آیتالله اعرافی در دانشگاه قم:
اطلاعات تولید شده در علوم اسلامی در دسترس همه قرار بگیرد / ضرروت بکارگیری هوش مصنوعی در مطالعات اسلامی
مدیر حوزههای علمیه با بیان اینکه اطلاعات تولید شده در علوم اسلامی برای دسترسی عموم آزاد نیست، گفت: این اطلاعات آزاد شود و از حبس درآید و با پروژههای اساسی در قالب فناوریهای پیشرفته و هوش مصنوعی مورد استفاده قرار بگیرد تا موجب تحولات بزرگ در مطالعات اسلامی شود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شورای نگهبان به نقل از خبرگزاری حوزه، آیتالله اعرافی مدیر حوزه های علمیه کشور، امروز (شنبه ۶ بهمن ۱۴۰۳) در افتتاحیه اجلاس بینالمللی مدیران مراکز آموزشی و پژوهشی حوزه علوم و مطالعات اسلامی ایران در تالار شیخ مفید(ره) دانشگاه قم با بیان اینکه در عصر جدید مطالعات جدیدی در حوزه دین شناسی و مرتبط با مطالعات دینی شاهدیم، ابراز کرد: این فعالیتها به عنوان مطالعات و ناظر به علوم اسلامی یا پدیده دین شکل گرفته است. این شکل جدید از مطالعات است که قابل توجه و تامل است.
عضو شورای عالی حوزه های علمیه افزود: در اعصار پیشین دو نوع مطالعه دینی داشتیم؛ مطالعات پیشادینی که از حوزه مبادی میآمد تا براساس آن به ساحت دین راه یافت. توجه به این نکته ضروری است که دینداری بدون مطالعه پایه عقلی و آزاد و مستقل اعتبار ندارد. یعنی بدون مبادی عقلی که در فلسفه و کلام عقلی مطرح میشود نمیتوان به ساحت دین از جمله دین اسلام دست یافت.
آیت الله اعرافی با تاکید بر اینکه اگر دین تعقلی بخواهد شکل بگیرد و تعبد هم در آن به وجود آید و عقلانی باشد، مطالعات پایه را طلب میکند، ادامه داد: نوع دوم مطالعاتی که در سابقه علوم اسلامی پیشینه بلندی دارد مطالعات پس از پذیرش موضوعات دینی است. در این حوزه، دامنه بزرگی از معارف دینی شکل میگیرد و بخشی از آن، کلام نقلی یا مباحث مربوط به شرع و اخلاق و تفسیر و حدیث است.
مدیر حوزههای علمیه کشور به نوع سومی از مطالعات دینی که در دنیای معاصر رشد پیدا کرده و اهمیت بالایی یافته است نیز اشاره کرد و گفت: مطالعات پسادینی سویه دیگری است که محقق با استفاده از آن، دین را به عنوان حوزه معرفتی مورد بحث قرار میدهد. این نگاه ثانوی و متأخر، گاهی به منابع و مصادر تعلق می گیرد. در مطالعات اسلامی در حوزه پیشادینی، میان دینی و پسادینی باید فعالیت جدی داشته باشیم.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: در دنیای امروز نگاه پسادینی رشد کرده و دارای ارزش است، اما گاهی بیش از اندازه به آن اعتبار داده می شود یا در مواقعی مورد بی توجهی قرار میگیرد. مطالعات تطبیقی و مقایسهای نیز در این عرصه دارای اهمیت است. مطالعات ادیان و مذاهب در این حوزه اهمیت زیادی دارد و می تواند عرصه های جدیدی بگشاید. بنابراین باید گسترش یابد و مسالهای را حل و افقهایی را باز کند.
آیت الله اعرافی با اشاره به ضرورت مطالعات تطبیقی در حوزه علوم انسانی و غیر علوم انسانی و مناسبت آن با دین ابراز کرد: بدون تردید نیاز داریم مطالعات اسلامی را فعال تر کنیم. امروز علوم و دانش به رقابت با علوم دینی وارد شده است که باید در این رقابت حرفی برای گفتن داشته باشیم و در مصادیق باید وارد مباحثه شویم. باید توجه داشت که مطالعه تطبیقی آفاق جدیدی را میگشاید که با سایر علوم نیز میتواند کمک کند.
مدیر حوزه های علمیه کشور با بیان اینکه تعدد و تنوع متدلوژیک و روش شناسی و مناهج تحقیق در علوم اسلامی وجود دارد، گفت: ما در دنیای جدید روشهای تحقیق و مطالعه فراوانی داریم که بخشهایی از آن در علوم اسلامی نیز مورد توجه قرار میگیرد. در دنیای درون دینی، علم اصول داریم که صاحب منهج هزار سالهای است که قواعد دارد و هیچ تحقیق اسلامی بدون آشنایی با علم اصول نمیتواند اتقان لازم را داشته و کامل باشد.
آیت الله اعرافی در ادامه بیان کرد: نگاه خودبسندگی و اکتفا و هر آنچه که در اصول ما وجود دارد، کار درستی نیست. هر مبحث جدید در دنیا که برای شناخت کتاب و سنت و دین باز شود و چیزی به این روش شناسی اضافه شود، قابل اعتنا و مهم است.
عضو شورای عالی حوزه های علمیه با تاکید بر لزوم استفاده از فناوریهای جدید در مطالعات اسلامی، گفت: در این رابطه میباید از فناوریهای پیشرفته همچون هوش مصنوعی به درستی بهره برد. در علوم و معارف باید تحولات علمی و فناوری با مداقهها و مراقبتهایی که لازم است انعکاس یابد. تحولات جدید فناوری چیزی فراتر از یک ابزار است، چراکه ابعاد جدیدی به وجود آورده است. در این بخش ما ضعف داریم.
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه اطلاعات تولید شده در علوم اسلامی برای دسترسی عموم آزاد نیست، گفت: این اجلاس میتواند تصمیم اساسی بگیرد که این اطلاعات آزاد شود و از حبس درآید و با پروژههای اساسی در قالب فناوریهای پیشرفته و هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد تا موجب تحولات بزرگ در مطالعات اسلامی شود.
آیت الله اعرافی با اشاره به اینکه فناوریهای جدید هم به مثابه موضوع و هم ابزار و هم تحول کننده شرایط، می تواند مورد توجه قرار بگیرد، ابراز کرد: آفاق پیش روی مطالعات اسلامی وسیع است. کاربست مطالعات گوناگون در دینداری و ترویج دین و دین شناسی در میدان شروع شده است که قابل تعمیق است اما کمتر به آن توجه کرده ایم.
مدیر حوزههای علمیه کشور ابراز کرد: به هم پیوستگی مراکز مطالعات اسلامی در ایران و جهان میتواند گامهای بزرگی در این عرصه به پیش ببرد. امیدوارم این اجلاس به نتایج علمی و عینی و توصیههای جدی در این قلمرو و قلمروهای دیگر بینجامد.
انتهای پیام/
لینک کوتاه :
