات براساس شرایط قانونی و مستند به دلایل و مدارك معتبر و با توجه به قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف، صلاحیت ایشان را رد كرده است، می‌توانند علاوه‌بر اعتراض كتبی، به‌طور حضوری توضیحات و دفاعیات خود را به سمع اعضای شورای نگهبان نیز برسانند.

ماده ۳۵- ستاد انتخابات كشور موظف است پس از دریافت نظریۀ شورای نگهبان درخصوص تأیید یا رد صلاحیت كلیۀ داوطلبان سراسر كشور، حداكثر ظرف مدت یك روز مراتب را حسب مورد به هریك از مراكز حوزه‌های انتخابیۀ ذی‌ربط ابلاغ نماید.

تبصره ۱- چنانچه نظر شورای نگهبان مبنی‌بر رد صلاحیت داوطلبانی باشد كه صلاحیت ایشان در مراحل قبلی (در هیئت‌اجرایی و هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات) تأیید شده است، مراتب رد صلاحیت با ذكر مواد قانونی مورد استناد و با توجه به قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبان ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف، به ستاد انتخابات كشور اعلام می‌گردد تا ستاد انتخابات كشور از طریق مركز حوزۀ انتخابیه مراتب را به داوطلب ذی‌ربط ابلاغ نماید.

تبصره ۲- داوطلبان مشمول تبصره «۱» این ماده می‌توانند حداكثر ظرف سه (۳) روز از تاریخ ابلاغ مراتب رد صلاحیت، از شورای نگهبان با ادای توضیحات و دفاعیات لازم درخواست رسیدگی مجدد نمایند.

تبصره ۳- شورای نگهبان ظرف حداكثر هفت (۷) روز از دریافت هریك از درخواست‌های رسیدگی مجدد به رد صلاحیت داوطلبان، به درخواست رسیدگی و نتیجه را به ستاد انتخابات كشور اعلام می‌نماید.

ماده ۳۶- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند پس از دریافت نظریۀ شورای نگهبان درخصوص رسیدگی مجدد به درخواست داوطلبان ردصلاحیت‌شده از ستاد انتخابات كشور، ضمن ابلاغ نظر شورای نگهبان درخصوص رد صلاحیت كلیۀ داوطلبان ردصلاحیت‌شده به داوطلبان ذی‌ربط، حداكثر ظرف یك (۱) روز آگهی اسامی نامزدهای تأییدشده توسط هیئت‌مركزی نظارت و یا شورای نگهبان را در سراسر حوزۀ انتخابیه منتشر نمایند.

تبصره ۱ (الحاقی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- در اجرای تبصره «۲» مكرر ذیل ماده (۲۰) قانون برای جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان نمایندگی، چنانچه به تشخیص هیئت‌اجرایی یا نظارت مركز حوزۀ انتخابیه، نامزدی در حوزۀ انتخابیه برای عموم مردم ناشناخته و گمنام باشد ولی نام‌خانوادگی و یا نام و نام‌خانوادگی او مشابه نام‌خانوادگی و یا نام و نام‌خانوادگی یكی از داوطلبان سرشناس و معروف آن حوزه باشد، هیئت‌های اجرایی و نظارت مربوط موظف‌اند با هماهنگی یكدیگر مشخصه‌ای را برای وی تعیین و مراتب را برای قید در تبلیغات انتخاباتی به داوطلب ذی‌ربط و درج در آگهی انتشار اسامی نامزدها به فرماندار/ بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه اعلام نمایند.

تبصره ۲[۹]- چنانچه داوطلب به غیر از نام و نام‌خانوادگی مندرج در شناسنامه به نام دیگری نیز مشهور باشد كه آن را در پرسش‌نامۀ اعلام داوطلبی قید كرده است و مورد تأیید هیئت‌اجرایی نیز باشد، فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه موظف است آن نام را نیز در آگهی اسامی نامزدها قید نماید. ملاك احتساب رأی به هریك از نامزدها، نام‌خانوادگی یا اشتهار آنان كه در آگهی اسامی نامزدها آمده است، می‌باشد و در صورت تشابه اسمی، تبصره «۲» ذیل ماده (۲۰) قانون اجرا خواهد شد.

تبصره ۳- [به‌موجب رأی شماره۳۸۹ مورخ ۱/ ۱۰/ ۱۳۸۲ هیئت‌عمومی دیوان عدالت اداری، با موضوع ابطال تصویب‌نامۀ شماره۵۱۷۵۰ /ت۲۸۹۸۳۱ه‍ هیئت‌وزیران، ابطال شده است.][۱۰]

ماده ۳۷- فرمانداران تهران و اصفهان موظف‌اند پس از دریافت نظریۀ شورای نگهبان درخصوص صلاحیت داوطلبان از وزارت‌كشور، ضمن ابلاغ نظر شورای نگهبان درخصوص رد صلاحیت به داوطلبان ذی‌ربط، حداكثر ظرف یك (۱) روز آگهی اسامی كلیۀ نامزدهای انتخاباتی اقلیت‌های دینی تأیید‌شده توسط هیئت‌مركزی و یا شورای نگهبان را به تفكیك هریك از اقلیت‌های دینی با رعایت تبصرۀ ذیل ماده (۳۶) آیین‌نامه[۱۱]، در مركز حوزۀ انتخابیه منتشر نمایند و سپس به‌منظور جلوگیری از وقفه در انتشار آگهی در حوزه‌های فرعی، اسامی نامزدهای انتخابات را با سریع‌ترین وسیلۀ مخابراتی به فرمانداری‌ها و بخشداری‌های حوزه‌های فرعی انتخابات اقلیت‌های دینی اعلام كنند تا فرمانداران و بخشداران مذكور رأساً و به‌طور جداگانه برای هریك از اقلیت‌های دینی، نسبت‌به چاپ و انتشار آگهی اقدام نمایند.

ماده ۳۸- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از انتشار آگهی اسامی نامزدهای انتخاباتی، یك نسخه از آن را به هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه و دو نسخه به ستاد انتخابات كشور و یك نسخه به هیئت‌نظارت استان ارسال نمایند.

فصل چهارم- تبلیغات

ماده ۳۹- از زمان ثبت‌نام داوطلبان تا هنگام شروع تبلیغات رسمی، انجام هرگونه فعالیت تبلیغاتی تحت عنوان نامزد نمایندگی مجلس ممنوع می‌باشد.

ماده ۴۰- تبلیغات انتخاباتی نامزدهای نمایندگی، هشت (۸) روز قبل از روز اخذ رأی آغاز می‌شود و دقیقاً بیست‌وچهار (۲۴) ساعت قبل از شروع اخذ رأی پایان می‌پذیرد.

ماده ۴۱- چنانچه نامزدهای انتخاباتی بخواهند در آثار تبلیغاتی از اعلام‌نظر شخصیت‌ها در تأیید خود استفاده كنند، لازم است اولاً اعلام‌نظر شخصیت‌ها بدون ذكر عنوان و مسئولیت باشد، ثانیاً مدرك كتبی امضاشدۀ ایشان تسلیم هیئت‌اجرایی شده باشد.

ماده ۴۲- پس از اعلام حمایت گروه‌ها و مجامع و اقشار مختلف به نامزد موردنظر، وی می‌تواند حمایت آنان را در آثار تبلیغاتی مجاز خود درج و منتشر نماید.

ماده ۴۳- نصب هرگونه تابلو كه نشان‌دهندۀ مكان ستاد تبلیغات انتخاباتی نامزدها باشد، بلامانع است.

ماده ۴۴ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- عكس برای تراكت، زندگی‌نامه و جزوه در صورت رعایت موارد زیر، نوع و محدودیت خاصِ دیگر نداشته و رنگی یا غیررنگی‌بودن كاغذ یا نوشتۀ آثار تبلیغاتی مجاز بلامانع است. مقصود از تراكت، هر نوع مطلب و عكس مجاز تبلیغاتی است كه در قطع حداكثر ۱۵×۲۰ سانتی‌متر از كاغذ یا مقوا چاپ و منتشر می‌گردد. زندگی‌نامه و جزوه نیز هر نوع مطلب و عكس مجاز تبلیغاتی است كه به‌صورت دفتر یا كتاب منتشر شده و اندازۀ صفحات آن نباید از ۱۵×۲۰ سانتی‌متر تجاوز نماید.[۱۲]

ماده ۴۵- [به‌موجب مصوبۀ اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸ حذف شده است.][۱۳]

ماده ۴۶- نصب هرگونه آثار تبلیغاتی به‌صورت پلاكارد توسط اقشار، گروه‌ها، احزاب و جمعیت‌ها به‌شرطی مجاز است كه فقط در جهت تشویق و ترغیب شركت مردم در انتخابات باشد و ذكری از اسامی نامزد یا نامزدهای خاصی نداشته باشد.

ماده ۴۷ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- نامزدهای انتخاباتی می‌توانند با استفاده از آثار تبلیغاتی مجاز به‌صورت مشترك نیز تبلیغات انتخاباتی داشته باشند.

ماده ۴۸- نصب و استفاده از بلندگو صرفاً در محل ستاد تبلیغاتی نامزدها و محل سخنرانی ایشان مجاز است. استفاده از بلندگو در خارج از محیط سخنرانی و ستاد تبلیغاتی ممنوع می‌باشد.

ماده ۴۹- اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی موظف‌اند قبل از شروع اخذ رأی، هرگونه آگهی و آثار تبلیغاتی نامزدها را از محل شعبۀ ثبت‌نام امحا نمایند و ترتیبی اتخاذ كنند كه در طول ساعات رأی‌گیری نیز محل اخذ رأی عاری از هرگونه آثار تبلیغاتی نامزدها باشد.

ماده ۵۰ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- تشكیل ستادهای تبلیغاتی تنها در مراكز بخش‌ها (اعم از اینكه مركز بخش، شهر[۱۴] یا روستا باشد)، شهرها و شهرستان‌ها مجاز بوده و در شهرهای بزرگ در هر منطقۀ شهرداری می‌توان یك محل به‌عنوان ستاد تبلیغاتی دایر كرد. قبل از تشكیل ستاد لازم است محل ستاد و نام مسئول آن به فرمانداری یا بخشداری اعلام گردد.

ماده ۵۱- نامزدهای نمایندگی باید طرفداران خود را به‌نحو مقتضی توجیه نمایند تا از پاره‌كردن یا محو آثار تبلیغاتی سایر نامزدها خودداری كنند و علیه دیگر نامزدهای انتخاباتی به هیچ طریق تبلیغ ننمایند.

ماده ۵۲ (اصلاحی ۲۲ /۸/ ۱۳۹۰)- شهرداری‌ها و دهیاری‌ها می‌توانند با استفاده از امكانات محلی، مكان‌های مناسبی را برای الصاق و یا ارائۀ آثار تبلیغاتی نامزدها تعیین نمایند.

ماده ۵۳- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند از طریق نیروی انتظامی، شهرداری و سایر مراجع محلی نسبت‌به امحای آثار تبلیغاتی كه در محل‌های ممنوع نصب شده‌اند، اقدام نمایند.

