نکته‌ای فقهی از آیت الله مدرسی یزدی در رابطه با جنگ تجاوزکارانه آمریکایی صهیونی

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی شورای نگهبان، متن پیام آیت‌الله سید محمدرضا مدرسی‌یزدی عضو فقهای شورای نگهبان به شرح زیر است:

باسمه تعالی

الحمدللّه ربّ العالمین و صلّی الله علی محمّد وآله الطّاهرین

نکته‌ای فقهی در رابطه با جنگ تجاوزکارانهٔ آمریکایی صهیونی ضدّ جمهوری اسلامی ایران و بلکه همهٔ کشور‌های منطقه و حتّی همهٔ مسلمانان

دشمن تبهکارِ بدون هیچ‌گونه شرافت، با استفاده از پایگاه‌های نظامی خود در منطقه و عمدتاً کشور‌های جنوبی خلیج فارس و همدستی آشکار و پنهان تعدادی از دولت‌های دست‌نشاندهٔ آنها هر جنایتی را مرتکب می‌شود. نیرو‌های مسلّح قهرمان ما نیز این تجاوز را بحمداللّه با قدرت پاسخ داده و ضربات سنگین‌تری را به متجاوزان و همدستان و مزدورانشان وارد آورده‌اند و این مقتضای درک هر عقل سلیم و آیهٔ مبارکهٔ:

«مَنِ اعْتَدىٰ عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدیٰ عَلَیْکُمْ» [البقرة: ۱۹۴](پس هر‌کس بر شما تعدّى کرد، همان‌گونه که بر شما تعدّى کرده، بر او تعدّى کنید.)

و سایر آیات و روایات مبارکه می‌باشد، ولی نکته‌ای در اینجا وجود دارد که مبادا برخی در اشتباه قرار گیرند که پاسخ تجاوزِ متجاوز فقط به همان اندازۀ ضربهٔ او می‌باشد و مسئلهٔ جنگ را با مسئلهٔ قصاص اشتباه بگیرند.

برای روشن شدن این مطلب حاصل کلمات امام خمینی (أعلی اللّه مقامه) را که به مناسبتی در تبیین این آیهٔ مبارکه ذکر کرده‌اند، یادآوری می‌کنیم:

این آیهٔ کریمه یا مختصّ به قتال و جنگ است یا حدّاقل یکی از مصادیق آن جنگ است و از‌آنجا‌که در جنگ، مماثلت در متعدّیٰ‌به - نوع عملی که تجاوز به آن تحقّق یافته است - امکان ندارد، یعنی نمی‌توان گفت: به اندازه‌ای که آنها تیر انداخته‌اند، شما هم تیر بیندازید، به‌اندازه‌ای که آنها از شما کشتند، شما هم از آنها بکشید، اگر تیر آنها به عضو خاصّی از بدن شما اصابت کرد، شما نباید از آن عضو تعدّی کنید و...، به‌ناچار آیه نظر به مماثلت و مشابهت در اصل اعتداء دارد که اگر مثلاً با شما جنگیدند، شما هم با آنان بجنگید، اگر حرمت ماه حرام و سرزمین حرام را رعایت نکردند و با شما جنگیدند، شما نیز با آنان بجنگید. نظیر اینکه گفته شود: اگر آنان قرارداد را رعایت نکردند، شما نیز رعایت نکنید؛ نه اینکه به اندازه‌ای که آنان رعایت نکردند، شما رعایت نکنید! [البیع، ج ۱، ص ۴۸۰]و بنده اضافه می‌کنم:

اعتداء و تجاوزِ دشمنان به جنگ است و جنگ، غلبه و تسلیم کردن طرف مقابل است - چنان‌که بار‌ها متجاوزان اعلان کرده‌اند - و مثلِ این اعتداء و تجاوز، غلبه بر آنان و تسلیم کردن آنهاست.

اضافه بر این، هرچند حرب و جنگ به معنای تجویز هر عملی می‌باشد که وسیله برای غلبه است، اعمّ از کشتن، اسیر گرفتن، تخریب یا غارت اموال و...، امّا در جنگ نیز قوانین و محدودیّت‌هایی فی‌الجمله میان عقلاء یا میان برخی ملّت‌ها و نیز در اسلام مورد پذیرش قرار گرفته است؛ مانند عدم جواز کشتن کودکان خردسال، کهن‌سالان ناتوان و حتّی زنان که اگر کسی از آن تجاوز کند، متعدّی است و این آیهٔ کریمه می‌فرماید: اگر آنان اعتداء و تجاوز کردند و علاوه بر اصل جنگ مرتکب جنایت جنگی هم شدند، شما هم به مثل اعتداءِ آنان مقابله به مثل کنید؛ یعنی دیگر دست شما بسته نیست. بلی، ممکن است شارع مقدّس بعضی موارد را حتّی از این مقابله به مثل استثنا کند؛ همچون مُثله کردن؛ چنان‌که در قضیّهٔ شهادت حضرت حمزهٔ سیّدالشهداء در اُحد رخ داد و مُثله کردن در مقام مقابله به مثل هم از جانب خداوند دعوت به صبر از آن شد، ولی قاعدهٔ کلّی، جواز مقابله به مثل است؛ خصوصاً در مواردی که برای دفاع راه دیگری نباشد که واجب متعیّن خواهد بود.

اللّهمّ انصر الإسلام و المسلمین و اخذل الکفّار و المنافقین و المعاندین.

اللّهمّ افتح لنا فتحاً مبیناً یسیراً سریعاً.

اللّهمّ أهلک أعدائنا و اجعل ثارنا علیٰ من ظلمنا.

بجاه محمّدٍ و آله الطّاهرین و عجّل لولیّک الفرج و العافیة.

سیّد محمّدرضا مدرّسی (۱۴۰۵/۰۱/۰۷)

انتهای پیام/