واکاوی اصل ۵۲ قانون اساسی در سلسله جلسات شرح مبسوط قانون اساسی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شورای نگهبان، در این جلسه محمدجواد شفقی، دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، نتایج پژوهش صورت گرفته درباره اصل۵۲ قانون اساسی به منظور پاسخ به این پرسش که «ضوابط حاکم بر تهیه و تصویب بودجه‌ در نظام حقوق اساسی کشورمان بر اساس اصل ۵۲ کدام است و با چه آسیب‌هایی رو به رو است؟» را در این جلسه ارائه کرد و ضمن تبیین چارچوب و ادبیات نظری موضوع، مطالب خود را در سه حوزه تهیه و تنظیم بودجه، رسیدگی و تصویب بودجه و تغییر در قانون بودجه بیان کرد.
وی استفاده از روش‌های نه چندان نوین برآورد منابع و مصارف علیرغم الزام دولت به اصلاح نظام بودجه در سال۱۳۸۰را عامل عدم دقت و عدم تحقق پیش‌بینی‌ها و در نتیجه عدم انضباط مالی در کشور دانست و همچنین با اشاره به عبارت «از طرف دولت تهیه» در اصل ۵۲ و قرینه تقابل آن با مجلس و نیز اشراف دولت بر اطلاعات در جهت در اداره امور کشور، تنها قوه مجریه را برای تهیه و پیشنهاد بودجه دانست و افزود: بر این اساس استقلال بودجه‌ای سایر دستگاه‌ها با اصل مزبور سازگار نبوده و منجر به بی انضباطی مالی در کشور می‌شود.

شفقی در پایان به جمع‌بندی آسیب‌شناسی انجام شده در این پژوهش پرداخت و با اشاره به اینکه هنوز قانون برنامه ‌و بودجه مصوب ۱۳۵۱که با وجود اصلاحاتی محدود، بسیاری از مواد آن متروک مانده یا عملاً تغییر کرده مبنای قانون بودجه کشور است و اگرچه با تصویب قوانین و آیین‌نامه‌های پراکنده سعی شده خلأهای قانونی جبران شود، اما هنوز خلأ نظام جامع بودجه در کشور وجود احساس می شود، مهم‌ترین و اساسی‌ترین اقدام در این زمینه را تدوین نظام جامع بودجه کشور از رهگذر تصویب قانونی همه‌جانبه و ناظر به مراحل مختلف بودجه دانست.
در ادامه این جلسه سایر کارشناسان و پژوهشگران حاضر در جلسه درباره این پژوهش اظهارنظر کردند. ماهیت بودجه از حیث این که صرفا برنامه مالی است یا قانون، چالش عدم جامعیت و شاملیت بودجه کل کشور بر نهادهای با ماهیت عمومی و نیز موضوع استفاده از ظرفیت اصل ۴۵ از سوی شورای نگهبان برای ابراز ایراد عدم رعایت مصالح عامه در بودجه از اهم موضوعاتی بود که در این حاضران ارائه کردند.
در ادامه جلسه ارائه کننده موضوع ضمن تشکر از دقت نظر حاضران، درباره مطالب مطرح شده توضیحاتی داد و افزود قطعا به‌کارگیری این نظرات در تکمیل شدن مطالب موثر خواهد بود.

سپس دکتر کدخدایی، عضو حقوقدان و رییس پژوهشکده شورای نگهبان در خاتمه جلسه ضمن جمع‌بندی مطالب مطرح شده، با اشاره به سیر تاریخی بودجه نویسی در کشور، به آسیب‌شناسی وضعیت تصویب بودجه سالانه در کشور، ارتباط بودجه سالانه و برنامه‌های توسعه پرداخت و افزود اگر نواقص بودجه‌نویسی در کشور حل شود نتیجه آن ارتقای انضباط مالی در کشور است.
عضو حقوقدان شورای نگهبان با اشاره به مباحث مطرح شده درباره ماهیت بودجه، گفت: بودجه، مصوبه مجلس است و بدین لحاظ سندی الزام‌آور است و باید اجرا شود، اما تعبیر قانون اساسی برای بودجه، تعبیر قانون نیست، اگرچه رویکرد نسبت به بودجه در کشور ما ، رویکرد قانون است و به شکل قانون با آن برخورد می‌کنیم.
گفتنی است شرح مبسوط قانون اساسی از جمله رخدادهای علمی پژوهشکده شورای نگهبان است که در آن پژوهشگران این پژوهشکده ضمن بررسی ابعاد مختلف اصول قانون اساسی، به واکاوی کلیه ظرفیت‌های نهفته در این اصول که می‌تواند باعث اثربخشی، رفع ابهام و ارتقاء نظام حقوق عمومی کشور شود می‌پردازند. تاکنون بیش از ۷۰ اصل قانون اساسی در این سلسله جلسات بررسی شده است  که پس از اتمام فرآیند در قالب کتاب «شرح قانون اساسی» توسط پژوهشکده شورای نگهبان منتشر خواهد شد و در اختیار جامعه حقوقی کشور قرار خواهد گرفت.
انتهای پیام/