فصل پنجم- تعیین محل شعب ثبت‌نام و اخذ رأی و اعضای شعب

ماده ۵۴- بلافاصله پس از انتخاب معتمدان اصلی و علی‌البدل و تشكیل هیئت‌اجرایی، هیئت‌های اجرایی حوزه‌های فرعی موظف‌اند در اجرای ماده (۳۶) قانون به‌منظور تعیین تعداد و محل استقرار شعب ثبت‌نام و اخذ رأی تشكیل‌جلسه داده و مراتب را صورت‌جلسه نموده و به‌وسیلۀ فرماندار یا بخشدار حوزۀ فرعی به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه اعلام دارند.

ماده ۵۴ مكرر (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- هیئت‌های اجرایی فرعی به‌استناد ماده (۴۴) قانون می‌توانند برای مناطق صعب‌العبور، كوهستانی و مسافت‌های دور و نقاطی كه تأسیس شعب ثابت اخذ رأی مقدور نیست، با اطلاع هیئت‌نظارت و تصویب هیئت‌اجرایی مركز حوزه، شعب اخذ رأی سیار درنظر بگیرند.

تبصره ۱ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- هیئت‌اجرایی مربوط باید مسیر تردد شعب اخذ رأی سیار (اعم از بیمارستان، پادگان، روستاها، دهستان‌ها و غیره) را تعیین نماید و اعضای شعب، حق خروج از مسیر تعیین‌شده را ندارند.

تبصره ۲ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- مسیر حركت شعب اخذ رأی در صورت‌جلسۀ نتایج آرای شعبه در پایان اخذ رأی توسط نمایندۀ هیئت‌نظارت قید و تأیید می‌گردد.

تبصره ۳ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- شعب اخذ رأی سیار جهت شمارش آرای صندوق پس از انقضای مهلت اخذ رأی باید به محل فرمانداری یا بخشداری (حسب مورد) یا مكانی كه از قبل توسط فرمانداری یا بخشداری (حسب مورد) تعیین گردیده است، مراجعه نمایند.

ماده ۵۵- هیئت‌های اجرایی مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند پس از دریافت صورت‌جلسات تعیین شعب ثبت‌نام و اخذ رأی حوزه‌های فرعی، ضمن بررسی و تصویب آن‌ها، شعب ثبت‌نام و اخذ رأی مركز حوزۀ انتخابیه را نیز تعیین و مراتب را صورت‌جلسه نمایند.

تبصره ۱- استقرار شعب ثبت‌نام و اخذ رأی در محل ابنیۀ تاریخی ممنوع می‌باشد.

تبصره ۲- غیر از موارد استثناشده در تبصره «۲» ماده (۴۰) قانون، تعداد و محل استقرار شعب ثبت‌نام و اخذ رأی مرحله‌دوم انتخابات، همان تعداد و محل استقرار شعب در مرحله‌اول می‌باشد و هرگونه تغییری در این خصوص ممنوع است. ‌

تبصره ۳- [به‌موجب مصوبۀ اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰ حذف شده است.][۱۵]

ماده ۵۶- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه به‌محض وصول صورت‌جلسۀ تعیین شعب ثبت‌نام و اخذ رأی از هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه، نسبت‌به انتشار آگهی انتخابات به‌ترتیبی اقدام می‌نمایند كه موعد مقرر قانونی در ماده (۳۸) قانون دقیقاً رعایت شده و نه (۹) روز قبل از روز اخذ رأی، آگهی انتخابات در سراسر حوزۀ انتخابیه منتشر شده باشد.

تبصره- فرمانداران تهران و اصفهان به‌عنوان فرمانداران مراكز حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی، می‌توانند وظیفۀ انتشار آگهی انتخابات را به فرمانداران و بخشداران حوزه‌های فرعی اقلیت‌های دینی محول نمایند.

ماده ۵۷- فرمانداران و بخشداران برای الصاق آگهی انتخابات در معابر عمومی و گذرگاه‌ها در سراسر حوزۀ انتخابیه با استفاده از امكانات نیروی انتظامی، شهرداری‌ها و سایر منابع محلی اقدام خواهند نمود.

ماده ۵۸- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند در اجرای ماده (۳۹) قانون، سه نسخه از آگهی‌های منتشرشده را به ستاد انتخابات كشور و برای پیش‌بینی‌های لازم در سطح استان، یك نسخه به ستاد انتخابات استانداری ارسال دارند. ستاد انتخابات كشور یك نسخه از این آگهی‌ها را به هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات ارسال می‌نماید.

ماده ۵۹- هیئت‌های اجرایی مراكز حوزه‌های انتخابیه و حوزه‌های فرعی موظف‌اند در اجرای ماده (۴۰) قانون، نسبت‌به تنظیم صورت‌جلسۀ تعیین اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی اقدام نمایند. در شعب پرتراكم به تشخیص هیئت‌اجرایی می‌توان به‌جای پنج (۵) نفر، هفت (۷) نفر را به‌عنوان عضو شعبه تعیین كرد.

تبصره ۱- براساس تبصره «۴» ذیل ماده (۳۲) قانون باید از عضویت كسانی‌كه در انتخابات قبل، مرتكب تخلف شده باشند، در شعب اخذ رأی خودداری گردد.

تبصره ۲- به‌استناد ماده (۳۳) قانون، اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی نباید در حوزۀ انتخابیه با داوطلبان انتخابات خویشاوندی نسبی یا سببی داشته باشند.

ماده ۶۰- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند با توجه به صورت‌جلسۀ هیئت‌اجرایی مبنی‌بر تعیین اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی، نسبت‌به صدور ابلاغ آنان اقدام كنند و از ایشان برای تحویل‌گرفتن صندوق، لوازم و مدارك ثبت‌نام و اخذ رأی دعوت به‌عمل آورند.

ماده ۶۱- فرمانداران و بخشداران پس از دعوت و حضور اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی در جلسۀ توجیهی، ضمن آموزش‌های لازم دربارۀ برنامه و روش ثبت‌نام و اخذ رأی و قرائت آرا، ترتیبی اتخاذ خواهند نمود كه یك روز قبل از روز اخذ رأی، اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی به محل شعب اعزام شوند و با انتخاب هیئت‌رئیسه، محل شعبه را آماده برای اخذ رأی نمایند.

ماده ۶۲- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی نمایند كه در مناطق دورافتاده و صعب‌العبور، حتی‌الامكان یك روز قبل از روز اخذ رأی، تعرفه و برگ‌های رأی و مهر انتخابات و سایر وسایل و لوازم انتخاباتی در اختیار اعضای شعبه قرار گیرد. تحویل موارد فوق به اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی در شهرها باید در همان روز اخذ رأی و چند ساعت قبل از آغاز رأی‌گیری انجام شود.

ماده ۶۳- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند در اجرای ماده (۴۱) قانون، نسبت‌به صدور حكم نمایندۀ فرماندار یا بخشدار اقدام نمایند.

تبصره ۱- فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه می‌تواند اختیار تعیین نماینده را به فرماندار یا بخشدار حوزه‌های فرعی تفویض نماید.

تبصره ۲- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند حداقل پنج (۵) روز قبل از روز اخذ رأی، وظایف نمایندگان فرماندار یا بخشدار را به‌نحو مقتضی به نام‌بردگان یادآوری كنند و آموزش لازم را به آنان بدهند.

تبصره ۳- فرمانداران و بخشداران برای تعیین نمایندۀ خود در شعب ثبت‌نام و اخذ رأی حتی‌الامكان از كارمندان فرمانداری یا بخشداری و یا سایر ادارات دولتی استفاده خواهند كرد.

تبصره ۴ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- پس از تعیین و معرفی كتبی ناظر یا ناظران برای هریك از شعب ثبت‌نام و اخذ رأیِ حوزۀ انتخابیه از طرف هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه، فرمانداران و بخشداران نسبت‌به اعزام آنان به محل شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی اقدام نمایند.[۱۶]

ماده ۶۴- فرمانداران و بخشداران موظف‌اند برای حفاظت شعب ثبت‌نام و اخذ رأی با همكاری نیروی انتظامی محل، به تعداد لازم از مأموران، انتخاب و ضمن صدور ابلاغ نام‌بردگان، آنان را در معیت اعضای شعبه و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار به محل اعزام نمایند.

تبصره- نیروی انتظامی می‌تواند در صورت نیاز با تصویب شورای تأمین ذی‌ربط از نیروهای نظامی نیز برای حفاظت از شعب ثبت‌نام و اخذ رأی استفاده نماید.

ماده ۶۴ مكرر ۱ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی با لحاظ ماده (۵۵) قانون، می‌توانند نماینده یا نمایندگان خود را جهت حضور در شعب اخذ رأی، با ارائۀ فهرست مشخصات سجلی و یك قطعه عكس سه‌درچهار، به هیئت‌نظارت حوزۀ انتخابیه معرفی نمایند.

تبصره ۱ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- نمایندۀ نامزد در شعبۀ اخذ رأی حداقل پنج روز قبل از شروع اخذ رأی باید معرفی گردد.

تبصره ۲ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- تأمین نیازهای نمایندۀ نامزد در روز اخذ رأی برعهدۀ نامزد مربوط است.

تبصره ۳ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- كارت نمایندگان نامزدها حداكثر بیست‌وچهار ساعت قبل از اخذ رأی باید تحویل گردد.

ماده ۶۴ مكرر ۲ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- نمایندگان نامزدها می‌توانند بدون دخالت در انجام وظایف سایر مسئولان شعبه، تا پایان زمان اخذ رأی، شمارش آرا و تنظیم صورت‌جلسه در شعبه حضور داشته باشند.

تبصره ۱ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- نمایندگان نامزدها در صورت مشاهدۀ تخلف، باید مراتب را به‌صورت كتبی به مسئولان شعبه یا هیئت‌های اجرایی و نظارت اعلام نمایند.

تبصره ۲ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- چنانچه نمایندۀ نامزد در شعبۀ اخذ رأی، له یا علیه نامزدی تبلیغ نماید، برابر مقررات مربوط با وی رفتار خواهد شد.

فصل ششم- ثبت‌نام، اخذ رأی، قرائت و شمارش آرا

ماده ۶۵- (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰) برنامۀ ثبت‌نام، اخذ رأی و قرائت و شمارش آرا:

اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی باید حداقل یك ساعت قبل از شروع اخذ رأی در محل شعبه حاضر شده و ابتدا هرگونه آگهی و آثار تبلیغاتی نامزدها را كه در اطراف محل شعبه نصب شده است، امحا و بعد از آن نسبت‌به ثبت اسامی هیئت‌رئیسه، ناظران، نمایندۀ فرماندار، بازرس وزارت‌كشور (در صورت حضور) در صدر فرم صورت‌جلسۀ نتیجۀ اخذ رأی شعبه اقدام و حاضران آن را امضا كنند و سپس صندوق اخذ رأی باید در حضور نمایندۀ هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور (چنانچه نمایندگان فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور حضور داشته باشند)، باز و پس از حصول اطمینان از خالی‌بودن صندوق، آن را با بست‌های انتخاباتی مخصوص اجرایی و نظارت (با همكاری ناظران) در محل‌های مشخص پلمب نموده و نمایندگان هیئت‌نظارت موضوع را در صورت‌جلسه گواهی نمایند و برنامۀ اخذ رأی و قرائت آرا در شش مرحله به‌شرح زیر انجام می‌پذیرد:

اول- مرحلۀ مراجعۀ رأی‌دهندگان

دوم- مرحلۀ كنترل

سوم- مرحلۀ ثبت‌نام

چهارم- مرحلۀ اخذ رأی

پنجم- مرحلۀ قرائت و شمارش آرا

ششم- مرحلۀ تنظیم و تكمیل صورت‌جلسه

اول- مرحلۀ مراجعۀ رأی‌دهندگان:

۱- اعضای شعبه باید كوشش نمایند محل اخذ رأی حتی‌الامكان در محوطه و مكانی مستقر باشد كه یك درب برای ورود و یك درب برای خروج رأی‌دهندگان داشته باشد.

۲- (اصلاحی 1394/11/25)- کلیه‌ی رأی‏‌دهندگان حتی افرادی‏‌که در زندان‏‌ها، پادگان‏‌ها، بیمارستان‏‌ها و نظایر این‏ها به‏‌سر می‏‌برند، با در دست داشتن اصل شناسنامه و ارائه‌ی شماره‌ی ملی خود در محل شعبه‏‌ی ثبت‏ نام و اخذ رأی حضور یافته و به‏‌ترتیب به‏‌منظور ثبت‏ نام و دادن رأی وارد محوطه‏‌ی اخذ رأی می‏‌شوند.

دوم- مرحلۀ كنترل:کنترل در دو مرحله انجام می‌‏شود:
الف (اصلاحی 1394/11/25)- نماینده‏‌ی فرماندار یا بخشدار یا رئیس شعبه یا هریک از منشی‏‌های شعبه‏‌ی ثبت‏‌نام و اخذ رأی با ملاحظه‏‌ی شناسنامه‏‌ی رأی‏‌دهنده و شماره‌ی ملی ارائه‌شده، موارد زیر را مورد توجه قرار می‏‌دهند:
۱-شناسنامه به مهر انتخابات جاری مجلس شورای اسلامی ممهور نشده باشد.
۲- اصلاحی 1394/11/25)- احراز هویت به‌نحوی‌که شناسنامه و شماره‌ی ملی ارائه‌شده متعلق به شخص مراجعه‏‌کننده بوده و صاحب آن در روز اخذ رأی، هجده سال تمام داشته باشد.
۳- الحاقی 1394/11/25)- با شماره‌ی ملی ارائه‌شده قبلاً در همان انتخابات، اخذ رأی به‌عمل نیامده باشد.
ب (اصلاحی 1394/11/25)- نماینده‌‏ی فرماندار یا بخشدار یا رئیس شعبه و یا هریک از منشی‏‌ها، انگشت سبابه‏‌ی دست راست رأی‏‌دهنده را مشاهده می‏‌نماید تا اثری از رنگ جوهر استامپ که نشانه‏‌ی دادن رأی در شعبات اخذ رأی است، نباشد. چنانچه با شماره‌ی ملی ارائه‌شده قبلاً در همان انتخابات رأی‌گیری به‌عمل آمده باشد یا مراجعه‏‌کننده دارای شناسنامه‏‌ای باشد که ممهور به مهر انتخابات جاری مجلس شورای اسلامی در روز اخذ رأی بوده و دلالت بر دادن رأی در شعبه‌ی اخذ رأی نماید یا در انگشت سبابه‏‌ی او اثر جوهر استامپ شعبه‏‌ی اخذ رأی مشاهده شود، نماینده‏‌ی فرماندار یا بخشدار مکلف است از رأی‏‌دادن وی جلوگیری به‏‌عمل آورده و در اجرای بند «۶» ماده (۶۶) و ماده (۷۵) قانون، مراتب را به مراجع قضایی اعلام نماید.
سوم- مرحله‌‏ی ثبت‏ نام:
1- (اصلاحی 1394/11/25)- پس از انجام مرحله‌‏ی کنترل و حصول اطمینان از اینکه شناسنامه و شماره‌ی ملی ارائه‌شده متعلق به مراجعه‏‌کننده است و واجد شرایط رأی‏‌دادن می‏‌باشد، یک نفر از منشی‏‌ها براساس مندرجات شناسنامه و شماره‌ی ملی ارائه‌شده‌ی رأی‏‌دهنده و در صورت لزوم پرسش از وی، نسبت‏ به ثبت مشخصات و اطلاعات لازم از رأ‌ی‏‌دهنده روی برگ تعرفه اقدام و پس از اخذ اثر انگشت وی روی برگ تعرفه، آن را با قید تاریخ، با مهر انتخابات مجلس شورای اسلامی ممهور و امضا می‏‌نماید

۲ (اصلاحی ۱۹/ ۲/ ۱۳۸۰)- متصدی ثبت‌نام، شناسنامۀ رأی‌دهنده را در محل تعیین‌شده، به مهر انتخابات، ممهور و به وی تحویل نماید.

۳- [به‌موجب مصوبۀ اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰ حذف شده است.][۱۷]

چهارم- مرحلۀ اخذ رأی:

۱ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- پس از ثبت‌نام رأی‌دهنده، برگ رأی توسط متصدی ثبت‌نام و ناظر هیئت‌نظارت به مهر انتخاب[۱۸] و مهر هیئت‌نظارت ممهور و پس از جداشدن به رأی‌دهنده تحویل می‌گردد. رأی‌دهنده پس از اخذ برگ رأی، نام و نام‌خانوادگی و سایر مشخصه‌های نامزد یا نامزدهای موردنظر خود را بر روی آن می‌نویسد و درصورتی‌كه نام و نام‌خانوادگی نامزدها قبلاً در برگ رأی چاپ شده باشد، در مقابل اسم نامزد یا نامزدهای موردنظر خود علامت می‌زند و پس از انداختن برگ رأی در صندوق اخذ رأی، از درب خروجی شعبه خارج می‌گردد. بدیهی است تعرفۀ انتخاباتی و قسمت ویژۀ نظارت پس از ممهورشدن تحت‌نظر مشترك اعضای شعبه و ناظرین شورای نگهبان نگهداری خواهد شد.

۲- نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی باید ترتیبی اتخاذ نمایند كه رأی‌دادن و انتخاب نامزد یا نامزدها، مخفی و به‌صورت كاملاً آزاد و بدون اعمال ‌نفوذ شخص دیگری انجام گیرد و هیچ‌یك از اعضای شعب و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و مأموران انتظامی و نمایندۀ هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه و اصولاً كلیۀ افرادی‌كه به‌نحوی از انحا در شعبه وظیفه‌ای به‌عهده دارند، حق نوشتن برگ رأی یا علامت‌زدن در مقابل نام نامزد یا نامزدها برای اشخاص را ندارند. درصورتی‌كه برای نوشتن یا علامت‌زدن در مقابل نام نامزد یا نامزدهای موردنظر بر روی برگ رأی نیاز به فرد دیگری باشد، رأی‌دهنده باید از وجود افراد خارج از شعبه كه مورداعتماد وی هستند، استفاده نماید و اعضای شعبه نیز كنترل نمایند تا عمل خلاف قانون انجام نگیرد.

۳- نمایندۀ هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه در صورت مشاهدۀ تخلف یا اعمال‌نفوذ، موظف است مراتب را به اعضای شعبه و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار تذكر دهد و آنان ضمن بررسی موضوع، باید فرد یا افراد خاطی را توسط مأموران انتظامی حاضر در شعبه جلب و مراتب را صورت‌جلسه نمایند و همراه خاطی تحویل مقامات قضایی دهند.

۴- نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و یا رئیس شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی مراقبت خواهند نمود كه هیچ فرد مسلحی وارد شعبۀ اخذ رأی نشود. كنترل این امر توسط مأموران انتظامی، در جلوی درب ورودی شعبه انجام می‌شود.

۵- به‌استناد تبصرۀ ذیل ماده (۵۵) قانون، به‌جز مسئولان و اعضای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی، ناظران شورای نگهبان، بازرسان وزارت‌كشور و نمایندگان نامزدها، حضور دیگر افراد در شعب ثبت‌نام و اخذ رأی ممنوع و جرم است و به‌جز مسئولان یادشده، افراد دیگر فقط می‌توانند به‌عنوان رأی‌دهنده در محل شعبه حضور یابند و بلافاصله پس از دادن رأی، محل شعبه را ترك نمایند. رئیس شعبه یا نمایندۀ فرماندار یا بخشدار با همكاری مأموران انتظامی‌موظف‌اند از حضور افراد غیرمسئول در محل شعبه جلوگیری به‌عمل آورند.

۶ (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- پس از پایان ساعت رأی‌گیری، تمام افرادی‌كه جهت دادن رأی داخل صف قرار دارند، به داخل شعبه هدایت شده و درب شعبه بسته می‌گردد. مسئولان شعبه پس از بستن درب شعبه، اجازۀ ورود به هیچ شخصی را جهت اخذ رأی نخواهند داد.

پنجم- مرحلۀ قرائت و شمارش آرا:

یكم- شیوۀ دستی:

۱- اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رأی، در صورت حصول [۱۹] اطمینان از اینكه كلیۀ مراجعه‌كنندگان رأی خود را در صندوق‌های رأی انداخته‌اند و دیگر كسی برای رأی‌دادن در محل شعبه حضور ندارد، بلافاصله پس از شمارش تعرفه‌های مصرف‌شده و تعرفه و برگ رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده، مراتب را در صورت‌جلسه درج خواهند كرد.

۲- اعضای شعبه با حضور نمایندۀ هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور در صورت حضور، شمارش و قرائت آرا را آغاز می‌نمایند و موظف‌اند ترتیبی اتخاذ نمایند كه كار قرائت و شمارش آرا همواره توسط حداقل دو نفر انجام شود تا در این باره مراقبت‌های لازم به‌عمل آید.

تبصره ۱ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- ترتیب شمارش و قرائت آرا به‌این‌صورت است كه ابتدا رئیس یا نایب‌رئیس شعبۀ اخذ رأی با همكاری یكی از منشی‌ها، تعداد تعرفه‌های مصرف‌شدۀ ثبت مشخصات رأی‌دهنده را شمارش می‌كنند و ضمن تطبیق تعداد آن با تعداد قسمت‌های ویژۀ نظارت، تعداد هر دو قسمت به‌تفكیك در صورت‌جلسه درج می‌گردد. سپس بست‌های پلمب‌شدۀ صندوق اخذ رأی را باز كرده و تعداد آرای داخل صندوق را بدون آنكه خوانده شود، برگ‌شماری و به‌شرح زیر اقدام می‌نمایند:

الف (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- چنانچه تعداد برگ‌های رأیِ داخل صندوق بیشتر از تعداد قسمت‌های ویژۀ نظارت باشد، به تعداد اضافی از مجموع برگ آرا، بدون آنكه خوانده شود، به قید قرعه برداشته و با رنگ قرمز، جملۀ «باطل است» بر روی آن قید و آن را باطل نموده و در صورت‌جلسۀ اخذ رأی نیز درج و در پایان، ضمیمۀ صورت‌جلسه می‌نمایند.

ب (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- چنانچه پس از اجرای قسمت «الف»، باز هم تعداد آرای داخل صندوق نسبت‌به تعداد تعرفه‌های صادرشده، یعنی قسمت ثبت مشخصات رأی‌دهنده بیشتر باشد، به تعداد اضافی از مجموع برگ‌های آرا، بدون آنكه خوانده شود، به قید قرعه برداشته و با رنگ قرمز، جملۀ «باطل است» بر روی آن قید و آن را باطل نموده و در صورت‌جلسۀ اخذ رأی نیز درج و در پایان، ضمیمۀ صورت‌جلسه می‌نمایند.

ج (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- درهرحال چنانچه تعداد برگ‌های رأیِ داخل صندوق، مساوی یا كمتر از تعداد قسمت ویژۀ نظارت یا تعرفۀ مصرف‌شده، یعنی قسمت ثبت مشخصات رأی‌دهنده، باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و فقط تعداد برگ‌های رأیِ داخل صندوق در صورت‌جلسه درج می‌شود.

تبصره ۲ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- پس از اینكه برگ‌های رأی به‌ترتیب مذكور در فوق شمارش شد، قرائت آرا با رعایت مواد (۱۹)، (۲۰) و (۲۱) قانون و بندها و تبصره‌های ذیل آن‌ها و ماده (۲) قانون الحاق چند ماده به قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی‌ و الحاق یك تبصره به ماده (۲۰) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸ انجام می‌شود.

دوم- شیوۀ بهكارگیری دستگاههای شمارشگر رایانهای:

۱ (اصلاحی ۱۳ /۱۱/ ۱۳۷۸)- چنانچه با توافق وزارت‌كشور و هیئت‌مركزی نظارت مقرر شده باشد كه كار قرائت و شمارش آرا با دستگاه‌های شمارشگر رایانه‌ای انجام شود، اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رأی و حصول اطمینان از اینكه كلیۀ مراجعه‌كنندگان رأی خود را در صندوق‌های رأی انداخته و دیگر كسی برای رأی‌دادن در محل شعبه حضور ندارد، با حضور ناظر هیئت‌نظارت و نمایندۀ [۲۰] فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور، كار شمارش آرا را به‌شرح زیر انجام می‌دهند:

الف- ابتدا رئیس یا نایب‌رئیس شعبۀ اخذ رأی با همكاری منشی‌ها، تعداد تعرفه‌های مصرف‌شدۀ ثبت مشخصات رأی‌دهنده را شمارش می‌كنند و ضمن تطبیق تعداد آن‌ها با تعداد قسمت‌های ویژۀ نظارت، تعداد هر دو قسمت به‌تفكیك در صورت‌جلسه درج می‌گردد. سپس لاك‌ومهر صندوق اخذ رأی را باز كرده و تعداد آرای داخل صندوق را بدون آنكه خوانده شود، برگ‌شماری و به‌شرح زیر اقدام می‌نمایند:

ب- چنانچه تعداد برگ‌های رأیِ داخل صندوق بیشتر از تعداد قسمت‌های ویژۀ نظارت باشد، به تعداد اضافی از مجموع برگ آرا، بدون آنكه خوانده شود، به قید قرعه برداشته و با رنگ قرمز، جملۀ «باطل شد» بر روی آن قید و آن را باطل نموده و در صورت‌جلسۀ اخذ رأی نیز درج و در پایان، ضمیمۀ صورت‌جلسه می‌نمایند.

ج- چنانچه پس از اجرای قسمت «ب»، باز هم تعداد آرای داخل صندوق نسبت‌به تعداد تعرفه‌های صادرشده، یعنی قسمت ثبت مشخصات رأی‌دهنده بیشتر باشد، تعداد اضافی از مجموع برگ‌های آرا، بدون آنكه خوانده شود، به قید قرعه برداشته و با رنگ قرمز، جملۀ «باطل شد» بر روی آن قید و آن را باطل نموده و در صورت‌جلسۀ اخذ رأی نیز درج و در پایان، ضمیمۀ صورت‌جلسه می‌نمایند.

د- درهرحال چنانچه تعداد برگ‌های رأیِ داخل صندوق، مساوی یا كمتر از تعداد قسمت ویژۀ نظارت یا تعرفۀ مصرف‌شده، یعنی قسمت ثبت مشخصات رأی‌دهنده باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و فقط تعداد برگ‌های رأیِ داخل صندوق در صورت‌جلسه درج می‌شود.

۲ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- درصورتی‌كه در میان آرای ریخته‌شده به صندوق، آرای فاقد مهر انتخابات یا فاقد مهر هیئت‌نظارت وجود داشته باشد، پشت آن‌ها به‌تفكیك با رنگ قرمز، جملۀ «باطل شد» نوشته می‌شود و پس از بسته‌بندی، تعداد هریك در صورت‌جلسه قید می‌گردد.

۳- پس از اجرای مراحل فوق، كلیۀ تعرفه‌های صادرشده و برگ‌های رأی همراه با یك نسخه از صورت‌جلسه داخل صندوق قرار داده می‌شود و صندوق اخذ رأی پس از لفاف، لاك‌ومهر می‌گردد.

۴ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- اعضای شعبه باید ترتیبی اتخاذ نمایند كه كار شمارش تعرفه‌های صادرشده و برگ‌های رأیِ داخل صندوق با حضور نمایندۀ هیئت‌نظارت و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور انجام شده و دراین‌باره مراقبت‌های لازم را به‌عمل آورند. قسمت‌های ویژۀ نظارت برای تحویل به هیئت‌نظارت مربوط، تحویل ناظر شعبه می‌گردد.

۵- اعضای شعبۀ ثبت‌نام و اخذ رأی موظف‌اند همراه با ناظر شعبه و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور و مأموران محافظ صندوق، صندوق یا صندوق‌های محتوی تعرفه و آرا را برای قرائت و شمارش آرا به محل استقرار دستگاه‌های شمارشگر آرا كه از قبل مشخص شده است، حمل نمایند[۲۱] و در صورت عدم‌امكان حضور تمامی اعضای شعبه، حضور رئیس یا نایب‌رئیس آن الزامی است.

۶ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- پس از رسیدن مسئولان شعبه و صندوق اخذ رأی به محل استقرار دستگاه‌های شمارشگر، صندوق اخذ رأی باز و آرای ریخته‌شده در آن كه قبلاً آرای زائد بر تعرفۀ ثبت مشخصات رأی‌دهندگان و قسمت ویژۀ نظارت و آرای فاقد مهر انتخابات یا مهر هیئت‌نظارت از آن‌ها جدا شده است، برای قرائت و شمارش به كاربر دستگاه تحویل داده می‌شود.

۷ (اصلاحی ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸)- كلیۀ موارد فوق باید با رعایت مواد (۱۸)[۲۲]، (۱۹)، (۲۰)، (۲۱)[۲۳] و ماده (۲) قانون الحاق چند ماده به قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی‌ و الحاق یك تبصره به ماده (۲۰) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸[۲۴] باشد.

ششم- مرحلۀ تنظیم صورت‌جلسۀ قرائت و شمارش آرا:

یكم- شیوۀ دستی: (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰) پس از خاتمۀ شمارش و قرائت آرا، صورت‌جلسۀ اخذ رأیِ شعبه در شش نسخه تنظیم و سپس تعداد رأی[۲۵] هریك از دارندگان رأی در صورت‌جلسه نوشته می‌شود. صورت‌جلسه پس از تنظیم، به امضای نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و اعضای شعبۀ اخذ رأی و نمایندۀ هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه و بازرس وزارت‌كشور می‌رسد و بلافاصله یك نسخه از صورت‌جلسه همراه با كلیۀ تعرفه‌های مصرف‌شده و برگ‌های رأیِ قرائت‌شده، داخل صندوق رأی قرار داده می‌شود و پس از پلمب مجدد صندوق (صندوق‌ها) توسط بست‌های اجرایی و نظارت، اعضای شعبۀ اخذ رأی به اتفاق نمایندۀ فرماندار یا بخشدار در معیت مأموران انتظامی، صندوق (صندوق‌های) رأی را به همراه دو نسخه از صورت‌جلسۀ شعبۀ اخذ رأی و تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده و سایر لوازم و مدارك، رسماً تحویل هیئت‌اجرایی یا نمایندۀ آن می‌دهند. اگر در روز اخذ رأی اشكالات و ایراداتی پدید آمده باشد، باید در صورت‌جلسه ذكر گردد و به امضای[۲۶] اعضای شعبه و نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و نمایندۀ هیئت‌نظارت بر حوزۀ انتخابیه و بازرس وزارت‌كشور برسد.

دوم- شیوۀ به‌كارگیری دستگاه‌های شمارشگر رایانه‌ای: پس از خاتمۀ شمارش و قرائت آرا، صورت‌جلسۀ نتایج در شش نسخه تنظیم و به امضای كاربر دستگاه و حداقل رئیس یا نایب‌رئیس شعبه، ناظر هیئت‌نظارت، نمایندۀ فرماندار یا بخشدار و بازرس وزارت‌كشور می‌رسد و بلافاصله یك نسخه از صورت‌جلسه همراه با كلیۀ تعرفه‌های مصرف‌شده و برگ‌های رأیِ قرائت‌شده و یك نسخه از صورت‌جلسۀ تنظیمی در محل شعبه، داخل صندوق رأی قرار داده می‌شود و پس از لفاف‌كردن و لاك‌ومهرشدن صندوق (صندوق‌های) رأی به همراه دو نسخه از صورت‌جلسۀ شعبۀ اخذ رأی و تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده و سایر لوازم و مدارك، رسماً تحویل هیئت‌اجرایی یا نمایندۀ آن می‌گردد. اگر در روز اخذ رأی اشكالات و ایراداتی پدید آمده باشد، باید در صورت‌جلسۀ تنظیمی در محل شعبه، ذكر گردد.

ماده ۶۶- برنامۀ ثبت‌نام، اخذ رأی، قرائت و شمارش آرای مرحله‌دوم:

برنامۀ مرحله‌اول ثبت‌نام، اخذ رأی، قرائت و شمارش آرا با رعایت نكات زیر در مرحله‌دوم تكرار می‌گردد:

۱- چنانچه شناسنامۀ رأی‌دهنده به مهر انتخابات ممهور شده است، باید مربوط‌به همان حوزۀ انتخابیه‌ای باشد كه مرحله‌دوم مراجعه كرده است.

۲- چنانچه رأی‌دهنده در مرحله‌اول به هیچ‌یك از حوزه‌های انتخابیه مراجعه نكرده و شناسنامه‌اش فاقد مهر مرحله‌اول انتخابات باشد، می‌تواند به هریك از حوزه‌های انتخابیه‌ای كه تمایل دارد، مراجعه كند.

۳- شناسنامۀ مراجعه‌كننده به مهر انتخاباتی مرحله‌دوم انتخابات جاری ممهور نشده باشد.

۴- با رعایت مفاد بندهای یادشده، شناسنامۀ رأی‌دهنده به مهر مرحله‌دوم انتخابات جاری ممهور[۲۷] گردد.

ماده ۶۷- هیئت‌های اجرایی بخش‌ها (به‌استثنای بخش‌هایی كه مركز حوزۀ انتخابیه هستند) پس از دریافت كلیۀ صندوق‌های آرا و مدارك و صورت‌جلسات شعب اخذ رأیِ انتخابات بخش، نسبت‌به تنظیم صورت‌جلسۀ جمع آرای شعب بخش در حضور اعضای هیئت‌نظارت در پنج (۵) نسخه اقدام نموده و مدارك، لوازم و صندوق‌ها را به همراه دو نسخه از صورت‌جلسۀ تنظیمی برای ارسال به مركز حوزۀ انتخابیه تحویل بخشدار یا[۲۸] سرپرست بخشداری می‌دهند.

ماده ۶۸- بخشداران سراسر كشور (به‌استثنای بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه) موظف‌اند بلافاصله پس از دریافت صورت‌جلسۀ نتایج اخذ رأی بخش از هیئت‌اجرایی و فرم‌های نتایج آرای شعب ثبت‌نام و اخذ رأی، كلیۀ مدارك و لوازم و صندوق‌های اخذ رأی، به‌انضمام دو نسخه از صورت‌جلسۀ نتایج اخذ رأی بخش و تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده را به فرماندار متبوع خود ارسال تا از آن طریق به هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه تحویل شود.

تبصره- در بخش‌هایی كه تابعیت تقسیماتی و تابعیت انتخاباتی آن‌ها متفاوت است و نیز در بخش‌هایی كه حوزۀ فرعیِ یك بخش دیگر می‌باشند، بخشداران موظف‌اند صورت‌جلسۀ مربوط و سایر مدارك انتخاباتی را مستقیماً به مركز حوزۀ انتخابیۀ ذی‌ربط ارسال نمایند.

ماده ۶۹- فرمانداران حوزه‌های فرعی موظف‌اند بلافاصله پس از دریافت كلیۀ مدارك، لوازم، صندوق‌های اخذ رأی و صورت‌جلسات بخش‌های تابع، نسبت‌به تشكیل جلسۀ هیئت‌اجرایی فرعی در حضور هیئت‌نظارت اقدام و نتیجۀ كلی انتخابات مركز شهرستان و بخش‌های تابع را صورت‌جلسه نمایند.

ماده ۷۰- فرمانداران حوزه‌های فرعی موظف‌اند بلافاصله كلیۀ مدارك و لوازم و صندوق‌های اخذ رأی، به‌انضمام یك نسخه از صورت‌جلسۀ هیئت‌اجرایی فرعی شهرستان و تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده را جهت تحویل به هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه، به فرمانداری مركز حوزۀ انتخابیه ارسال نمایند.

ماده ۷۱- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه پس از دریافت صورت‌جلسات قرائت آرای حوزه‌های فرعی، كلیۀ مدارك و لوازم و صندوق‌های مربوط‌به آن‌ها را در اسرع وقت به هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه تحویل نموده و هیئت‌اجرایی مركز حوزه[۲۹] با حضور هیئت‌نظارت پس از تطبیق نتایج، سریعاً نسبت‌به تنظیم صورت‌جلسۀ مشترك نتیجۀ انتخابات حوزۀ انتخابیه اقدام می‌نماید.

تبصره (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند كلیۀ تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده را كه از حوزه‌های فرعی تحویل گرفته‌اند، همراه با آنچه‌كه در مركز حوزۀ[۳۰] انتخابیه باقی مانده است، تا زمان صدور دستور امحا از طرف وزارت‌كشور در محل امن نگهداری و حفاظت نمایند.

ماده ۷۲ (اصلاحی ۵/ ۱۰/ ۱۳۷۸)- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه پس از دریافت صورت‌جلسۀ نتیجۀ انتخابات، موضوع ماده (۷۱) این آیین‌نامه، بلافاصله آن را به ستاد انتخابات كشور و شورای نگهبان ارسال و سپس نسبت‌به انتشار آگهی نتیجۀ انتخابات در سراسر حوزۀ انتخابیه اقدام می‌نمایند.

ماده ۷۳- هیئت‌های اجرایی حوزه‌های فرعی انتخابات اقلیت‌های دینی بلافاصله پس از دریافت صندوق‌های آرا و مدارك و صورت‌جلسات شعب اخذ رأی انتخابات، با حضور اعضای هیئت‌نظارت شورای نگهبان نسبت‌به تنظیم صورت‌جلسۀ جمع آرای شعب فرمانداری یا بخشداری مربوط در پنج (۵) نسخه اقدام نموده و مدارك، لوازم، صندوق‌ها، صورت‌جلسۀ تنظیمی، تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌نشدۀ باقی‌مانده را جهت اعلام‌نتیجه به فرماندار مركز حوزۀ انتخابیه، تحویل فرماندار یا بخشدار مربوط می‌نمایند.

ماده ۷۴ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- فرمانداران و بخشدارانی كه انتخابات اقلیت‌های دینی را به‌عنوان حوزۀ فرعی برگزار می‌كنند، موظف‌اند بلافاصله پس از دریافت صورت‌جلسۀ نتیجۀ اخذ رأی انتخابات از هیئت‌اجرایی فرعی اقلیت دینی مربوط، مفاد آن را به فرماندار مركز حوزۀ انتخابیۀ ذی‌ربط (تهران یا اصفهان)، اعلام و متعاقباً یك نسخه از اصل صورت‌جلسه، به‌انضمام یك نسخه از نتایج[۳۱] آرای كلیۀ شعب ثبت‌نام و اخذ رأی را با سریع‌ترین وسیله به فرماندار مركز حوزۀ انتخابیه ارسال نمایند.

تبصره- ارسال صندوق‌های رأی و سایر مدارك انتخاباتی مربوط‌به اقلیت‌های دینی به مركز حوزۀ انتخابیه (تهران یا اصفهان) لزومی ندارد و در فرمانداری‌ها یا بخشداری‌های حوزۀ فرعی باقی می‌ماند. بدیهی است در صورت نیاز هیئت‌های اجرایی مراكز حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی به صندوق‌های اخذ رأی و سایر مدارك، فرمانداران و بخشداران حوزه‌های فرعی اقلیت‌های دینی موظف‌اند سریعاً با اعزام پیك ویژه، موارد درخواستی را در اختیار هیئت‌های مذكور قرار دهند.

ماده ۷۵- فرمانداران تهران و اصفهان (مراكز حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی كشور) بلافاصله پس از وصول نتایج اخذ رأی انتخابات حوزه‌های فرعی اقلیت‌های دینی، برای این حوزه‌ها نیز[۳۲] عیناً مواد (۷۱) و (۷۲) این آیین‌نامه را به‌اجرا می‌گذارند.

ماده ۷۶- فرمانداران تهران و اصفهان پس از تنظیم آگهی نتیجۀ انتخابات مربوط‌به اقلیت‌های دینی، بلافاصله ضمن انتشار آگهی مزبور در مركز حوزۀ انتخابیه، متن آن را به‌منظور انتشار در حوزه‌های فرعی نیز به فرمانداران حوزه‌های فرعی اقلیت مربوط اعلام می‌نمایند.

ماده ۷۷- فرمانداران و بخشداران حوزه‌های فرعی اقلیت‌های دینی، بلافاصله پس از وصول متن آگهی نتیجۀ انتخابات از فرمانداران مراكز حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی، به‌منظور اطلاع اقلیت دینی مربوط، نسبت‌به انتشار آن در مهلت مقرر در حوزه‌های فرعی شهرستان یا بخش اقدام خواهند نمود.

فصل هفتم- رسیدگی به شكایات و اعلامنظر شورای نگهبان

ماده ۷۸- درصورتی‌كه در پایان مهلت قانونی هیچ‌گونه شكایتی از انتخابات نرسید، هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه با حضور اعضای هیئت‌نظارت تشكیل‌جلسه داده و مراتب عدم‌وصول شكایت و اظهارنظر درخصوص چگونگی برگزاری انتخابات را صورت‌جلسه می‌نمایند.

ماده ۷۹ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- در صورت وصول شكایت به هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه، شكایات واصل‌شده با توجه به مواد (۶۸) و (۷۰) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مورد رسیدگی قرار گرفته و نتیجه، صورت‌جلسه می‌گردد.

تبصره (الحاقی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- هیئت اجرایی پس از بررسی شكایات و گزارشات با استناد به ماده (۷۰) قانون می‌تواند با تأیید هیئت‌نظارت، آرای یك یا چند شعبه را كه در سرنوشت انتخابات مؤثر نیستند، باطل نماید.

ماده ۸۰- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه بلافاصله سه نسخۀ صورت‌جلسۀ رسیدگی به شكایات دریافتی از هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیه را به ستاد انتخابات كشور و یك نسخه به هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه ارسال می‌دارند.

ماده ۸۱- ستاد انتخابات كشور[۳۳] دو نسخه از صورت‌جلسات واصل‌شده را به هیئت‌مركزی نظارت بر انتخابات جهت بررسی و اعلام‌نظر شورای نگهبان ارسال می‌دارد.

ماده ۸۲- شورای نگهبان نظریۀ خود را در مورد انتخابات هریك از حوزه‌های انتخابیه با رعایت تبصرۀ ذیل ماده (۷۲) قانون به ستاد انتخابات كشور اعلام می‌نماید.

ماده ۸۳- ستاد انتخابات كشور موظف است نظریۀ شورای نگهبان را پس از وصول، بلافاصله به‌منظور اقدام قانونی[۳۴] به فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه ابلاغ نماید.

فصل هشتم- صدور اعتبارنامۀ منتخبان

ماده ۸۴- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند پس از وصول نظریۀ شورای نگهبان درخصوص برگزاری مرحله‌اول انتخابات كه از طریق ستاد انتخابات كشور به آنان ابلاغ شده است، حداكثر ظرف چهل‌وهشت (۴۸) ساعت نسبت‌به تشكیل جلسۀ مشترك هیئت‌اجرایی و هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه اقدام و نتیجۀ نهایی و پایان برنامۀ مرحله‌اول انتخابات را صورت‌جلسه و در صورت داشتن منتخب یا منتخبان در این مرحله از انتخابات، نسبت‌به صدور اعتبارنامۀ آنان اقدام نمایند.

ماده ۸۵- در حوزه‌های انتخابیه‌ای كه اعتبارنامه‌ای برای هیچ‌یك از نامزدهای انتخاباتی مرحله‌اول صادر نمی‌گردد، فرمانداران و بخشداران مراكز این حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از وصول هریك از صورت‌جلسات نتایج قطعی مرحله‌اول انتخابات، دو نسخه از آن را به ستاد انتخابات كشور ارسال، یك نسخه به هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه تسلیم و نسخۀ باقی‌مانده را در پروندۀ حوزۀ انتخابیه نگهداری نمایند.

ماده ۸۶- در حوزه‌های انتخابیه‌ای كه برای منتخبان مرحله‌اول انتخابات اعتبارنامه صادر می‌گردد، فرمانداران و بخشداران مراكز این حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند بلافاصله پس از دریافت صورت‌جلسۀ مربوط، یك نسخه از اعتبارنامۀ تكمیل‌شده را به شخص منتخب یا نمایندۀ وی كه به‌طور كتبی معرفی شده باشد تسلیم و دو نسخه از صورت‌جلسه را همراه با سه نسخه از اعتبارنامه به‌وسیلۀ پیك مطمئن از طریق ستاد انتخابات استان به ستاد انتخابات كشور ارسال و متعاقباً نتیجۀ نهایی انتخابات را به ستاد انتخابات كشور اعلام نمایند. یك نسخه از صورت‌جلسه به هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه[۳۵] تحویل و نسخۀ باقی‌مانده در پروندۀ حوزۀ انتخابیه نگهداری می‌شود.

تبصره ۱- عكس منتخب باید در كلیۀ نسخ اعتبارنامه الصاق و به مهر فرمانداری یا بخشداری مركز حوزۀ انتخابیه ممهور گردد.

تبصره ۲- در اجرای تبصرۀ ذیل ماده (۷۴) قانون، درصورتی‌كه اعضای هیئت‌های اجرایی و نظارت پس از اعلام‌نظر شورای نگهبان از امضای اعتبارنامه خودداری كنند، فرماندار یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه موظف است به‌وسیلۀ پیك مطمئن از طریق ستاد انتخابات استانداری، كلیۀ نسخ اعتبارنامه را برای امضای وزیركشور و رئیس هیئت‌مركزی نظارت سریعاً به ستاد انتخابات كشور تحویل نماید.

تبصره ۳- در اجرای ماده (۷۴) قانون، یك نسخه از اعتبارنامۀ منتخبان توسط ستاد انتخابات كشور به شورای نگهبان ارسال می‌گردد.

تبصره ۴- كلیۀ مراحل اجراییِ پس از اظهارنظر شورای نگهبان در مرحله‌اول، عیناً در مرحله‌دوم تكرار خواهد شد.

فصل نهم- امحای تعرفه و برگهای رأی مصرف شده

ماده ۸۷ (اصلاحی ۲۲/ ۸/ ۱۳۹۰)- وزارت‌كشور موظف است پس از اینكه كار رسیدگی به اعتبارنامه‌های نمایندگی كلیۀ منتخبان در مجلس شورای اسلامی به پایان رسید، دستور امحای تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌شدۀ داخل صندوق‌های رأی و تمامی مهرهای انتخاباتی كلیۀ حوزه‌های انتخابیه را به فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه صادر نماید.

تبصره ۱- وزارت‌كشور می‌تواند به‌منظور گردآوری آمار و اطلاعات مربوط‌به رأی‌دهندگان از قبیل سن، جنس، تاهل و تجرد، سواد و...، قبل از صدور دستور امحای تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌شده، بهره‌برداری لازم از تعرفۀ رأی‌دهندگان را به‌عمل آورد. بدیهی است رعایت مخفی‌بودن آرای رأی‌دهندگان الزامی‌است.

تبصره ۲- به‌منظور حفظ اسناد و مدارك مربوط‌به انتخابات، ستاد انتخابات كشور موظف است ترتیبی اتخاذ نماید كه سه صندوق محتوی تعرفه و برگ‌های رأی و صورت‌جلسۀ نتیجۀ شعب اخذ رأی از هریك از استان‌ها عیناً به مركز اسناد انقلاب اسلامی تحویل گردد.

ماده ۸۸- فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌های انتخابیه موظف‌اند پس از وصول دستور وزارت‌كشور مبنی‌بر امحای تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌شدۀ انتخابات مجلس شورای اسلامی، با حضور اعضای هیئت‌اجرایی و حتی‌الامكان هیئت‌نظارت مركز حوزۀ انتخابیه، نسبت‌به امحای تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌شدۀ انتخاباتِ سراسر حوزۀ انتخابیه به‌نحو مقتضی اقدام و مراتب را صورت‌جلسه نمایند.

تبصره- نظر به اینكه صندوق‌های رأی حوزه‌های فرعی انتخابات اقلیت‌های دینی در محل حوزۀ فرعی نگهداری شده و به مركز حوزۀ انتخابیه ارسال نمی‌گردد، فرمانداران تهران و اصفهان به‌عنوان مراكز حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی موظف‌اند پس از وصول دستور وزارت‌كشور، مراتب را به حوزه‌های فرعی ذی‌ربط ابلاغ نمایند تا[۳۶] حوزه‌های فرعی رأساً در این خصوص اقدام و دو نسخه از صورت‌جلسۀ مربوط را به مركز حوزۀ[۳۷] انتخابیه ارسال نمایند. یك نسخه از این صورت‌جلسه همراه با یك نسخه از صورت‌جلسۀ مربوط‌به مركز حوزۀ انتخابیه توسط فرمانداران تهران و اصفهان به ستاد انتخابات كشور ارسال خواهد شد.

ماده ۸۹- دستورالعمل و فرم‌های مربوط‌به موادِ بخش اجرایی این آیین‌نامه با تصویب وزیركشور قابل‌اجرا می‌باشد.

این متن جانشین تصویب‌نامۀ شمارۀ ۴۹۸۹۴ت۲۲۱۹۰ ﻫ - مورخ ۱۶/ ۹/ ۱۳۷۸ می‌گردد.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] منظور، تبصره «۱» ماده (۱۱) «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ است.

[۲-] ماده ۶۸- علاوه‌بر پرداخت‌های موضوع ماده (۶۵) و تبصره‌های آن و ماده (۶۶) كه حقوق ثابت تلقی می‌گردد فوق‌العاده‌هایی به‌شرح زیر به كارمندان قابل‌پرداخت می‌باشد: ۱- ... . ۷- به‌منظور جبران هزینۀ سفر و مأموریت روزانۀ داخل و خارج از كشور، نوبت‌كاری، جابه‌جایی محل خدمت كارمندان با تشخیص دستگاه اجرایی، كسر صندوق و تضمین، مبالغی با پیشنهاد سازمان و تصویب هیئت‌وزیران به كارمندان پرداخت خواهد شد.

[۳-] تبصره (ابطال‌شده)- چنانچه در حوزه‌های فرعی رئیس ثبت‌احوال و‌جود نداشته باشد، نماینده‌ای از ردۀ تشكیلاتی بالاتر از آن برای عضویت در هیئت‌اجرایی معرفی می‌شود.

[۴-] این ماده در روزنامه‌رسمی كشور و مجموعۀ قوانین منتشره به همین صورت آمده است.

[۵-] منظور از این مصوبه، «قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبین ردصلاحیتشده در انتخابات مختلف» مصـوب ۲۲/ ۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

[۶-] به‌نظر می‌رسد در اینجا به‌جای «قضایی» باید «اجرایی» بیاید؛ چراكه در ماده‌واحدۀ «قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبین ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف» مصـوب ۲۲ /۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در این خصوص، به مراجع «اجرایی و نظارتی» تصریح شده است.

[۷-] منظور از این مصوبه، «قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبین ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف» مصـوب ۲۲/ ۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

[۸-] منظور از این مصوبه، «قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبین ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف» مصـوب ۲۲/ ۸/ ۱۳۷۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام است.

[۹-] به‌موجب بند «۱» مصوبۀ «اصلاح آیین‌نامۀ اجرایی قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی -مصوب ۱۳۷۲» مصوب ۱۳/ ۱۱/ ۱۳۷۸، با الحاق یك تبصره تحت عنوان تبصره «۱» به ماده (۳۶) آیین‌نامه، تبصرۀ آن به‌عنوان تبصره «۲» تغییر یافت.

[۱۰-] تبصره ۳ (ابطال‌شده)- هیئت‌های اجرایی مراكز حوزه‌های انتخابیه می‌توانند با رعایت تبصره‌های «۱» و «۲» این ماده و به‌منظور پرهیز از هرگونه اشتباه در احتساب آرایی كه دارای تشابه اسمی می‌باشند، برای تمامی نامزدها شماره‌ای تعیین تا توسط فرماندار و یا بخشدار مركز حوزۀ انتخابیه در فرم اسامی نامزدها منظور و منتشر گردد.

[۱۱-] منظور، تبصره «۲» فعلی ماده (۳۶) این آیین‌نامه است.

[۱۲-] با توجه به تبصره«۲» ماده(۵۷) «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی»، الحاقی ۱/ ۱۲/ ۱۳۸۶، در وضعیت فعلی اندازۀ مجاز عكس، ۱۰×۱۵ است. همچنین به «قانون تفسیر بند «۲» قانون اصلاح موادی از قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸» مصوب ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۷۸ مجلس شورای اسلامی و «قانون الحاق ماده‌واحده به قانون انتخابات» مصوب ۶/ ۵/ ۱۳۷۰ و اصلاحی ۲۷/ ۱۲/ ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی و «قانون تفسیر قانون الحاق ماده‌واحده به قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب ۶/۵/۱۳۷۰» مصوب ۱۴/ ۱۲/ ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی مراجعه كنید.

[۱۳-] ماده ۴۵ (محذوف)- نوشتن مطالب تبلیغاتی در صدر و ذیل دو فرم عكس مجاز، بلامانع است.

[۱۴-] این واژه به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور به‌صورت «شهرها» آمده است.

[۱۵-] تبصره ۳ (محذوف)- استثنائاً در انتخابات سراسری ششمین دورۀ مجلس شورای اسلامی در حوزۀ انتخابیۀ تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر، تعداد شعب ثبت‌نام و اخذ رأی مرحله‌دوم انتخابات با درنظرگرفتن پراكندگی حوزۀ انتخابیه می‌تواند با نظر هیئت‌های اجرایی و ‌نظارت حداكثر به میزان یك سوم (۱/۳)‌ تعداد شعب مرحله‌اول كاهش داده شود.

[۱۶-] به‌نظر می‌رسد در اینجا به‌جای «نمایند» باید «می‌نمایند» بیاید.

[۱۷-] بند ۳ (محذوف)- وزارت‌كشور می‌تواند به‌منظور گردآوری آمار و اطلاعات مربوط‌به رأی‌دهندگان از قبیل جنس، سن و...، فرم‌های جداگانه‌ای تهیه نماید. نمایندۀ فرماندار - بخشدار یا یكی از اعضای شعبه موظف‌اند فرم‌های اطلاعات آماری را هنگام ثبت‌نام از رأی‌دهندگان تكمیل نمایند. این فرم‌ها در پایان، بدون آنكه در داخل صندوق اخذ رأی انداخته شود، حسب مورد به بخشداری یا فرمانداری مربوط تحویل داده خواهد شد. نتایج این فرم‌ها هیچ‌گونه اعتبار و سندیت و تأثیری در روند محاسبۀ نتایج آرای انتخابات نخواهد داشت.

[۱۸-] به‌نظر می‌رسد در اینجا به‌جای «انتخاب» باید «انتخابات» بیاید.

[۱۹-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۲۰-] در اینجا به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور حرف «و» آمده است.

[۲۱-] این واژه به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور به‌صورت «نماینده» آمده است.

[۲۲-] ماده ۱۸ (محذوف)- در موارد ذیل با تأیید هیئت‌نظارت حوزۀ انتخابیۀ مربوطه، برگ‌های رأی، باطل ولی جزء آرای مأخوذه محسوب شده و مراتب در صورت‌جلسه، قید و آرای مذكور ضمیمۀ صورت‌جلسه خواهد شد:

۱- آرا، ناخوانا باشد.

۲- آرایی كه از طریق خرید و فروش به‌دست آمده باشد.

۳- آرایی كه كلاً حاوی اسامی غیر از نامزدهای تأییدشده باشد.

۴- آرایی كه سفید به صندوق ریخته شده باشد.

تبصره- در حوزه‌هایی كه تعداد نمایندگان مورد نیاز بیش از یك نفر باشد، فقط اسامی ناخوانا باطل خواهد شد.

[۲۳-] منظور از مواد (۱۸)، (۱۹)، (۲۰) و (۲۱) در اینجا، مواد مزبور از «قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی» مصوب ۷/ ۹/ ۱۳۷۸ است؛ لذا به‌نظر می‌رسد در اینجا باید «قانون» افزوده شود.

[۲۴-] با اصلاحات صورت‌گرفته در این بند، واژۀ «قانون» در اینجا باقی مانده است كه به‌دلیل بی‌معنابودن حذف شد.

[۲۵-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۲۶-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۲۷-] این واژه به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۲۸-] این واژه به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۲۹-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۰-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۱-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۲-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۳-] در اینجا به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور حرف «و» آمده است.

[۳۴-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۵-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۶-] عبارت «حوزه‌های انتخابیۀ اقلیت‌های دینی موظف‌اند پس از وصول دستور وزارت‌كشور، مراتب را به حوزه‌های فرعی ذی‌ربط ابلاغ نمایند تا» در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.

[۳۷-] این واژه در روزنامه‌رسمی كشور نیامده ولی در مجموعه‌های منتشرشدۀ رسمی قوانین و مقررات آمده است.


 






 

قانون منع نامزدی مجدد منتخبین حوزه‌هایی كه اعتبارنامۀ آنان به علت عدم‌صلاحیت شخص در مجلس شورای اسلامی رد شده است مصوب ۳۰/ ۷/ ۱۳۶۵ مجلس شورای اسلامی

 

ماده‌واحده- منتخبین حوزه‌های انتخابیۀ مجلس شورای اسلامی كه اعتبارنامۀ آنان به علت عدم‌صلاحیت شخص در مجلس شورای اسلامی رد ‌می‌شود، نمی‌توانند در انتخابات همان دورۀ مجلس شورای اسلامی شركت نمایند.

قانون فوق مشتمل بر ماده‌واحده در جلسۀ روز پنجشنبه بیست‌ و چهارم مهرماه یك‌هزاروسیصدوشصت‌وپنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در ‌تاریخ ۳۰/ ۷/ ۱۳۶۵ به‌تأیید شورای نگهبان رسیده است.


 






 

آیین‌نامۀ اجرایی قانون تغییر حوزۀ انتخابیۀ داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی مصوب ۱۴/ ۲/ ۱۳۸۴ هیئت‌وزیران با اصلاحات بعدی

 

هیئت‌وزیران در جلسۀ مورخ ۱۴/ ۲/ ۱۳۸۴ بنا به پیشنهاد شمارۀ ۶۱/ ۶/ ۱/ ۱۰۳۳۵ مورخ ۳۱/ ۱/ ۱۳۸۴ وزارت‌كشور و به استناد تبصره «۵» ماده‌واحدۀ قانون تغییر حوزۀ انتخابیۀ داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی -مصوب ۱۳۸۲-

آیین‌نامۀ اجرایی قانون یادشده را به‌شرح زیر تصویب نمود:

ماده ۱ (اصلاحی ۲۵/ ۸/ ۱۳۸۴)- پس از ابلاغ مراتب تأییدصلاحیت به داوطلب ذی‌ربط، موضوع تبصره «۲» ماده (۵۲) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی‌، داوطلب مذكور فقط برای یك بار حداكثر تا پانزده روز قبل از روز اخذ رأی می‌تواند درخواست تغییر حوزۀ انتخابیۀ خود را به وزارت‌كشور و یا مركز حوزۀ انتخابیه‌ای كه در آن ثبت‌نام نموده ‌است‌، تسلیم نماید.

ماده ۲- وزارت‌كشور و یا فرماندار و رئیس هیئت‌اجرایی حوزۀ انتخابیۀ ذی‌ربط موظف است درخواست داوطلب را همراه با نسخه‌ای از مدارك ثبت‌نام حداكثر ظرف یك روز به حوزۀ انتخابیۀ جدید و مورد درخواست ارسال نماید.

ماده ۳- هیئت‌اجرایی مركز حوزۀ انتخابیۀ جدید موظف است حداكثر ظرف دو روز پس از دریافت ‌درخواست، نسبت‌به رسیدگی به صلاحیت داوطلب براساس تبصره‌های «۲» و «۳» ماده‌واحدۀ قانون تغییر حوزۀ انتخابیۀ داوطلبان نمایندگی مجلس شورای اسلامی، اقدام و مراتب را طی صورت‌جلسه‌ای به هیئت‌نظارت استان اعلام نماید.

ماده ۴- هیئت‌نظارت استان موظف است حداكثر ظرف دو روز پس از دریافت صورت‌جلسۀ رسیدگی به صلاحیت داوطلب از هیئت‌اجرایی، با كسب نظر از هیئت‌مركزی نظارت، نظر خود را درخصوص تأیید یا رد صلاحیت داوطلب طی صورت‌جلسه‌ای به هیئت‌اجرایی اعلام نماید. هیئت‌مركزی نظارت هم‌زمان نظر خود را به شورای نگهبان نیز اعلام خواهد كرد.

ماده ۵- شورای نگهبان نظر خود را درخصوص تأیید یا رد صلاحیت داوطلب، موضوع تبصره «۱» ماده‌واحدۀ قانون مزبور، در مهلتی به وزارت‌كشور اعلام خواهد كرد تا درصورتی‌كه صلاحیت داوطلبی در مراحل ‌قبلی تأیید شده است و اكنون رد شده است‌، بتواند براساس مصوبۀ مجمع تشخیص مصلحت نظام [۱]‌ درخواست رسیدگی مجدد نماید.

ماده ۶- وزارت‌كشور موظف است بلافاصله نظر تأیید یا رد صلاحیت داوطلب را به حوزۀ انتخابیۀ‌ جدید ابلاغ نماید.

ماده ۷- در اجرای تبصره«۱» ماده‌واحدۀ قانون مذكور، داوطلبان مشمول این تبصره می‌توانند حداكثر ظرف ۲۴ ساعت پس از دریافت ابلاغ، موضوع تبصره «۲» ماده (۵۲) قانون مزبور[۲]، درخواست تغییر حوزۀ انتخابیۀ خود را به وزارت‌كشور یا مركز حوزۀ انتخابیه تسلیم نمایند.

ماده ۸- موضوع مواد (۲)، (۳) و (۴) برای داوطلبان مشمول تبصره«۱» ماده‌واحدۀ قانون یادشده نیز اعمال خواهد شد.

ماده ۹ (اصلاحی ۲۵/ ۸/ ۱۳۸۴)- شورای نگهبان نظر نهایی خود را درخصوص تأیید یا رد صلاحیت مشمولان تبصره‌های «۱» و «۲» ماده‌واحدۀ قانون مذكور، قبل از انتشار اسامی نامزدها و آغاز تبلیغات انتخاباتی به وزارت‌كشور اعلام خواهد كرد.

ماده ۱۰- درصورت رد درخواست تغییر حوزۀ انتخابیۀ داوطلب توسط هیئت‌اجرایی و یا هیئت‌مركزی ‌نظارت و شورای نگهبان، تأییدصلاحیت داوطلب برای حضور در انتخابات در حوزۀ انتخابیۀ اولیه به قوت خود باقی است‌.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] منظور، «قانون لزوم رسیدگی دقیق به شكایات داوطلبین ردصلاحیت‌شده در انتخابات مختلف» است.

[۲-] منظور، قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی‌ است.


 






 

تصویب‌‌نامه درخصوص مستثنی‌نمودن[۱] اعتبارات مربوط‌به انجام انتخابات مجلس شورای اسلامی از شمول قانون محاسبات عمومی مصوب ۱۱/ ۱۱/ ۱۳۶۶ هیئت‌وزیران

 

هیئت‌وزیران در جلسۀ مورخ ۱۱/ ۱۱/ ۱۳۶۶ بنا به پیشنهاد شمارۀ ۴۳۴۷۷/ ۱/ ۲۲ مورخ ۸/ ۱۱/ ۱۳۶۶ وزارت‌كشور و به‌استناد ماده (۷۸) قانون محاسبات عمومی[۲] مصوب ۱/ ۶/ ۱۳۶۶ مجلس شورای اسلامی[۳] تصویب نمودند:

اعتبارات مربوط‌به انجام انتخابات مجلس شورای اسلامی از شمول قانون محاسبات عمومی مستثنی و مصرف آن تابع قانون نحوۀ هزینه‌كردن اعتباراتی كه به‌موجب قانون از رعایت قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند، مصوب ۶/ ۱۱/ ۱۳۶۴ مجلس شورای اسلامی[۴]، خواهد بود.

 


پی نوشت‌ها:

[۱-] این واژه به‌اشتباه در روزنامه‌رسمی كشور به‌صورت «مستثنی‌نمود» آمده است.

[۲-] عنوان صحیح این قانون، «قانون محاسبات عمومی كشور» است.

[۳-] ماده ۷۸- در مورد مخارج مربوط‌به حوادث مهم و ناگهانی مملكتی از قبیل جنگ، آتش‌سوزی، زلزله، سیل، بیماری‌های همه‌گیر و بیماری‌های مربوط‌به حوادث فوق، حصر اقتصادی و همچنین موارد مشابه كه به فرمان رهبر یا شورای رهبری به‌عنوان ضرورت‌های اسلامی و یا مملكتی اعلام گردد، رعایت مقررات این قانون الزامی نیست و تابع «‌قانون نحوۀ هزینه‌كردن اعتباراتی كه به‌موجب قانون از شمول قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت مستثنی هستند» می‌باشد. گزارش امر باید در اولین جلسۀ مجلس شورای اسلامی توسط نخست‌وزیر تقدیم گردد.

[۴-] «ماده‌واحده- مصرف اعتبارات جاری و عمرانی كه به‌نحوی از انحا از قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی دولت و یا آیین‌نامۀ معاملات دولتی مستثنی بوده و تابع مقررات خاص گردیده است (به‌استثنای هزینه‌های جنگی كه با رعایت تبصره «۹» و «۴۵» قانون بودجۀ سال ۱۳۶۴ انجام می‌گیرد) تحت ضوابط زیر مجاز می‌باشد:

الف- مبادلۀ موافقت‌نامۀ دستگاه‌ها با وزارت برنامه و بودجه در مورد هریك از برنامه‌ها و طرح‌ها و فعالیت‌ها و پروژه‌ها الزامی است و دستگاه‌های اجرایی مكلف به رعایت موارد مندرج در موافقت‌نامه‌های مذكور می‌باشند.

ب- مسئولیت تشخیص و تعهد و تسجیل و صدور حواله در مورد دستگاه‌های اجرایی و نهادهای انقلاب اسلامی، حسب مورد به‌عهدۀ وزیر یا بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط و یا مقامات مجاز از طرف آن‌ها خواهد بود.

ج- وجوه لازم برای انجام هزینه از محل اعتبارات مندرج در بودجۀ سالیانه، در مورد دستگاه‌های اجرایی كه دارای ذی‌حساب هستند، با درخواست وجه از طرف ذی‌حساب و در مورد دستگاه‌هایی كه طبق قانون فاقد ذی‌حساب هستند، با درخواست وجه از طرف مسئول امور مالی كه توسط دستگاه ذی‌ربط به وزارت امور اقتصادی و دارایی معرفی شده و یا خواهد شد، توسط خزانه به حساب بانكی دستگاه مربوط كه از طرف خزانه، در تهران در بانك مركزی جمهوری اسلامی ایران و در شهرستان‌ها در یكی از شعب بانك ملی ایران افتتاح شده و یا خواهد شد، واریز می‌گردد. حساب‌های مذكور با حداقل دو امضای مجاز كه یكی از آن‌ها حسب مورد امضای ذی‌حساب یا مسئول امور مالی مربوط خواهد بود، قابل‌استفاده می‌باشد.

د- نصاب و نحوۀ انجام معاملات با رعایت صرفه و صلاح دولت به‌شرح زیر می‌باشد:

۱- معاملات تا مبلغ یك‌میلیون ریال به مسئولیت مأمور خرید.

۲- معاملات از  ۰۰۰/ ۰۰۰/ ۱ ریال تا ۰۰۰/۰۰۰/ ۵ ریال با تأیید مأمور خرید یا واحد تداركاتی حسب مورد و تصویب بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز از طرف او.

۳- معاملات بیش از پنج‌میلیون ریال به تأیید و مسئولیت وزیر ذی‌ربط یا بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذی‌ربط یا مقامات مجاز از طرف ایشان.

ه‍- میزان پیش‌پرداخت كه از ۴۰ درصد تجاوز نخواهد كرد و تنخواه‌گردان و سپردۀ حسن انجام كار و همچنین نوع و میزان تضمینی كه می‌بایست در قبال پیش‌پرداخت و یا حسن انجام كار اخذ گردد، به تشخیص و مسئولیت بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز از طرف او خواهد بود.

و- كلیۀ اسناد هزینه‌های انجام‌شده باید متكی به مدارك زیر باشد:

۱- تنظیم قرارداد و یا گرفتن فاكتور الزامی است، مگر در موارد اضطراری كه نیاز به تأمین كالا از قبل قابل‌پیش‌بینی نباشد و خرید به اندازۀ رفع اضطرار صورت گیرد و دولت و مؤسسات وابسته به دولت و شهرداری‌ها و بانك‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی در تولید و توزیع آن به‌نحوی از انحاء مداخله و یا مباشرت نداشته باشند. تشخیص موارد اضطراری و تعیین میزان آن به‌عهدۀ وزیر و یا بالاترین مقام دستگاه‌های فوق یا مقام مجاز از طرف آن‌ها خواهد بود.

۲- در مورد خریدهای داخلی، فاكتور خرید یا صورت‌مجلس خرید با رعایت مفاد بند «۱» فوق، رسید انبار یا صورت‌مجلس تحویل كالا.

۳- در مورد خریدهای خارجی، اعلامیۀ بانك و در موارد جزئی، صورت‌حساب فروشندۀ مدارك ترخیص كالا از گمرك و رسید انبار یا صورت‌مجلس تحویل كالا.

۴- در مورد پرداخت حقوق و دستمزد و مزایا و هر نوع پرداخت پرسنلی دیگر، گواهی انجام كار از طرف مقامات مجاز و امضای گیرندۀ وجه یا گواهی بانك دایر بر واریز وجه به حساب بانكی ذی‌نفع.

۵- مصرف اعتبار هزینه‌های خارج از كشور با امضای وزیر یا بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذی‌ربط و امضای مسئول امور مالی آن دستگاه به هزینۀ قطعی منظور خواهد شد.

۶- در مورد كارهایی كه به پیمانكار محول می‌شود، قرارداد مربوط و تأییدیۀ تحویل كالا و یا انجام خدمت موضوع قرارداد توسط بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز از طرف او.

ز- دستگاه‌های اجرایی مكلف‌اند حساب این قبیل اعتبارات را نگهداری و در مواعدی كه از طرف دیوان محاسبات كشور تعیین و اعلام می‌شود، به دیوان مزبور و وزارت امور اقتصادی و دارایی ارائه نمایند و دیوان محاسبات كشور حساب مذكور و اسناد مربوط را رسیدگی خواهد كرد.

ح- اموالی كه از محل اعتبارات موضوع این قانون خریداری می‌شود، اموال دولتی محسوب می‌گردد.

ط- تعریف اصطلاحاتی كه در این قانون به‌كار رفته است، تابع تعاریف مندرج در قوانین و مقررات مربوط می‌باشد.

ی- وزرا و استانداران و رؤسای دستگاه‌های اجرایی و كمیتۀ انقلاب اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی و دفتر تبلیغات قم، نهضت سوادآموزی، بنیادشهید، بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی، امور امداد امام(ره) و هر مؤسسه و نهاد دیگری كه از درآمدهای عمومی استفاده نمایند، مكلف‌اند فهرست هزینه‌ها و عملیاتی را كه در وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و نهادهای انقلابی زیر نظر آن‌ها، به‌موجب مجوزهای قانونی خاص خارج از مقررات قانون محاسبات عمومی و سایر مقررات عمومی و یا از محل اعتبار ماده (۱۷) انجام می‌شود، همراه با گزارش توجیهی، هر چهار ماه یك بار از طریق نخست‌وزیر به كمیسیون برنامه و بودجه و سایر كمیسیون‌های مربوط مجلس شورای اسلامی ارسال دارند.

ك- ذی‌حسابی‌ها و مسئولان كلیۀ دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند تا پایان فروردین‌ماه هر سال، ماندۀ وجوه استفاده‌نشده و ماندۀ تنخواه‌گردان مشمول این قانون را به خزانه واریز نمایند. وزارت امور اقتصادی و دارایی در خاتمۀ مهلت مذكور در فوق، فهرست وجوه استفاده‌نشدۀ موضوع این قانون را به اطلاع وزارت برنامه و بودجه و دیوان محاسبات كشور خواهد رساند.

ل- تخلف از این قانون، تصرف غیرمجاز در اموال دولتی محسوب می‌گردد و درصورتی‌كه موجب تضییع مالی از دولت شده باشد، متخلف به پرداخت معادل میزان مورد تخلف طبق موازین شرعی و تعزیر مطابق نظر حاكم شرع محكوم خواهد شد.

م- آیین‌نامۀ اجرایی این قانون با رعایت مراتب فوق، حداكثر ظرف مدت یك ماه از تاریخ تصویب این قانون، حسب مورد نیاز، بنا به پیشنهاد وزیر یا وزرای مربوط و تأیید وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت برنامه و بودجه، به‌تصویب هیئت‌وزیران خواهد رسید.»

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
* captcha:
آخرین اخبار

گزارش تصویری نشست خبری سخنگوی شورای نگهبان در مشهد مقدس

دکتر کدخدایی سالگرد تأسیس خبرگزاری تسنیم را تبریک گفت

دکتر دهقان: هیئت‌های نظارت نتایج بررسی‌های خود را مستند کنند/ برکات حضور آیات جنتی و یزدی در شورای نگهبان

گزارش تصویری روز دوم همایش سراسری هیأت‌های نظارت بر انتخابات

دکتر کدخدایی سالگرد تأسیس خبرگزاری ایسنا را تبریک گفت

ناظران شورای نگهبان با چشمان باز عملکرد مجریان انتخابات را نظاره‌گر هستند/ اگر تخلفی صورت گیرد بدون مماشات برخورد صورت می‌گیرد

توصیه دکتر کدخدایی به رئیس جمهور: مشارکت گسترده، از رهگذر اجرای صحیح قوانین حاصل می‌شود نه حاشیه سازی

صرف انتقاد از شورای نگهبان موجب عدم صلاحیت نخواهد بود/ پاسداری از حقوق و آزادی های مردم باید از مجرای قانون انجام شود

سردار اشتری: به هیچ عنوان اجازه نمی‌دهیم خدشه‌ای به امنیت انتخابات وارد شود/ هیچ کس حق ندارد حرفی بزند که منجر به ناامنی شود

حجت‌الاسلام مروی: هر زمان شورای نگهبان جلوی نفوذی‌ها را می‌گیرد، دشمن هیاهو می‌کند/ رئیس‌جمهور نباید کام مردم را تلخ می‌کرد

پربازدید ها

برای شنیدن راهکارهای مفید گوش شنوا داریم اما توجهی به باج‌خواهی و لابی نمی‌کنیم/ شورای نگهبان برای کسی فرش قرمز پهن نمی‌کند

امنای ملّت و امّت؛ گذری بر تاریخچه شورای نگهبان

احراز هویت در انتخابات مجلس قطعا الکترونیکی خواهد بود

قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی

گزارش تصویری جلسه شورای نگهبان ۶ شهریور ۱۳۹۸

نظر شورای نگهبان درباره ۲۰ مصوبه و اساسنامه/از طرح تشدید مجازات اسیدپاشی تا طرح ساماندهی صنعت خودرو

پیشنهاد دکتر کدخدایی برای تشکیل یک نهاد ملی به‌منظور نظارت بر انتخابات شورا‌ها

موشن گرافی|معرفی شورای نگهبان و نحوه انتخاب اعضاء

گزارش تفصیلی شورای نگهبان پیرامون دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری

شورای نگهبان در اعمال وظیفه قانونی خود به صف‌بندی‌های سیاسی وارد نمی‌شود/ سه ملاک شورا در فرایند نظارت بر انتخابات